Bijdragen aan Berghapedia? Kijk hier voor Hulp bij aanmelden

Kemnadesluis

Uit Berghapedia
Versie door Verre neef (overleg | bijdragen) op 11 jul 2020 om 11:34 (Nieuwe pagina aangemaakt met 'Op de rechteroever van de Oude IJssel ligt ten oosten van de Kemnade de '''Kemandesluis'''. Deze sluis is niet meer in gebruik en wordt ook de '''Oude Sluis...')
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Ga naar: navigatie, zoeken

Op de rechteroever van de Oude IJssel ligt ten oosten van de Kemnade de Kemandesluis. Deze sluis is niet meer in gebruik en wordt ook de Oude Sluis genoemd ter onderscheid van de nieuwe Sluis De Pol, die stroomopwaarts bij Gaanderen ligt.

Het bestuur van het Waterschap van de Oude IJssel heeft de bouw van de Kemnadesluis op 6 augustus 1889 aanbesteed in het kader van Bestek III van de eerste verbetering van de Oude IJssel en de Aastrang. De sluis moest in één bouwwerk met een stuw gebouwd worden. Daarnaast omvatte de aanbesteding de bouw van een sluiswachterswoning en het beweegbare deel van de brug over de Oude IJssel in Doetinchem. Wanneer de sluis in gebruik werd genomen, kon nog niet worden achterhaald.

Een recente foto van de Kemnadesluis
Bestektekening met de sluiswachterswoning,
de sluis en de stuw

De sluis werd overbodig toen in de jaren vijftig de noordwaartse bocht die de rivier ter plaatste maakte, werd afgesneden. Ongeveer van de monding van het Waalse Water tot de monding van de Bielheimerbeek werd een nieuwe bedding met slechts een lichte kromming gegraven. De vervangende Sluis De Pol bij Gaanderen werd in 1953 gebouwd.

De Schut en Keersluis met Voetbr op een kaart uit 1908.
De Oude IJssel maakt nog een noordwaartse bocht.
Op deze kaart uit 1977 is de rivierbocht afgesneden.
De Oude Sluisweg leidt naar de sluiswachterswoning. Rechtsonder op de kaart duidt "Sch sl" de nieuwe
Sluis De Pol aan.

Van de afgesneden bocht van de Oude IJssel is niet meer dan een sloot overgebleven. De sluis verloor zijn functie, maar herinnert nog steeds aan de beroepsscheepvaart die vroeger ook stroomopwaarts van Doetinchem plaatsvond. Op 14 december 2004 verklaarde de gemeente Bergh de sluis met een van haar laatste besluiten tot gemeentelijk monument (nr. 118). Het Waterschap Rijn en IJssel is eigenaar van de sluis. De sluiswachterswoning is in particulier bezit en door verbouwingen niet meer als zodanig herkenbaar.

De afgesneden bocht van de Oude IJssel gezien vanaf de
N317 tussen Doetinchem en Etten.

De Oude IJssel snijdt de Kemnadesluis en de sluiswachterswoning af van de rest van Berghs grondgebied. Ze zijn daardoor alleen vanaf Doetinchems grondgebied bereikbaar via de doodlopende Oude Sluisweg, die een zijtak heeft op het grondgebied van de gemeente Oude IJsselstreek. Zo doet zich de ongewone situatie voor, dat het adres van de sluiswachterswoning, Oude Sluisweg 1, in de gemeente Montferland ligt, maar de weg zelf in Doetinchem.

Bronnen

  • Watererfgoed Sluis Kemnade, met foto's uit de Archieven Waterschap Rijn en IJssel, fotocollectie Waterschap van de Oude IJssel
  • Topotijdreis