Achterhoek - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: /* Industrialisatie */ interne link

2019-08-21T05:19:44Z

‎Industrialisatie: interne link

Verre neef: /* Exportproducten */ Overbodige link verwijderd

2019-08-21T05:19:07Z

‎Exportproducten: Overbodige link verwijderd

Verre neef: /* Naamgeving */ redactie

2019-04-03T14:17:45Z

‎Naamgeving: redactie

Effeff op 3 apr 2019 om 08:41

2019-04-03T08:41:01Z

Effeff op 3 apr 2019 om 08:39

2019-04-03T08:39:53Z

Effeff op 3 apr 2019 om 08:34

2019-04-03T08:34:08Z

Effeff op 3 apr 2019 om 08:25

2019-04-03T08:25:42Z

Verre neef: Vlag

2018-10-15T13:05:20Z

Vlag

Verre neef: /* Kerstening */ Ludger

2018-08-01T12:41:35Z

‎Kerstening: Ludger

Verre neef: interne links

2017-11-26T16:17:24Z

interne links

@@ Regel 38: / Regel 38: @@
 ===Industrialisatie===
-De industrialisatie is de Achterhoek grotendeels ontgaan. Uitzondering hierop is de strook aan weerszijden van de [[Oude IJssel]], waar dankzij de oerhoudende grond vroeg in de 18e eeuw een ijzerindustrie ontstond in en rond de plaatsen [[Ulft]], Terborg, Doetinchem en [[Hummelo en Keppel|Keppel]]. Voor het overige leefde men tot ver in de [[19e eeuw]] zoals men dat al eeuwen had gedaan.
+De industrialisatie is de Achterhoek grotendeels ontgaan. Uitzondering hierop is de strook aan weerszijden van de [[Oude IJssel]], waar dankzij de oerhoudende grond vroeg in de 18e eeuw een [[IJzergieterijen|ijzerindustrie]] ontstond in en rond de plaatsen [[Ulft]], Terborg, Doetinchem en [[Hummelo en Keppel|Keppel]]. Voor het overige leefde men tot ver in de [[19e eeuw]] zoals men dat al eeuwen had gedaan.
 De [[Buurtschap|buurtschappen]], dorpen èn steden hadden hooguit een paar honderd inwoners. Ze bezaten vaak gezamenlijk enkele esgronden en heidevelden in de buurt van de nederzetting. De rest van gronden was nog woest, met name de lagere delen. Pas in het begin van de [[vorige eeuw|20e eeuw]] is de Achterhoek grootschalig ontgonnen. Lange tijd heeft men veel bos in de Achterhoek gekapt ten behoeve van de houtindustrie. Aan deze functie kwam eind jaren 40 een einde.

@@ Regel 62: / Regel 62: @@
 ==Exportproducten==
 *Landbouw, tegenwoordig met name veeteelt met relatief veel melkveehouderijen. Tot even na de Tweede Wereldoorlog ook veel bosbouw.
-*Oerhoudende grond maakte vanaf de [[:Categorie:Jaartallen 1700-1799|18e eeuw]] [[IJzergieterijen|ijzerindustrie mogelijk]]. Bekende namen van Achterhoekse oorsprong zijn [[DRU]], Pelgrim, Becking en Bongers en ATAG.
+*Oerhoudende grond maakte vanaf de [[:Categorie:Jaartallen 1700-1799|18e eeuw]] ijzerindustrie mogelijk. Bekende namen van Achterhoekse oorsprong zijn [[DRU]], Pelgrim, Becking en Bongers en ATAG.
 *Grolsch bier werd sinds [[1615]] gebrouwen in Groenlo (Nedersaksisch: Grolle). In het voorjaar van [[2005]] is de laatste échte Grolsche bierbrouwerij gesloten en heeft het bedrijf de Achterhoek definitief verlaten.
 *De popgroep Normaal heeft veel gedaan voor de "emancipatie" van de Achterhoekers. Men werd er trots op ''boer'' te zijn.
@@ Regel 69: / Regel 69: @@
 *Op hetzelfde terrein vond van [[2003]] tot en met [[2006]] het ''Arrow Rock Festival'' plaats. Vanwege het grote succes is het festival verplaatst naar het centraler gelegen Biddinghuizen.
 *Op voetbalgebied speelt ''De Graafschap uit Doetinchem in de nationale subtop. Voetbaltrainer Guus Hiddink en FC Twente-keeper Sander Boschker komen ook uit de Achterhoek.
 [[Categorie:Oost-Gelderland]]

@@ Regel 12: / Regel 12: @@
 ==Naamgeving==
-De vroegst bekende term 'achterhoek' duikt op in een gedicht van de Eibergse dominee Willem Sluyter uit de zeventiende eeuw: "Waer iemant duisent vreugden soek / Mijn vreugt is in dees' achter-hoek". In 2018 werden deze dichtregels aanleiding om het 350-jarig bestaan van de Achterhoek te vieren.
+De vroegst bekende term 'achterhoek' duikt op in een gedicht van de Eibergse dominee Willem Sluyter uit de zeventiende eeuw:
-Mede-organisator Peter Rutgers sprak echter in datzelfde jaar in een publicatie met de titel "Sluitermania" op basis van historisch onderzoek tegen dat de dichtregels van Sluyter de streeknaam gemunt zouden hebben. Rutgers: ‘Willem Sluiter had met dees’ achter-hoek zeker niet het huidige geografische gebied Achterhoek voor ogen. Laat staan dat hij de intentie had een gebied een eigennaam te geven. Met dees achter-hoek doelde de dominee louter op het gebied van zijn kerkelijke gemeente.’ Rutgers stelt dat de naam Achterhoek pas in de loop van de 20ste eeuw in zwang kwam, m.n. ook door het succes van de dialectpopgroep Normaal. Door de dichtregels van Sluyter steeds te herhalen zijn de 17de eeuwse dichtregels een ‘marketingtool’ geworden.
-Er bestaan ook dorpen genaamd ''Achterhoek'', zie Achterhoek in de gemeente Hof van Twente, Achterhoek in de gemeente Nijkerk en Achterhoek in het voormalig Gelders Bovenkwartier bij de Duitse stad Geldern. "Aechterhook" is ook een straatnaam in het voormalig Stift Vreden.
+::''Waer iemant duisent vreugden soek
 ==Geschiedenis==

@@ Regel 13: / Regel 13: @@
 ==Naamgeving==
 De vroegst bekende term 'achterhoek' duikt op in een gedicht van de Eibergse dominee Willem Sluyter uit de zeventiende eeuw: "Waer iemant duisent vreugden soek / Mijn vreugt is in dees' achter-hoek". In 2018 werden deze dichtregels aanleiding om het 350-jarig bestaan van de Achterhoek te vieren.
-Eibergenaar Peter Rutgers sprak echter in datzelfde jaar in een publicatie met de titel "Sluitermania" op basis van historisch onderzoek tegen dat de dichtregels van Sluyter de streeknaam gemunt zouden hebben. Rutgers: ‘Willem Sluiter had met dees’ achter-hoek zeker niet het huidige geografische gebied Achterhoek voor ogen. Laat staan dat hij de intentie had een gebied een eigennaam te geven. Met dees achter-hoek doelde de dominee louter op het gebied van zijn kerkelijke gemeente.’ Rutgers stelt dat de naam Achterhoek pas in de loop van de 20ste eeuw in zwang kwam, m.n. ook door het succes van de dialectpopgroep Normaal. Door de dichtregels van Sluyter steeds te herhalen zijn de 17de eeuwse dichtregels een ‘marketingtool’ geworden.
+Mede-organisator Peter Rutgers sprak echter in datzelfde jaar in een publicatie met de titel "Sluitermania" op basis van historisch onderzoek tegen dat de dichtregels van Sluyter de streeknaam gemunt zouden hebben. Rutgers: ‘Willem Sluiter had met dees’ achter-hoek zeker niet het huidige geografische gebied Achterhoek voor ogen. Laat staan dat hij de intentie had een gebied een eigennaam te geven. Met dees achter-hoek doelde de dominee louter op het gebied van zijn kerkelijke gemeente.’ Rutgers stelt dat de naam Achterhoek pas in de loop van de 20ste eeuw in zwang kwam, m.n. ook door het succes van de dialectpopgroep Normaal. Door de dichtregels van Sluyter steeds te herhalen zijn de 17de eeuwse dichtregels een ‘marketingtool’ geworden.
 Er bestaan ook dorpen genaamd ''Achterhoek'', zie Achterhoek in de gemeente Hof van Twente, Achterhoek in de gemeente Nijkerk en Achterhoek in het voormalig Gelders Bovenkwartier bij de Duitse stad Geldern. "Aechterhook" is ook een straatnaam in het voormalig Stift Vreden.

@@ Regel 12: / Regel 12: @@
 ==Naamgeving==
-Oorspronkelijk had het woord 'achterhoek' nog de betekenis voor een afgelegen hoek, maar rond 1872 werd daarmee ook het landschap Twente en graafschap Zutphen bedoeld.[1] De vroegst bekende term 'achterhoek' duikt op in een gedicht van dominee Willem Sluyter uit de zeventiende eeuw: "Waer iemant duisent vreugden soek / Mijn vreugt is in dees' achter-hoek". Hij doelde daarmee op het gedeelte van de landstreek waar hij werd geboren en woonde, de omgeving van de hoek Neede en Eibergen. Hoewel het ook mogelijk is dat hij daarmee zijn favoriete hoekje bij de haard bedoelde.[2] Rond 1850 komt in boeken meermaals de aanduiding Achterhoek voor met betrekking tot de gehele streek.
+De vroegst bekende term 'achterhoek' duikt op in een gedicht van de Eibergse dominee Willem Sluyter uit de zeventiende eeuw: "Waer iemant duisent vreugden soek / Mijn vreugt is in dees' achter-hoek". In 2018 werden deze dichtregels aanleiding om het 350-jarig bestaan van de Achterhoek te vieren.
-Eibergenaar Peter Rutgers spreekt in een publicatie n.a.v. de viering van 350 jaar Achterhoek na historisch onderzoek tegen dat de dichtregels van Sluyter de streeknaam gemunt hebben. Rutgers: ‘Willem Sluiter had met dees’ achter-hoek zeker niet het huidige geografische gebied Achterhoek voor ogen. Laat staan dat hij de intentie had een gebied een eigennaam te geven. Met dees achter-hoek doelde de dominee louter op het gebied van zijn kerkelijke gemeente.’ Rutgers stelt dat de naam Achterhoek pas in de loop van de 20ste eeuw in zwang kwam, m.n. ook door het succes van de dialectpopgroep Normaal. Door de dichtregels van Sluyter steeds te herhalen zijn de 17de eeuwse dichtregels een ‘marketingtool’ geworden.
+Eibergenaar Peter Rutgers sprak echter in datzelfde jaar in een publicatie met de titel "Sluitermania" op basis van historisch onderzoek tegen dat de dichtregels van Sluyter de streeknaam gemunt zouden hebben. Rutgers: ‘Willem Sluiter had met dees’ achter-hoek zeker niet het huidige geografische gebied Achterhoek voor ogen. Laat staan dat hij de intentie had een gebied een eigennaam te geven. Met dees achter-hoek doelde de dominee louter op het gebied van zijn kerkelijke gemeente.’ Rutgers stelt dat de naam Achterhoek pas in de loop van de 20ste eeuw in zwang kwam, m.n. ook door het succes van de dialectpopgroep Normaal. Door de dichtregels van Sluyter steeds te herhalen zijn de 17de eeuwse dichtregels een ‘marketingtool’ geworden.
 Er bestaan ook dorpen genaamd ''Achterhoek'', zie Achterhoek in de gemeente Hof van Twente, Achterhoek in de gemeente Nijkerk en Achterhoek in het voormalig Gelders Bovenkwartier bij de Duitse stad Geldern. "Aechterhook" is ook een straatnaam in het voormalig Stift Vreden.

@@ Regel 10: / Regel 10: @@
 De ten zuidwesten van de Achterhoek gelegen streek [[Liemers|De Liemers]] wordt weleens gezien als onderdeel van de Achterhoek, maar is in feite een andere streek. [[Doetinchem]], [[Winterswijk]] en Zutphen zijn de grootste plaatsen in de Achterhoek. Doetinchem is met 56.000 inwoners veruit het grootst en wordt met al zijn voorzieningen ook vaak de hoofdstad van de Achterhoek genoemd.
 ==Geschiedenis==
@@ Regel 60: / Regel 65: @@
 *Op voetbalgebied speelt ''De Graafschap uit Doetinchem in de nationale subtop. Voetbaltrainer Guus Hiddink en FC Twente-keeper Sander Boschker komen ook uit de Achterhoek.
-==Opmerking==
 [[Categorie:Oost-Gelderland]]

← Oudere versie		Versie van 15 okt 2018 om 13:05
Regel 1:		Regel 1:
		+	[[Bestand:Achterhoekse vlag.jpg\|thumb\|right\|400px\|'''Sinds 10 juli [[2018]] heeft de Achterhoek voor het eerst in zijn geschiedenis een eigen vlag. Grolsch, de Zwarte Cross en Stichting Pak An organiseerden een vlagverkiezing waarvoor 475 ontwerpen werden ingezonden. Hieruit werd het ontwerp van Paul Heutinck uit [[Winterswijk]] tot officiële vlag van de Achterhoek verkozen.
		+	<br><br>
		+	De vlag is geïnspireerd op het typisch Achterhoekse coulisselandschap. De vlakken in twee tinten groen verwijzen naar de weilanden en de bossen. De armen van het schuinkruis zijn iets gebogen en staan voor de kronkelende wegen. De donkergroene lijnen verbeelden de bomen langs de wegen.
		+	<br><br>
		+	Zie ook [http://achterhoeksevlag.nl/ Achterhoekse Vlag].]]
		+
	De '''Achterhoek''' is een streek in het oostelijk deel van de provincie [[Gelderland]]. De Achterhoek beslaat het gebied tussen de rivier de IJssel en de [[Oude IJssel]] westen, de [[Grens\|Duitse grens]] in het zuiden en oosten en de Overijsselse streken Salland en [[Twente]] in het noorden.		De '''Achterhoek''' is een streek in het oostelijk deel van de provincie [[Gelderland]]. De Achterhoek beslaat het gebied tussen de rivier de IJssel en de [[Oude IJssel]] westen, de [[Grens\|Duitse grens]] in het zuiden en oosten en de Overijsselse streken Salland en [[Twente]] in het noorden.

@@ Regel 14: / Regel 14: @@
 Het beter bereikbare Zutphen, in het uiterste noordwesten van de Achterhoek, wordt al beschreven in de Romeinse tijd. De rest van de Achterhoek komt in geschriften voor vanaf de periode van zijn kerstening, ingezet in het laatste decennium van de 8e eeuw. Geen wonder dat deze kerstening vanuit het oosten plaatsvond: landsgrenzen bestonden nog niet en geologisch maakt de oostelijke Achterhoek deel uit van het aangrenzende Münsterland. Doetinchem wordt in 838 voor het eerst genoemd.
-Nadat Karel de Grote de Saksische hertog Widukind definitief had verslagen, eiste hij van hem en zijn onderdanen de bekering tot het christendom. Zo kreeg missionaris Liudger de opdracht om onder andere de heidense Saksen in de Achterhoek te bekeren. Hij heeft parochies gesticht in [[Groenlo]], Wichmond, [[Winterswijk]] en Zelhem. Liudger werd later de eerste bisschop van Münster.
+Nadat Karel de Grote de Saksische hertog Widukind definitief had verslagen, eiste hij van hem en zijn onderdanen de bekering tot het christendom. Zo kreeg missionaris [[Sint Ludger|Ludger]] de opdracht om onder andere de heidense Saksen in de Achterhoek te bekeren. Hij heeft parochies gesticht in [[Groenlo]], Wichmond, [[Winterswijk]] en Zelhem. Ludger werd later de eerste bisschop van Münster.
 ===Middeleeuwen===

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-De '''Achterhoek''' is een streek in het oostelijk deel van de provincie Gelderland. De Achterhoek beslaat het gebied tussen de rivier de IJssel en de [[Oude IJssel]] westen, de Duitse grens in het zuiden en oosten en de Overijsselse streken Salland en [[Twente]] in het noorden.
+De '''Achterhoek''' is een streek in het oostelijk deel van de provincie [[Gelderland]]. De Achterhoek beslaat het gebied tussen de rivier de IJssel en de [[Oude IJssel]] westen, de [[Grens|Duitse grens]] in het zuiden en oosten en de Overijsselse streken Salland en [[Twente]] in het noorden.
-Het gebied komt ongeveer overeen met de voormalige ''Graafschap Zutphen'' en enkele kleine gebieden aan zijn grenzen, zoals de ''Heerlijkheid Borculo''. Om die reden wordt het gebied ook wel ''De Graafschap'' genoemd. In vroegere tijden verstond men onder de Achterhoek alles ten oosten van de rivier de IJssel waarbij zelfs Drenthe en gebieden in Duitsland waren inbegrepen. Later heeft men dit beperkt tot het deel dat in de provincie Gelderland ligt.
+Het gebied komt ongeveer overeen met de voormalige [[Zutphen|graafschap Zutphen]] en enkele kleine gebieden aan zijn grenzen, zoals de heerlijkheid Borculo. Om die reden wordt het gebied ook wel ''De Graafschap'' genoemd. In vroegere tijden verstond men onder de Achterhoek alles ten oosten van de rivier de IJssel waarbij zelfs Drenthe en gebieden in [[Duitsland]] waren inbegrepen. Later heeft men dit beperkt tot het deel dat in de provincie Gelderland ligt.
-De ten zuidwesten van de Achterhoek gelegen streek [[Liemers|De Liemers]] wordt wel eens gezien als onderdeel van de Achterhoek, maar is in feite een andere streek. [[Doetinchem]], Winterswijk en Zutphen zijn de grootste plaatsen in de Achterhoek. Doetinchem is met 56.000 inwoners veruit het grootst en wordt met al zijn voorzieningen ook vaak de hoofdstad van de Achterhoek genoemd.
+De ten zuidwesten van de Achterhoek gelegen streek [[Liemers|De Liemers]] wordt weleens gezien als onderdeel van de Achterhoek, maar is in feite een andere streek. [[Doetinchem]], [[Winterswijk]] en Zutphen zijn de grootste plaatsen in de Achterhoek. Doetinchem is met 56.000 inwoners veruit het grootst en wordt met al zijn voorzieningen ook vaak de hoofdstad van de Achterhoek genoemd.
 ==Geschiedenis==
@@ Regel 14: / Regel 14: @@
 Het beter bereikbare Zutphen, in het uiterste noordwesten van de Achterhoek, wordt al beschreven in de Romeinse tijd. De rest van de Achterhoek komt in geschriften voor vanaf de periode van zijn kerstening, ingezet in het laatste decennium van de 8e eeuw. Geen wonder dat deze kerstening vanuit het oosten plaatsvond: landsgrenzen bestonden nog niet en geologisch maakt de oostelijke Achterhoek deel uit van het aangrenzende Münsterland. Doetinchem wordt in 838 voor het eerst genoemd.
-Nadat ''Karel de Grote'' de Saksische hertog ''Widukind'' definitief had verslagen, eiste hij van hem en zijn onderdanen de bekering tot het christendom. Zo kreeg missionaris [[Liudger]] de opdracht om onder andere de heidense Saksen in de Achterhoek te bekeren. Hij heeft parochies gesticht in Groenlo, Wichmond, Winterswijk en Zelhem. Liudger werd later de eerste Bisschop van Münster.
+Nadat Karel de Grote de Saksische hertog Widukind definitief had verslagen, eiste hij van hem en zijn onderdanen de bekering tot het christendom. Zo kreeg missionaris Liudger de opdracht om onder andere de heidense Saksen in de Achterhoek te bekeren. Hij heeft parochies gesticht in [[Groenlo]], Wichmond, [[Winterswijk]] en Zelhem. Liudger werd later de eerste bisschop van Münster.
 ===Middeleeuwen===
-In de middeleeuwen heeft zich in de Achterhoek een feodale maatschappij ontwikkeld. Het grootste deel van de Achterhoek werd onderdeel van het graafschap [[Zutphen]]. De in het noordoosten gelegen ''Heerlijkheid Borculo'' was lange tijd een zelfstandig staatje, maar werd later betwist door de hertogen van [Gelderland|Gelre]] en de bisschoppen van Münster. Bisschop Bernard von Galen, bijnaam ''Bommen Berend'', heeft ook na de Vrede van Münster ([[1648]]) met militaire acties geprobeerd de heerlijkheid tot zijn gebied te maken. Borculo behoorde immers niet tot het hertogdom Gelre en daarover stond dus niets in dat verdrag.
+In de middeleeuwen heeft zich in de Achterhoek een feodale maatschappij ontwikkeld. Het grootste deel van de Achterhoek werd onderdeel van het graafschap [[Zutphen]]. De in het noordoosten gelegen heerlijkheid Borculo was lange tijd een zelfstandig staatje, maar werd later betwist door de hertogen van [Gelderland|Gelre]] en de bisschoppen van Münster. Bisschop Bernard von Galen, bijnaam ''Bommen Berend'', heeft ook na de Vrede van Münster ([[1648]]) met militaire acties geprobeerd de heerlijkheid tot zijn gebied te maken. Borculo behoorde immers niet tot het hertogdom Gelre en daarover stond dus niets in dat verdrag.
 Plaatsen als Bronkhorst, [[Doesburg]], [[Doetinchem]], [[Terborg]] en Zutphen kregen al vroeg stadsrechten. In het gebied bevinden zich een aantal kastelen van met name de adellijke families Bronkhorst en Van Heeckeren. De Achterhoek kende dan ook tot in de [[19e eeuw]] een feodale structuur. De families vochten een verwoede machtsstrijd uit met name tijdens de Gelderse Successieoorlogen ([[1371]]-[[1379]]) en ([[1423]]-[[1448]]). Ook tijdens de Gelderse Oorlogen ([[1502]]-[[1543]]) en de [[Tachtigjarige Oorlog]] werd het gebied regelmatig geteisterd door de vijandigheden. Onder andere om het [[Huis Bergh]] en de stad [[Groenlo]] is stevig gevochten.
 ===Industrialisatie===
-De industrialisatie is de Achterhoek grotendeels ontgaan. Uitzondering hierop is de strook aan weerszijden van de [[Oude IJssel]], waar dankzij de oerhoudende grond vroeg in de 18e eeuw een ijzerindustrie ontstond in en rond de plaatsen Ulft, Terborg, Doetinchem en Keppel. Voor het overige leefde men tot ver in de 19e eeuw zoals men dat al eeuwen had gedaan.
+De industrialisatie is de Achterhoek grotendeels ontgaan. Uitzondering hierop is de strook aan weerszijden van de [[Oude IJssel]], waar dankzij de oerhoudende grond vroeg in de 18e eeuw een ijzerindustrie ontstond in en rond de plaatsen [[Ulft]], Terborg, Doetinchem en [[Hummelo en Keppel|Keppel]]. Voor het overige leefde men tot ver in de [[19e eeuw]] zoals men dat al eeuwen had gedaan.
-De buurtschappen, dorpen èn steden hadden hooguit een paar honderd inwoners. Ze bezaten vaak gezamenlijk enkele esgronden en heidevelden in de buurt van de nederzetting. De rest van gronden was nog woest, met name de lagere delen. Pas in het begin van de 20e eeuw is de Achterhoek grootschalig ontgonnen. Lange tijd heeft men veel bos in de Achterhoek gekapt ten behoeve van de houtindustrie. Aan deze functie kwam eind jaren '40 een einde.
+De [[Buurtschap|buurtschappen]], dorpen èn steden hadden hooguit een paar honderd inwoners. Ze bezaten vaak gezamenlijk enkele esgronden en heidevelden in de buurt van de nederzetting. De rest van gronden was nog woest, met name de lagere delen. Pas in het begin van de [[vorige eeuw|20e eeuw]] is de Achterhoek grootschalig ontgonnen. Lange tijd heeft men veel bos in de Achterhoek gekapt ten behoeve van de houtindustrie. Aan deze functie kwam eind jaren 40 een einde.
-Nadat de overheid in de tweede helft van de 19e eeuw door onder andere de aanleg van spoorlijnen en verharde wegen redelijk in de streek investeerde, werd het gebied langzaam toegankelijker. Slechts enkele plaatsen werden aangesloten op het spoornet, de rest van de Achterhoek werd begin 20e eeuw ontsloten door middel van goedkopere trambanen na de oprichting van de Gelderse TramWegen (GTW). Hierdoor nam naast de traditionele agrarische sector de industriële werkgelegenheid toe, alsook de recreatieve voorzieningen. Na de Tweede Wereldoorlog is de welvaart gestaag toegenomen.
+Nadat de overheid in de tweede helft van de 19e eeuw door onder andere de aanleg van spoorlijnen en verharde wegen redelijk in de streek investeerde, werd het gebied langzaam toegankelijker. Slechts enkele plaatsen werden aangesloten op het spoornet, de rest van de Achterhoek werd begin 20e eeuw ontsloten door middel van goedkopere trambanen na de oprichting van de [[Gelderse Tramwegen]] (GTW). Hierdoor nam naast de traditionele agrarische sector de industriële werkgelegenheid toe, alsook de recreatieve voorzieningen. Na de [[Tweede Wereldoorlog]] is de welvaart gestaag toegenomen.
 ==Achterhoekse mentaliteit==
@@ Regel 39: / Regel 39: @@
 De bewoners van het gebied leefden oorspronkelijk vooral van de landbouw. Tegenwoordig kent de Achterhoek een schakering aan werkgelegenheid, waarvan de traditionele agrarische sector nog steeds deel uitmaakt en de toeristische sector in belang is toegenomen. Veel inwoners van de Achterhoek spreken nog hun eigen dialect, het Achterhoeks, dat een Nedersaksisch dialect is. Een typisch Oost-Nederlands gebruik wat men in de Achterhoek terugvindt is de burenhulp, het ''noaberschap''.
-In het Achterhoekse coulissenlandschap is veel en geschakeerd natuurschoon te vinden zoals in het Montferland, op de Lochemse berg, in boswachterijen te Ruurlo, in de Slangenburg bij Doetinchem en in enkele veengebieden tegen de oostgrens met Duitsland. Het landschap rond Winterswijk is misschien wel het meest karakteristiek voor de Achterhoek. De Achterhoek is rijk aan kastelen en landhuizen. [[Huis Bergh]] in [['s-Heerenberg]] is hier van misschien wel het meest aansprekende voorbeeld.
+In het Achterhoekse coulissenlandschap is veel en geschakeerd natuurschoon te vinden zoals in het [[Montferland]], op de Lochemse berg, in boswachterijen te Ruurlo, in de Slangenburg bij Doetinchem en in enkele veengebieden tegen de oostgrens met Duitsland. Het landschap rond Winterswijk is misschien wel het meest karakteristiek voor de Achterhoek. De Achterhoek is rijk aan kastelen en landhuizen. [[Huis Bergh]] in [['s-Heerenberg]] is hier van misschien wel het meest aansprekende voorbeeld.
 ==Religie==
-Kerkelijk kenmerkt de Achterhoek zich doordat de streek grotendeels van Nederlands Hervormde signatuur is, maar er een aantal katholieke enclaves zijn. Katholieke enclaves zijn onder andere plaatsen als Groenlo en Lichtenvoorde. Doetinchem kent religieus gezien een gemengde bevolking, maar ook hier overheerst het protestantisme.
+Kerkelijk kenmerkt de Achterhoek zich doordat de streek grotendeels van Nederlands Hervormde signatuur is, maar er een aantal katholieke enclaves zijn. Katholieke enclaves zijn onder andere plaatsen als Groenlo en [[Lichtenvoorde]]. Doetinchem kent religieus gezien een gemengde bevolking, maar ook hier overheerst het protestantisme.
 ==Exportproducten==
-*Landbouw, tegenwoordig met name veeteelt met relatief veel melkveehouderijen. Tot even na de [[Tweede Wereldoorlog]] ook veel bosbouw.
+*Landbouw, tegenwoordig met name veeteelt met relatief veel melkveehouderijen. Tot even na de Tweede Wereldoorlog ook veel bosbouw.
-*Oerhoudende grond maakte vanaf de 18e eeuw ijzerindustrie mogelijk. Bekende namen van Achterhoekse oorsprong zijn DRU, Pelgrim, Becking en Bongers en ATAG.
+*Oerhoudende grond maakte vanaf de [[:Categorie:Jaartallen 1700-1799|18e eeuw]] [[IJzergieterijen|ijzerindustrie mogelijk]]. Bekende namen van Achterhoekse oorsprong zijn [[DRU]], Pelgrim, Becking en Bongers en ATAG.
-*Grolsch bier werd sinds 1615 gebrouwen in Groenlo (Nedersaksisch: Grolle). In het voorjaar van 2005 is de laatste èchte Grolsche bierbrouwerij gesloten en heeft het bedrijf de Achterhoek definitief verlaten.
+*Grolsch bier werd sinds [[1615]] gebrouwen in Groenlo (Nedersaksisch: Grolle). In het voorjaar van [[2005]] is de laatste échte Grolsche bierbrouwerij gesloten en heeft het bedrijf de Achterhoek definitief verlaten.
 *De popgroep Normaal heeft veel gedaan voor de "emancipatie" van de Achterhoekers. Men werd er trots op ''boer'' te zijn.
 *''Jovink en de Voederbietels'' is ook een bekende popgroep uit de Achterhoek. Iets minder bekend buiten de Achterhoek, maar in de streek zelf populair is de popgroep ''Boh Foi Toch''.
-*De ''Zwarte Cross'' wordt sinds 1996 jaarlijks op het crossterrein bij de Engelse Schans in Lichtenvoorde gehouden. Het is het grootste motorcrossevenement van West-Europa en wordt georganiseerd door Jovink en de Voederbietels.
+*De ''Zwarte Cross'' wordt sinds [[1996]] jaarlijks op het crossterrein bij de Engelse Schans in Lichtenvoorde gehouden. Het is het grootste motorcrossevenement van West-Europa en wordt georganiseerd door Jovink en de Voederbietels.
-*Op hetzelfde terrein vond van 2003 tot en met 2006 het ''Arrow Rock Festival'' plaats. Vanwege het grote succes is het festival verplaatst naar het centraler gelegen Biddinghuizen.
+*Op hetzelfde terrein vond van [[2003]] tot en met [[2006]] het ''Arrow Rock Festival'' plaats. Vanwege het grote succes is het festival verplaatst naar het centraler gelegen Biddinghuizen.
-*Op voetbalgebied speelt ''De Graafschap uit Doetinchem in de nationale subtop. Voetbaltrainer ''Guus Hiddink'' en FC Twente-keeper ''Sander Boschker'' komen ook uit de Achterhoek.
+*Op voetbalgebied speelt ''De Graafschap uit Doetinchem in de nationale subtop. Voetbaltrainer Guus Hiddink en FC Twente-keeper Sander Boschker komen ook uit de Achterhoek.
 ==Opmerking==
-Er bestaan ook dorpen genaamd ''Achterhoek'', zie Achterhoek in de gemeente ''Hof van Twente'', Achterhoek in de gemeente ''Nijkerk'' en Achterhoek'' bij het Duitse Kevelaer.
+Er bestaan ook dorpen genaamd ''Achterhoek'', zie Achterhoek in de gemeente Hof van Twente, Achterhoek in de gemeente Nijkerk en Achterhoek bij het Duitse Kevelaer.
 [[Categorie:Oost-Gelderland]]