Bijdragen aan Berghapedia? Kijk hier voor Hulp bij aanmelden

Maria van Nassau

Uit Berghapedia
Ga naar: navigatie, zoeken
Dit schilderij van Adriaen Thomasz Key wordt vaak gezien als een portret van de zus van Willem van Oranje, vrouw van Willem IV van den Bergh. Het is echter een portret van haar naamgenote Maria van Nassau (15561616), dochter van Willem van Oranje. Het portret hangt in Museum het Prinsenhof in Delft.

Haar levensloop

Maria van Nassau was een dochter van Willem (de Rijke) van Nassau en Juliana van Stolberg, en de oudste zus van Willem van Oranje. Ze werd op 18 maart 1539 geboren in Dillenburg.

Op 17-jarige leeftijd trouwde zij op 12 november 1556 te Meurs in Duitsland met Willem IV graaf van den Bergh. Van hem is alom bekend dat hij in de Tachtigjarige Oorlog eerst meestreed aan de kant van zijn zwager Willem van Oranje, maar later de zijde van de Spanjaarden koos. Wat Maria van dit 'verraad' vond, kan men lezen in een artikel van Joop de Haan in het lijfblad van de Heemkundekring Bergh, Old Ni-js nr. 41: 'de gravin steunde hoorbaar toen op Huis Bergh het Document van Overgang getekend werd door haar echtgenoot'.

Geen leed is de gravin bespaard gebleven. In totaal zestien familieleden verloor zij tijdens haar leven: vier dochters, drie zonen, haar echtgenoot, vier broers en twee zusters alsmede haar ouders. De doodsoorzaak van haar zoons en broers moet meestal gezocht worden op het slagveld. In 1591 verdronken haar dochters Wilhelmina en Juliana in de Oude IJssel bij kasteel Ulft.

Maria overleed op 28 mei 1599 op kasteel Ulft. Huis Bergh werd op dat moment bezet door troepen van Oranje, zodat zij niet in de grafelijke grafkelder begraven kon worden. Zij werd bijgezet in de kelder van een van de kleine torens van kasteel Ulft. Hier bevonden zich al de stoffelijke resten van haar man, haar dochters Wilhelmina en Juliana, en haar zonen Oswald, Adam en mogelijk ook Lodewijk.

In de loop van de 18e eeuw raakte kasteel Ulft in verval en werd geleidelijk aan afgebroken. In 1761 werd de toren met de stoffelijke resten gesloopt, waarna de doodskisten werden overgebracht naar de kerk in Gendringen. Bij de grote brand van Gendringen in 1830 is ook de kerk in vlammen opgegaan. In 1955 zijn bij opgravingen ter plekke menselijke beenderen gevonden, maar die konden niet aan de graaflijke familie worden gerelateerd.

Er zijn twee straten naar haar vernoemd: de Maria van Nassaulaan in 's-Heerenberg en de Maria van Nassaustraat in Westervoort.

Maria van Nassau en het Stift Elten

Maria van Nassau was een volle nicht van Magdalena van Wied-Runkel, die van 1544 tot 1572 de negentiende abdis van het Stift Elten was. Abdis Magdalena was in 1557 een van de peetouders van Magdalena van den Bergh, het eerste kind van Maria van Nassau en graaf Willem IV.

Een andere peetouder was Hermann Georg van Limburg Stirum, die in 1563 de vader zou worden van Agnes van Limburg Stirum. Zij zou later de eenentwintigste abdis van het Stift Elten worden. Hermann Georg van Limburg Stirum was een was een kleinzoon van Walburg van den Bergh, een zus van Willem III van den Bergh, die op zijn beurt de grootvader was van graaf Willem IV. Deze samenkomst van (familie van) abdissen van het Stift Elten rond de persoon van Maria van Nassau is waarschijnlijk toeval, maar gezien haar verwantschap met de abdissen ook opmerkenswaardig.

Correspondentie met Willem van Oranje

De handtekening van Maria van Nassau onder de hiernaast genoemde brieven uit Bremen.
Maria van Nassau aan Willem van Oranje, 24-12-1573 en 5-9-1576, De correspondentie van Willem van Oranje, brieven nrs. 5633 (boven) en 5634 (onder).

In de overgeleverde correspondentie van Willem van Oranje bevinden zich drie brieven van de prins aan zijn zus Maria en drie brieven van Maria aan haar broer de prins. In twee brieven die zij in 1573 en 1576 vanuit Bremen verstuurde, schreef zij over de goede gezondheid van haarzelf en andere familieleden. In de brief uit 1573 wenste zijn haar broer tevens voorspoed bij de verovering van Zeeland. In 1565 werd zij door Willem van Oranje gevraagd peettante te willen zijn. De overige brieven gaan over bestuurlijke aangelegenheden.

Bronnen