Bijdragen aan Berghapedia? Kijk hier voor Hulp bij aanmelden

Eerste Wereldoorlog

Uit Berghapedia
Ga naar: navigatie, zoeken

Inleiding

De Eerste Wereldoorlog was een militair conflict op wereldschaal, dat van augustus 1914 tot november 1918 met name in Europa plaatsvond. Meer dan negen miljoen militairen en burgers vonden de dood. Het conflict had een grote impact op de geschiedenis van de twintigste eeuw. De Geallieerden, geleid door Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en, vanaf 1917, de Verenigde Staten versloegen de Centralen, geleid door Oostenrijk-Hongarije, Duitsland en het Ottomaanse Rijk. Italië voegde zich in 1915 bij de Geallieerden.

Nederland bleef neutraal, maar omdat er geen goederen kunnen worden ingevoerd, werd elk beschikbaar plekje grond benut om in het eigen levensonderhoud te voorzien. Tegelijkertijd gold er voor veel goederen een uitvoerverbod, waaronder ook paarden. Hierdoor is al aan het begin van de oorlog het Azewijnse paard ontstaan.

Als tegenwicht voor de smokkelwaren die ons land verlieten, kwamen er uit Duitse krijgsgevangenschap ontsnapte militairen ons land binnen. Zo trok er in oktober 1915 een Franse soldaat bij Azewijn de grens over. Hij werd overgeleverd aan de mannen van de grenswacht op de eerste foto hieronder. Dit werd gemeld in de landelijke pers, waar berichten verschenen in Het Volk, de Nieuwe Rotterdamsche Courant, de Leeuwarden Courant en waarschijnlijk wel meer dagbladen. Het bericht uit Het Volk is hieronder te lezen.

Het bericht in Het Volk van 11 oktober 1915 over een ontsnapte Franse krijgsgevangene


De zeeweg naar Indië

De oorlog had grote invloed op de zeeweg van Nederland naar Nederlands-Indië, doordat Duitse onderzeeboten een steeds grotere bedreiging vormden. In 1916 was de route via het Kanaal en de Middellandse Zee te gevaarlijk geworden, zodat schepen naar Indië noordwaarts om de Britse Eilanden heen en via Kaap de Goede Hoop naar Indië voeren. Dominee Hage is langs deze weg naar Indië gereisd.

Vanaf 1 februari 1917 kon ook dit niet meer, omdat Duitsland een onbeperkte duikbotenoorlog had afgekondigd. De zeeweg naar Indië moest toen naar het Panamakanaal en de Stille Oceaan worden verlegd. En Berghenaar die deze route heeft gevaren was Carel Hoogland.

Foto's

Grenswacht bij het Bonefatiushuis in 1914. Rechts onder knielend G.W. Schuurman.
Nederlandse en Duitse grensbewaking aan de weg tussen Beek en Elten.
Nederlandse en Duitse grensbewaking achter Huize De Steeg.
De Nederlands-Duitse grens bij grenspaal 687 gefotografeerd op 12 februari 1915. Op de achtergrond Huize de Steeg.

Zie ook

Bronnen