Anton Alois van Hohenzollern-Sigmaringen - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: kleine aanvulling

2026-04-09T04:45:53Z

kleine aanvulling

Verre neef: Wijzigingen door BerentsenA (Overleg) hersteld tot de laatste versie door Verre neef

2026-04-09T04:42:24Z

Wijzigingen door BerentsenA (Overleg) hersteld tot de laatste versie door Verre neef

BerentsenA op 8 apr 2026 om 20:39

2026-04-08T20:39:35Z

Verre neef: /* Bronnen */ cat

2022-06-04T10:09:37Z

‎Bronnen: cat

Verre neef: /* Bronnen */ cat

2022-06-03T09:26:33Z

‎Bronnen: cat

Verre neef: /* De eerste graaf die nooit in Bergh woonde */ typo

2019-08-24T13:54:50Z

‎De eerste graaf die nooit in Bergh woonde: typo

Verre neef: /* Bronnen */ Archief

2019-02-09T15:50:36Z

‎Bronnen: Archief

Verre neef: /* Anton Alois raakt Bergh even kwijt */ interne link

2019-02-08T16:27:41Z

‎Anton Alois raakt Bergh even kwijt: interne link

Verre neef: /* Anton Alois raakt Bergh even kwijt */ interne link

2019-01-19T15:09:17Z

‎Anton Alois raakt Bergh even kwijt: interne link

Verre neef: /* De eerste graaf die nooit in Bergh woonde */ 1841

2018-03-27T09:36:54Z

‎De eerste graaf die nooit in Bergh woonde: 1841

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 == De eerste graaf die nooit in Bergh woonde ==
 [[Bestand:Anton Alois van Hohenzollern-Sigmaringen (1762-1831).jpg|left|300px|thumb|'''Anton Alois op een schilderij van Marie Ellenrieder uit [[1827]].]]
-'''Anton Alois van Hohenzollern-Sigmaringen''' was van [[1787]] tot [[1831]], 53 jaar lang, graaf van [[Graafschap Bergh|Bergh]]. Zijn voornamen waren voluit Anton Alois Meinrad Frans. Hij werd op 20 juni [[1762]] geboren in [[Sigmaringen]] als zoon van [[Karel Frederik van Hohenzollern-Sigmaringen]] en [[Johanna Josepha van Hohenzollern-Bergh]]. Hij was hun negende kind, maar zijn oudere broertjes en zusjes zijn allemaal heel jong overleden.
+'''Anton Alois van Hohenzollern-Sigmaringen''' was van [[1787]] tot [[1831]], 53 jaar lang, graaf van [[Graafschap Bergh|Bergh]] en soeverein heer van de vrijheerlijkheden [[Boxmeer]] en [[Sint Anthonis]]. Zijn voornamen waren voluit Anton Alois Meinrad Frans. Hij werd op 20 juni [[1762]] geboren in [[Sigmaringen]] als zoon van [[Karel Frederik van Hohenzollern-Sigmaringen]] en [[Johanna Josepha van Hohenzollern-Bergh]]. Hij was hun negende kind, maar zijn oudere broertjes en zusjes zijn allemaal heel jong overleden.
 De beschikbare bronnen geven tegenstrijdige informatie over Anton Alois' kinder- en jeugdjaren. Volgens sommige zou hij als kind veel in [['s-Heerenberg]] zijn geweest, waar zijn moeder optrad als plaatsvervangster van haar krankzinnige [[Johan Baptist van Hohenzollern-Bergh|broer Johan Baptist]]. Andere zeggen dat hij pas na zijn aantreden als graaf in 1787 voor het eerst zijn [[Berghse bezittingen|Nederlandse bezittingen]] heeft bezocht. Als plaatsen waar hij gestudeerd heeft worden de universiteiten of hogescholen van Freiburg, Heidelberg Ingolstadt en Würzburg genoemd. Na zijn studie heeft hij, net als zijn vader, een ''Grand Tour'' door Europa gemaakt.
@@ Regel 9: / Regel 9: @@
 Anton Alois heeft dus vrijwel vanaf de geboorte van zijn zoon gescheiden geleefd van zijn vrouw, maar het huwelijk is nooit ontbonden en het contact tussen de echtelieden is ook nooit verbroken. Hij is zijn vrouw blijven bezoeken en met haar corresponderen, en hij heeft altijd haar rekeningen betaald. Scheiden was iets dat de Hohenzollerns niet deden.
-Na de dood van zijn vader op 20 december 1785 – precies tien maanden na de geboorte van zijn zoon Karel – werd Anton Alois regerend vorst van Hohenzollern-Sigmaringen. Toen twee jaar later ook zijn moeder overleed, erfde hij haar Nederlandse bezittingen, waarvan de belangrijkste het graafschap Bergh en de [[Boxmeer|heerlijkheid Boxmeer]] waren. Hij werd daarmee niet alleen de eerste graaf van Bergh die de naam Van Hohenzollern-Sigmaringen voerde, maar ook de eerste die nooit op [[Huis Bergh]] heeft gewoond. In het jaar van zijn aantreden als graaf is hij er nog geweest, maar nadien niet meer (hoewel ook hier de bronnen niet eensluidend zijn).
+Na de dood van zijn vader op 20 december 1785 – precies tien maanden na de geboorte van zijn zoon Karel – werd Anton Alois regerend vorst van Hohenzollern-Sigmaringen. Toen twee jaar later ook zijn moeder overleed, erfde hij haar Nederlandse bezittingen, waarvan de belangrijkste het graafschap Bergh en de heerlijkheid Boxmeer waren. Hij werd daarmee niet alleen de eerste graaf van Bergh die de naam Van Hohenzollern-Sigmaringen voerde, maar ook de eerste die nooit op [[Huis Bergh]] heeft gewoond. In het jaar van zijn aantreden als graaf is hij er nog geweest, maar nadien niet meer (hoewel ook hier de bronnen niet eensluidend zijn).
 Bij het bezoek in 1787 aan 's-Heerenberg had de bevolking een erepoort voor hem gebouwd. Hij werd verwelkomd met een vendelhulde en een optocht van de [[Sint Janscompagnie 's-Heerenberg|Sint Janscompagnie]] en het [[Sint Antoniusgilde]]. Als teken van dankbaarheid schonk de graaf 150 gulden aan de verenigingen; meer dan genoeg om de feestelijkheden met bier en worst van te betalen. Toen naderhand de balans werd opgemaakt, bleek dat er maar 43 gulden en 7 stuiver uitgegeven was.

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 == De eerste graaf die nooit in Bergh woonde ==
-[[Bestand:Anton Alois von Hohenzollern-Sigmaringen (1762-1831).jpg|left|300px|thumb|'''Anton Alois op een schilderij van Marie Ellenrieder uit [[1827]].]]
+[[Bestand:Anton Alois van Hohenzollern-Sigmaringen (1762-1831).jpg|left|300px|thumb|'''Anton Alois op een schilderij van Marie Ellenrieder uit [[1827]].]]
-'''Anton Alois van Hohenzollern-Sigmaringen''' was van [[1787]] tot [[1831]], 53 jaar lang, graaf van [[Graafschap Bergh|Bergh]] en souverein heer van de Vrijheerlijkheden [[Boxmeer]] en Sint Anthonis. Zijn voornamen waren voluit Anton Alois Meinrad Franz. Hij werd op 20 juni [[1762]] geboren in [[Sigmaringen]] als zoon van Karl Friedrich von Hohenzollern-Sigmaringen en Johanna Josepha van Hohenzollern-Bergh. Hij was hun negende kind, maar zijn oudere broertjes en zusjes zijn allemaal heel jong overleden.
+'''Anton Alois van Hohenzollern-Sigmaringen''' was van [[1787]] tot [[1831]], 53 jaar lang, graaf van [[Graafschap Bergh|Bergh]]. Zijn voornamen waren voluit Anton Alois Meinrad Frans. Hij werd op 20 juni [[1762]] geboren in [[Sigmaringen]] als zoon van [[Karel Frederik van Hohenzollern-Sigmaringen]] en [[Johanna Josepha van Hohenzollern-Bergh]]. Hij was hun negende kind, maar zijn oudere broertjes en zusjes zijn allemaal heel jong overleden.
-De beschikbare bronnen geven tegenstrijdige informatie over Anton Alois' kinder- en jeugdjaren. Volgens sommige zou hij als kind veel in [['s-Heerenberg]] zijn geweest, waar zijn moeder optrad als plaatsvervangster van haar krankzinnige [[Johan Baptist van Hohenzollern-Bergh|broer Johan Baptist]]. Andere zeggen dat hij pas na zijn aantreden als graaf in 1787 voor het eerst zijn [[Berghse bezittingen|Nederlandse bezittingen]] heeft bezocht. Als plaatsen waar hij gestudeerd heeft worden de universiteiten of hogescholen van Freiburg, Heidelberg, Ingolstadt en Würzburg genoemd. Na zijn studie heeft hij, net als zijn vader, een ''Grand Tour'' door Europa gemaakt.
+De beschikbare bronnen geven tegenstrijdige informatie over Anton Alois' kinder- en jeugdjaren. Volgens sommige zou hij als kind veel in [['s-Heerenberg]] zijn geweest, waar zijn moeder optrad als plaatsvervangster van haar krankzinnige [[Johan Baptist van Hohenzollern-Bergh|broer Johan Baptist]]. Andere zeggen dat hij pas na zijn aantreden als graaf in 1787 voor het eerst zijn [[Berghse bezittingen|Nederlandse bezittingen]] heeft bezocht. Als plaatsen waar hij gestudeerd heeft worden de universiteiten of hogescholen van Freiburg, Heidelberg Ingolstadt en Würzburg genoemd. Na zijn studie heeft hij, net als zijn vader, een ''Grand Tour'' door Europa gemaakt.
-Anton Alois trouwde op 13 augustus [[1782]] op slot Dhaun in de Hunsrück met Amalie Zephyrine van Salm-Kyrburg ([[1760]]–[[1841]]). Het was een verstandshuwelijk dat, een jaar nadat zijn oudere zus Johanna Francisca was getrouwd met Frierich III van Salm-Kyrburg, de band met dit aanzienlijke geslacht verder moest versterken. Een jaar later werd een zoon geboren die maar kort heeft geleefd. Op 20 februari [[1785]] volgde [[Karl von Hohenzollern-Sigmaringen|hun zoon Karl]]. Tien weken na Karls geboorte heeft zijn vrouw hem verlaten en zich in Parijs gevestigd, de stad waar ze was opgegroeid. Voor haar was de overgang van deze metropool naar het provinciaalse Sigmaringen te groot geweest. Ze is 23 jaar in Parijs gebleven, tot Karels huwelijk aldaar in [[1808]] met Antoinette Murat ([[1793]]–[[1847]]). Zij is vervolgens met haar zoon en schoondochter teruggekeerd naar Sigmaringen, waar zij tot haar dood in 1841 een eigen huishouding heeft gevoerd.
+Anton Alois trouwde op 13 augustus [[1782]] op slot Dhaun in de Hunsrück met Amalie Zephyrine van Salm-Kyrburg ([[1760]]–[[1841]]). Het was een verstandshuwelijk dat, een jaar nadat zijn oudere zus Johanna Francisca was getrouwd met Frederik III van Salm-Kyrburg, de band met dit aanzienlijke geslacht verder moest versterken. Een jaar later werd een zoon geboren die maar kort heeft geleefd. Op 20 februari [[1785]] volgde [[Karel van Hohenzollern-Sigmaringen|hun zoon Karel]]. Tien weken na Karels geboorte heeft zijn vrouw hem verlaten en zich in Parijs gevestigd, de stad waar ze was opgegroeid. Voor haar was de overgang van deze metropool naar het provinciaalse Sigmaringen te groot geweest. Ze is 23 jaar in Parijs gebleven, tot Karels huwelijk aldaar in [[1808]] met Antoinette Murat ([[1793]]–[[1847]]). Zij is vervolgens met haar zoon en schoondochter teruggekeerd naar Sigmaringen, waar zij tot haar dood in 1841 een eigen huishouding heeft gevoerd.
 Anton Alois heeft dus vrijwel vanaf de geboorte van zijn zoon gescheiden geleefd van zijn vrouw, maar het huwelijk is nooit ontbonden en het contact tussen de echtelieden is ook nooit verbroken. Hij is zijn vrouw blijven bezoeken en met haar corresponderen, en hij heeft altijd haar rekeningen betaald. Scheiden was iets dat de Hohenzollerns niet deden.
-Na de dood van zijn vader op 20 december 1785 – precies tien maanden na de geboorte van zijn zoon Karl – werd Anton Alois regerend vorst van Hohenzollern-Sigmaringen. Toen twee jaar later ook zijn moeder overleed, erfde hij haar Nederlandse bezittingen, waarvan de belangrijkste het graafschap Bergh en de [[Boxmeer|heerlijkheid Boxmeer]] waren. Hij werd daarmee niet alleen de eerste graaf van Bergh die de naam Van Hohenzollern-Sigmaringen voerde, maar ook de eerste die nooit op [[Huis Bergh]] heeft gewoond. In het jaar van zijn aantreden als graaf is hij er nog geweest, maar nadien niet meer (hoewel ook hier de bronnen niet eensluidend zijn).
+Na de dood van zijn vader op 20 december 1785 – precies tien maanden na de geboorte van zijn zoon Karel – werd Anton Alois regerend vorst van Hohenzollern-Sigmaringen. Toen twee jaar later ook zijn moeder overleed, erfde hij haar Nederlandse bezittingen, waarvan de belangrijkste het graafschap Bergh en de [[Boxmeer|heerlijkheid Boxmeer]] waren. Hij werd daarmee niet alleen de eerste graaf van Bergh die de naam Van Hohenzollern-Sigmaringen voerde, maar ook de eerste die nooit op [[Huis Bergh]] heeft gewoond. In het jaar van zijn aantreden als graaf is hij er nog geweest, maar nadien niet meer (hoewel ook hier de bronnen niet eensluidend zijn).
 Bij het bezoek in 1787 aan 's-Heerenberg had de bevolking een erepoort voor hem gebouwd. Hij werd verwelkomd met een vendelhulde en een optocht van de [[Sint Janscompagnie 's-Heerenberg|Sint Janscompagnie]] en het [[Sint Antoniusgilde]]. Als teken van dankbaarheid schonk de graaf 150 gulden aan de verenigingen; meer dan genoeg om de feestelijkheden met bier en worst van te betalen. Toen naderhand de balans werd opgemaakt, bleek dat er maar 43 gulden en 7 stuiver uitgegeven was.
-Anton Alois overleed op 17 oktober [[1831]] in Sigmaringen, 69 jaar oud. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Karl.
+Anton Alois overleed op 17 oktober [[1831]] in Sigmaringen, 69 jaar oud. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Karel.
 In [[1841]] werd in Sigmaringen de [[Antonstraße]] naar hem vernoemd.
@@ Regel 21: / Regel 21: @@
 === Anton Alois raakt Bergh even kwijt ===
-Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap, de idealen van de Franse Revolutie, bereikten Nederland in 1795. De adel en de geestelijkheid verloren hun [[Heerlijke rechten|rechten]] en hun bezittingen boven de grote rivieren werden door de Bataafse Republiek geconfisqueerd. De provincies ten zuiden van de grote rivieren waren door Frankrijk geannexeerd, zodat de bezittingen daar bij Frankrijk kwamen. Dit waren [[Boxmeer]], [[Haps]] en [[Diksmuide]].
+Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap, de idealen van de Franse Revolutie, bereikten Nederland in 1795. De adel en de geestelijkheid verloren hun [[Heerlijke rechten|rechten]] en hun bezittingen boven de grote rivieren werden door de Bataafse Republiek geconfisqueerd. De provincies ten zuiden van de grote rivieren waren door Frankrijk geannexeerd, zodat de bezittingen daar bij Frankrijk kwamen. Dit waren Boxmeer, [[Haps]] en [[Diksmuide]].
 In de Bataafse Republiek had de ''Commissie van superintendentie en sequestratie'', die in Breda zetelde, zijn goederen nu in beheer. Aan die commissie moesten Anton Alois' [[Administrateurs en Rentmeesters Huis Bergh|administrateur en rentmeesters]] nu jaarlijks gedetailleerd verslag doen. De graaf was vanzelfsprekend niet blij met de inbeslagname en gaf zijn rentmeester [[Nispen, Herman Carel Caspar Bartholomeus van|Carel van Nispen]] een volmacht om, in overleg met administrateur [[Hoevel, Johannes Nepomucenus|Hoevel]], met de Bataafse Republiek te onderhandelen over teruggave van zijn bezit. Ook zijn vrouw Amalie Zephyrine heeft zich in Parijs, waar zij over de juiste contacten beschikte, voor de teruggave ingezet. Uiteraard werd er niets teruggegeven, maar in [[1801]] konden de in beslag genomen goederen voor 325.000 gulden als particulier bezit worden teruggekocht – natuurlijk zonder Boxmeer en de andere bezittingen in het geannexeerde zuiden. Om die som te kunnen betalen gaf Anton Alois opdracht de [[Pannerden|heerlijkheid Pannerden]] te verkopen. Een deel van het benodigde bedrag kwam binnen door verkoop van onroerend goed aan derden. De heerlijkheid zelf met het resterende onroerend goed kochten Van Nispen en Hoevel gezamenlijk voor een bedrag van 230.000 gulden.
@@ Regel 34: / Regel 34: @@
 Ook de koning van [[Pruisen]], als Hohenzollern een ver familielid van de vorsten in Sigmaringen en Hechingen, was voorstander van het voortbestaan van de twee vorstendommetjes. Daar ligt namelijk het stamland van het geslacht Hohenzollern. Het lijkt er echter niet op dat de koning vanuit Berlijn heeft kunnen helpen, want juist in 1806 had hij Frankrijk de oorlog verklaard en werd prompt verslagen in de Slag bij Jena.
-Aldus bleef Hohenzollern-Sigmaringen niet alleen behouden, maar steeg het in omvang, waarde en status. Dat laatste gold niet alleen voor het vorstendom als soeverein land, maar voor ook de familie, doordat zoon Karl in 1808, met goedvinden van Napoleon en de koning van Pruisen, boven zijn stand had kunnen trouwen. Zijn bruid, Antoinette Murat, was weliswaar de kleindochter van een herbergier, maar keizer Napoleon had haar kort voor haar huwelijk tot prinses verheven. Ze was immers het nichtje van Napoleons jongste zus Caroline.
+Aldus bleef Hohenzollern-Sigmaringen niet alleen behouden, maar steeg het in omvang, waarde en status. Dat laatste gold niet alleen voor het vorstendom als soeverein land, maar voor ook de familie, doordat zoon Karel in 1808, met goedvinden van Napoleon en de koning van Pruisen, boven zijn stand had kunnen trouwen. Zijn bruid, Antoinette Murat, was weliswaar de kleindochter van een herbergier, maar keizer Napoleon had haar kort voor haar huwelijk tot prinses verheven. Ze was immers het nichtje van Napoleons jongste zus Caroline.
 == Reorganisaties in Bergh ==
@@ Regel 41: / Regel 41: @@
 Ingrijpender was de reorganisatie die volgde op een inspectiereis van een hoge ambtenaar uit Sigmaringen in [[1824]]. Er bleef één rentmeester over, die niet meer ondergeschikt was aan de administrateur, maar net als de administrateur direct verantwoording verschuldigd was aan de regering in Sigmaringen. De taken van de administrateur en de rentmeester werden duidelijker omschreven en volledig van elkaar gescheiden. Door deze reorganisatie verbeterde het beheer van Bergh sterk, maar bleef door de grote afstand tot Sigmaringen moeilijk.
-Na Anton Alois' overlijden in 1831 voerde zijn opvolger Karl nog meer hervormingen door en zette een proces in van geleidelijke verkoop van land. Uiteindelijk leidde dit op 1 november [[1912]] tot de verkoop van Huis Bergh en de weinige nog resterende grond aan [[Heek, Dr Jan Herman van|dr. Jan Herman van Heek]] voor een bedrag van 825.000 mark.
+Na Anton Alois' overlijden in 1831 voerde zijn opvolger Karel nog meer hervormingen door en zette een proces in van geleidelijke verkoop van land. Uiteindelijk leidde dit op 1 november [[1912]] tot de verkoop van Huis Bergh en de weinige nog resterende grond aan [[Heek, Dr Jan Herman van|dr. Jan Herman van Heek]] voor een bedrag van 825.000 mark.
 == Enkele krantenknipsels ==

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 == De eerste graaf die nooit in Bergh woonde ==
-[[Bestand:Anton Alois van Hohenzollern-Sigmaringen (1762-1831).jpg|left|300px|thumb|'''Anton Alois op een schilderij van Marie Ellenrieder uit [[1827]].]]
+[[Bestand:Anton Alois von Hohenzollern-Sigmaringen (1762-1831).jpg|left|300px|thumb|'''Anton Alois op een schilderij van Marie Ellenrieder uit [[1827]].]]
-'''Anton Alois van Hohenzollern-Sigmaringen''' was van [[1787]] tot [[1831]], 53 jaar lang, graaf van [[Graafschap Bergh|Bergh]]. Zijn voornamen waren voluit Anton Alois Meinrad Frans. Hij werd op 20 juni [[1762]] geboren in [[Sigmaringen]] als zoon van [[Karel Frederik van Hohenzollern-Sigmaringen]] en [[Johanna Josepha van Hohenzollern-Bergh]]. Hij was hun negende kind, maar zijn oudere broertjes en zusjes zijn allemaal heel jong overleden.
+'''Anton Alois van Hohenzollern-Sigmaringen''' was van [[1787]] tot [[1831]], 53 jaar lang, graaf van [[Graafschap Bergh|Bergh]] en souverein heer van de Vrijheerlijkheden [[Boxmeer]] en Sint Anthonis. Zijn voornamen waren voluit Anton Alois Meinrad Franz. Hij werd op 20 juni [[1762]] geboren in [[Sigmaringen]] als zoon van Karl Friedrich von Hohenzollern-Sigmaringen en Johanna Josepha van Hohenzollern-Bergh. Hij was hun negende kind, maar zijn oudere broertjes en zusjes zijn allemaal heel jong overleden.
-De beschikbare bronnen geven tegenstrijdige informatie over Anton Alois' kinder- en jeugdjaren. Volgens sommige zou hij als kind veel in [['s-Heerenberg]] zijn geweest, waar zijn moeder optrad als plaatsvervangster van haar krankzinnige [[Johan Baptist van Hohenzollern-Bergh|broer Johan Baptist]]. Andere zeggen dat hij pas na zijn aantreden als graaf in 1787 voor het eerst zijn [[Berghse bezittingen|Nederlandse bezittingen]] heeft bezocht. Als plaatsen waar hij gestudeerd heeft worden de universiteiten of hogescholen van Freiburg, Heidelberg Ingolstadt en Würzburg genoemd. Na zijn studie heeft hij, net als zijn vader, een ''Grand Tour'' door Europa gemaakt.
+De beschikbare bronnen geven tegenstrijdige informatie over Anton Alois' kinder- en jeugdjaren. Volgens sommige zou hij als kind veel in [['s-Heerenberg]] zijn geweest, waar zijn moeder optrad als plaatsvervangster van haar krankzinnige [[Johan Baptist van Hohenzollern-Bergh|broer Johan Baptist]]. Andere zeggen dat hij pas na zijn aantreden als graaf in 1787 voor het eerst zijn [[Berghse bezittingen|Nederlandse bezittingen]] heeft bezocht. Als plaatsen waar hij gestudeerd heeft worden de universiteiten of hogescholen van Freiburg, Heidelberg, Ingolstadt en Würzburg genoemd. Na zijn studie heeft hij, net als zijn vader, een ''Grand Tour'' door Europa gemaakt.
-Anton Alois trouwde op 13 augustus [[1782]] op slot Dhaun in de Hunsrück met Amalie Zephyrine van Salm-Kyrburg ([[1760]]–[[1841]]). Het was een verstandshuwelijk dat, een jaar nadat zijn oudere zus Johanna Francisca was getrouwd met Frederik III van Salm-Kyrburg, de band met dit aanzienlijke geslacht verder moest versterken. Een jaar later werd een zoon geboren die maar kort heeft geleefd. Op 20 februari [[1785]] volgde [[Karel van Hohenzollern-Sigmaringen|hun zoon Karel]]. Tien weken na Karels geboorte heeft zijn vrouw hem verlaten en zich in Parijs gevestigd, de stad waar ze was opgegroeid. Voor haar was de overgang van deze metropool naar het provinciaalse Sigmaringen te groot geweest. Ze is 23 jaar in Parijs gebleven, tot Karels huwelijk aldaar in [[1808]] met Antoinette Murat ([[1793]]–[[1847]]). Zij is vervolgens met haar zoon en schoondochter teruggekeerd naar Sigmaringen, waar zij tot haar dood in 1841 een eigen huishouding heeft gevoerd.
+Anton Alois trouwde op 13 augustus [[1782]] op slot Dhaun in de Hunsrück met Amalie Zephyrine van Salm-Kyrburg ([[1760]]–[[1841]]). Het was een verstandshuwelijk dat, een jaar nadat zijn oudere zus Johanna Francisca was getrouwd met Frierich III van Salm-Kyrburg, de band met dit aanzienlijke geslacht verder moest versterken. Een jaar later werd een zoon geboren die maar kort heeft geleefd. Op 20 februari [[1785]] volgde [[Karl von Hohenzollern-Sigmaringen|hun zoon Karl]]. Tien weken na Karls geboorte heeft zijn vrouw hem verlaten en zich in Parijs gevestigd, de stad waar ze was opgegroeid. Voor haar was de overgang van deze metropool naar het provinciaalse Sigmaringen te groot geweest. Ze is 23 jaar in Parijs gebleven, tot Karels huwelijk aldaar in [[1808]] met Antoinette Murat ([[1793]]–[[1847]]). Zij is vervolgens met haar zoon en schoondochter teruggekeerd naar Sigmaringen, waar zij tot haar dood in 1841 een eigen huishouding heeft gevoerd.
 Anton Alois heeft dus vrijwel vanaf de geboorte van zijn zoon gescheiden geleefd van zijn vrouw, maar het huwelijk is nooit ontbonden en het contact tussen de echtelieden is ook nooit verbroken. Hij is zijn vrouw blijven bezoeken en met haar corresponderen, en hij heeft altijd haar rekeningen betaald. Scheiden was iets dat de Hohenzollerns niet deden.
-Na de dood van zijn vader op 20 december 1785 – precies tien maanden na de geboorte van zijn zoon Karel – werd Anton Alois regerend vorst van Hohenzollern-Sigmaringen. Toen twee jaar later ook zijn moeder overleed, erfde hij haar Nederlandse bezittingen, waarvan de belangrijkste het graafschap Bergh en de [[Boxmeer|heerlijkheid Boxmeer]] waren. Hij werd daarmee niet alleen de eerste graaf van Bergh die de naam Van Hohenzollern-Sigmaringen voerde, maar ook de eerste die nooit op [[Huis Bergh]] heeft gewoond. In het jaar van zijn aantreden als graaf is hij er nog geweest, maar nadien niet meer (hoewel ook hier de bronnen niet eensluidend zijn).
+Na de dood van zijn vader op 20 december 1785 – precies tien maanden na de geboorte van zijn zoon Karl – werd Anton Alois regerend vorst van Hohenzollern-Sigmaringen. Toen twee jaar later ook zijn moeder overleed, erfde hij haar Nederlandse bezittingen, waarvan de belangrijkste het graafschap Bergh en de [[Boxmeer|heerlijkheid Boxmeer]] waren. Hij werd daarmee niet alleen de eerste graaf van Bergh die de naam Van Hohenzollern-Sigmaringen voerde, maar ook de eerste die nooit op [[Huis Bergh]] heeft gewoond. In het jaar van zijn aantreden als graaf is hij er nog geweest, maar nadien niet meer (hoewel ook hier de bronnen niet eensluidend zijn).
 Bij het bezoek in 1787 aan 's-Heerenberg had de bevolking een erepoort voor hem gebouwd. Hij werd verwelkomd met een vendelhulde en een optocht van de [[Sint Janscompagnie 's-Heerenberg|Sint Janscompagnie]] en het [[Sint Antoniusgilde]]. Als teken van dankbaarheid schonk de graaf 150 gulden aan de verenigingen; meer dan genoeg om de feestelijkheden met bier en worst van te betalen. Toen naderhand de balans werd opgemaakt, bleek dat er maar 43 gulden en 7 stuiver uitgegeven was.
-Anton Alois overleed op 17 oktober [[1831]] in Sigmaringen, 69 jaar oud. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Karel.
+Anton Alois overleed op 17 oktober [[1831]] in Sigmaringen, 69 jaar oud. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Karl.
 In [[1841]] werd in Sigmaringen de [[Antonstraße]] naar hem vernoemd.
@@ Regel 21: / Regel 21: @@
 === Anton Alois raakt Bergh even kwijt ===
-Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap, de idealen van de Franse Revolutie, bereikten Nederland in 1795. De adel en de geestelijkheid verloren hun [[Heerlijke rechten|rechten]] en hun bezittingen boven de grote rivieren werden door de Bataafse Republiek geconfisqueerd. De provincies ten zuiden van de grote rivieren waren door Frankrijk geannexeerd, zodat de bezittingen daar bij Frankrijk kwamen. Dit waren Boxmeer, [[Haps]] en [[Diksmuide]].
+Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap, de idealen van de Franse Revolutie, bereikten Nederland in 1795. De adel en de geestelijkheid verloren hun [[Heerlijke rechten|rechten]] en hun bezittingen boven de grote rivieren werden door de Bataafse Republiek geconfisqueerd. De provincies ten zuiden van de grote rivieren waren door Frankrijk geannexeerd, zodat de bezittingen daar bij Frankrijk kwamen. Dit waren [[Boxmeer]], [[Haps]] en [[Diksmuide]].
 In de Bataafse Republiek had de ''Commissie van superintendentie en sequestratie'', die in Breda zetelde, zijn goederen nu in beheer. Aan die commissie moesten Anton Alois' [[Administrateurs en Rentmeesters Huis Bergh|administrateur en rentmeesters]] nu jaarlijks gedetailleerd verslag doen. De graaf was vanzelfsprekend niet blij met de inbeslagname en gaf zijn rentmeester [[Nispen, Herman Carel Caspar Bartholomeus van|Carel van Nispen]] een volmacht om, in overleg met administrateur [[Hoevel, Johannes Nepomucenus|Hoevel]], met de Bataafse Republiek te onderhandelen over teruggave van zijn bezit. Ook zijn vrouw Amalie Zephyrine heeft zich in Parijs, waar zij over de juiste contacten beschikte, voor de teruggave ingezet. Uiteraard werd er niets teruggegeven, maar in [[1801]] konden de in beslag genomen goederen voor 325.000 gulden als particulier bezit worden teruggekocht – natuurlijk zonder Boxmeer en de andere bezittingen in het geannexeerde zuiden. Om die som te kunnen betalen gaf Anton Alois opdracht de [[Pannerden|heerlijkheid Pannerden]] te verkopen. Een deel van het benodigde bedrag kwam binnen door verkoop van onroerend goed aan derden. De heerlijkheid zelf met het resterende onroerend goed kochten Van Nispen en Hoevel gezamenlijk voor een bedrag van 230.000 gulden.
@@ Regel 34: / Regel 34: @@
 Ook de koning van [[Pruisen]], als Hohenzollern een ver familielid van de vorsten in Sigmaringen en Hechingen, was voorstander van het voortbestaan van de twee vorstendommetjes. Daar ligt namelijk het stamland van het geslacht Hohenzollern. Het lijkt er echter niet op dat de koning vanuit Berlijn heeft kunnen helpen, want juist in 1806 had hij Frankrijk de oorlog verklaard en werd prompt verslagen in de Slag bij Jena.
-Aldus bleef Hohenzollern-Sigmaringen niet alleen behouden, maar steeg het in omvang, waarde en status. Dat laatste gold niet alleen voor het vorstendom als soeverein land, maar voor ook de familie, doordat zoon Karel in 1808, met goedvinden van Napoleon en de koning van Pruisen, boven zijn stand had kunnen trouwen. Zijn bruid, Antoinette Murat, was weliswaar de kleindochter van een herbergier, maar keizer Napoleon had haar kort voor haar huwelijk tot prinses verheven. Ze was immers het nichtje van Napoleons jongste zus Caroline.
+Aldus bleef Hohenzollern-Sigmaringen niet alleen behouden, maar steeg het in omvang, waarde en status. Dat laatste gold niet alleen voor het vorstendom als soeverein land, maar voor ook de familie, doordat zoon Karl in 1808, met goedvinden van Napoleon en de koning van Pruisen, boven zijn stand had kunnen trouwen. Zijn bruid, Antoinette Murat, was weliswaar de kleindochter van een herbergier, maar keizer Napoleon had haar kort voor haar huwelijk tot prinses verheven. Ze was immers het nichtje van Napoleons jongste zus Caroline.
 == Reorganisaties in Bergh ==
@@ Regel 41: / Regel 41: @@
 Ingrijpender was de reorganisatie die volgde op een inspectiereis van een hoge ambtenaar uit Sigmaringen in [[1824]]. Er bleef één rentmeester over, die niet meer ondergeschikt was aan de administrateur, maar net als de administrateur direct verantwoording verschuldigd was aan de regering in Sigmaringen. De taken van de administrateur en de rentmeester werden duidelijker omschreven en volledig van elkaar gescheiden. Door deze reorganisatie verbeterde het beheer van Bergh sterk, maar bleef door de grote afstand tot Sigmaringen moeilijk.
-Na Anton Alois' overlijden in 1831 voerde zijn opvolger Karel nog meer hervormingen door en zette een proces in van geleidelijke verkoop van land. Uiteindelijk leidde dit op 1 november [[1912]] tot de verkoop van Huis Bergh en de weinige nog resterende grond aan [[Heek, Dr Jan Herman van|dr. Jan Herman van Heek]] voor een bedrag van 825.000 mark.
+Na Anton Alois' overlijden in 1831 voerde zijn opvolger Karl nog meer hervormingen door en zette een proces in van geleidelijke verkoop van land. Uiteindelijk leidde dit op 1 november [[1912]] tot de verkoop van Huis Bergh en de weinige nog resterende grond aan [[Heek, Dr Jan Herman van|dr. Jan Herman van Heek]] voor een bedrag van 825.000 mark.
 == Enkele krantenknipsels ==

← Oudere versie		Versie van 4 jun 2022 om 10:09
Regel 61:		Regel 61:
	*[http://www.hohenzollerischer-geschichtsverein.de ''Hohenzollerische Heimat''], 39e jaargang, nr. 1 (maart 1989), blz. 34-37		*[http://www.hohenzollerischer-geschichtsverein.de ''Hohenzollerische Heimat''], 39e jaargang, nr. 1 (maart 1989), blz. 34-37

−	[[Categorie:Graven van den Bergh]] [[Categorie:Huis Hohenzollern-Sigmaringen]] [[Categorie:Gravenportretten\|H]]	+	[[Categorie:Graven van den Bergh\|H]] [[Categorie:Huis Hohenzollern-Sigmaringen\|H]] [[Categorie:Gravenportretten\|H]]

← Oudere versie		Versie van 3 jun 2022 om 09:26
Regel 61:		Regel 61:
	*[http://www.hohenzollerischer-geschichtsverein.de ''Hohenzollerische Heimat''], 39e jaargang, nr. 1 (maart 1989), blz. 34-37		*[http://www.hohenzollerischer-geschichtsverein.de ''Hohenzollerische Heimat''], 39e jaargang, nr. 1 (maart 1989), blz. 34-37

−	[[Categorie:Graven van den Bergh]] [[Categorie:Huis Hohenzollern-Sigmaringen]]	+	[[Categorie:Graven van den Bergh]] [[Categorie:Huis Hohenzollern-Sigmaringen]] [[Categorie:Gravenportretten\|H]]

@@ Regel 52: / Regel 52: @@
 == Bronnen ==
 *''[[Huis Bergh – kasteel-kunst-geschiedenis]]'', blz. 58, 59
 *[[Bergh; Heren, Land en Volk]], blz. 259, 263
 *[http://www.delpher.nl Delpher]

@@ Regel 25: / Regel 25: @@
 In de Bataafse Republiek had de ''Commissie van superintendentie en sequestratie'', die in Breda zetelde, zijn goederen nu in beheer. Aan die commissie moesten Anton Alois' [[Administrateurs en Rentmeesters Huis Bergh|administrateur en rentmeesters]] nu jaarlijks gedetailleerd verslag doen. De graaf was vanzelfsprekend niet blij met de inbeslagname en gaf zijn rentmeester [[Nispen, Herman Carel Caspar Bartholomeus van|Carel van Nispen]] een volmacht om, in overleg met administrateur [[Hoevel, Johannes Nepomucenus|Hoevel]], met de Bataafse Republiek te onderhandelen over teruggave van zijn bezit. Ook zijn vrouw Amalie Zephyrine heeft zich in Parijs, waar zij over de juiste contacten beschikte, voor de teruggave ingezet. Uiteraard werd er niets teruggegeven, maar in [[1801]] konden de in beslag genomen goederen voor 325.000 gulden als particulier bezit worden teruggekocht – natuurlijk zonder Boxmeer en de andere bezittingen in het geannexeerde zuiden. Om die som te kunnen betalen gaf Anton Alois opdracht de [[Pannerden|heerlijkheid Pannerden]] te verkopen. Een deel van het benodigde bedrag kwam binnen door verkoop van onroerend goed aan derden. De heerlijkheid zelf met het resterende onroerend goed kochten Van Nispen en Hoevel gezamenlijk voor een bedrag van 230.000 gulden.
-Aldus kreeg Anton Alois het grootste deel van zijn Nederlandse territoria als particulier bezit terug. Later kreeg hij volgens de nieuwe Nederlandse grondwet van [[1814]] zelfs een deel van zijn heerlijke rechten terug. Dit betrof onder meer het recht bij de Staten van Gelderland kandidaten voor te dragen voor lokale bestuursfuncties zoals de burgemeester en gemeentesecretaris. Vóór 1795 was dit <u>voordrachts</u>recht een <u>benoemings</u>recht, dus de graaf had op dit punt wel aan macht ingeboet. Anderzijds kreeg hij zijn rechten op inkomsten uit goederen wel volledig terug. Zulke zakelijke rechten waren onder meer tiendrechten (het recht op een tiende deel van de oogst), jachtrechten (zie onderstaand krantenknipsel) en de rechten van de [[Vicarie|vicarieën van Millingen en Driel]]. Bestuurlijke rechten als het voordrachtsrecht verdwenen bij de grondwetsherziening van [[1848]], maar de zakelijke rechten bestonden deels nog toen in [[1912]] de laatste grafelijke bezittingen in Bergh werden verkocht aan [[Heek, Dr Jan Herman van|dr. Jan van Heek]].
+Aldus kreeg Anton Alois het grootste deel van zijn Nederlandse territoria als particulier bezit terug. Later kreeg hij volgens de nieuwe Nederlandse grondwet van [[1814]] zelfs een deel van zijn [[heerlijke rechten]] terug. Dit betrof onder meer het recht bij de Staten van Gelderland kandidaten voor te dragen voor lokale bestuursfuncties zoals de burgemeester en gemeentesecretaris. Vóór 1795 was dit <u>voordrachts</u>recht een <u>benoemings</u>recht, dus de graaf had op dit punt wel aan macht ingeboet. Anderzijds kreeg hij zijn rechten op inkomsten uit goederen wel volledig terug. Zulke zakelijke rechten waren onder meer tiendrechten (het recht op een tiende deel van de oogst), jachtrechten (zie onderstaand krantenknipsel) en de rechten van de [[Vicarie|vicarieën van Millingen en Driel]]. Bestuurlijke rechten als het voordrachtsrecht verdwenen bij de grondwetsherziening van [[1848]], maar de zakelijke rechten bestonden deels nog toen in [[1912]] de laatste grafelijke bezittingen in Bergh werden verkocht aan [[Heek, Dr Jan Herman van|dr. Jan van Heek]].
 Als Duitser werd Anton Alois in [[1803]] nog eens extra schadeloos gesteld voor zijn verloren Nederlandse bezit. In dat jaar werden volgens de ''Reichsdeputationshauptschluss'' alle Duitse vorsten schadeloos gesteld die gebied hadden verloren toen Napoleon in [[1801]] de Duitse gebieden op de linker Rijnoever annexeerde. Zij kregen daar onteigend gebied op de rechter Rijnoever voor terug. Hohenzollern-Sigmaringen lag weliswaar op de rechter Rijnoever, maar het verlies van Nederlandse bezittingen en rechten, was reden genoeg dat te compenseren met een hele reeks territoria in Zuid-Duitsland. De waarde daarvan bleek uiteindelijk veel groter dan die van de verloren Nederlandse goederen, wat geleid heeft tot de latere rijkdom van Hohenzollern-Sigmaringen. Tot dan toe was het vorstendom beslist niet vermogend geweest.

@@ Regel 15: / Regel 15: @@
 Anton Alois overleed op 17 oktober [[1831]] in Sigmaringen, 69 jaar oud. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Karel.
-In Sigmaringen is de [[Antonstraße]] naar hem vernoemd.
+In [[1841]] werd in Sigmaringen de [[Antonstraße]] naar hem vernoemd.
 == Beroering in de Franse tijd ==