Bergen op Zoom - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: /* Bronnen */ ON 117

2024-04-07T08:00:04Z

‎Bronnen: ON 117

Verre neef: /* Het markiezaat weer Berghs? */ interne link

2022-05-14T10:46:55Z

‎Het markiezaat weer Berghs?: interne link

Verre neef: /* De markiezentitel na 1644 */ interne link

2019-08-31T10:23:50Z

‎De markiezentitel na 1644: interne link

Verre neef: aanpassing

2018-01-19T15:07:50Z

aanpassing

Verre neef: revisie

2018-01-18T14:35:32Z

revisie

Verre neef: Herman van den Bergh (1558-1611)

2018-01-11T16:07:28Z

Herman van den Bergh (1558-1611)

Verre neef: /* Bronnen */

2017-09-22T12:29:19Z

‎Bronnen

Verre neef: 1573-1638

2017-09-22T12:29:06Z

1573-1638

Verre neef: (16e eeuw)

2017-08-18T13:27:34Z

(16e eeuw)

Verre neef: cat

2016-11-13T08:55:50Z

cat

@@ Regel 38: / Regel 38: @@
 *[[Het archief van het Huis Bergh (boek)]], blz. 64
 *[[Archief Huis Bergh]], archieftoegang 0214, inventarisnummers 785, 931, 1084, 2864 en 2923
 [[Categorie:Berghse bezittingen]]

@@ Regel 17: / Regel 17: @@
 == Het markiezaat weer Berghs? ==
-Maria Elisabeth II werd opgevolgd door haar dochter Henriëtte Francisca uit haar huwelijk met Eitel Frederik V van Hohenzollern-Hechingen. Het was de bedoeling dat Henriëtte Francisca zou trouwen met haar neef [[Frederik Frans van den Bergh]], de oudste zoon van graaf Albert. Daarmee zouden Bergh en Bergen op Zoom toch weer in één hand komen.
+Maria Elisabeth II werd opgevolgd door haar dochter [[Henriëtte Francisca van Hohenzollern-Hechingen|Henriëtte Francisca]] uit haar huwelijk met Eitel Frederik V van Hohenzollern-Hechingen. Het was de bedoeling dat Henriëtte Francisca zou trouwen met haar achterneef [[Frederik Frans van den Bergh]], de oudste zoon van graaf Albert. Daarmee zouden Bergh en Bergen op Zoom toch weer in één hand komen.
-Helaas overleed Frederik Frans in [[1661]], nog maar achttien jaar oud. Markiezin Henriëtte Francisca trouwde toen in [[1662]] met een andere neef, Frederik Maurits de la Tour d'Auvergne, zoon van [[Leonora Catharina Febronis van den Bergh|Leonora van den Bergh]].
+Helaas overleed Frederik Frans in [[1661]], nog maar achttien jaar oud. Markiezin Henriëtte Francisca trouwde toen in [[1662]] met een andere achterneef, Frederik Maurits de la Tour d'Auvergne, zoon van [[Leonora Catharina Febronis van den Bergh|Leonora van den Bergh]].
 Bij Henriëtte Francisca's overlijden in [[1698]] vererfde het markiezaat in de familie van haar man en ging daarmee definitief voor Bergh verloren.

@@ Regel 32: / Regel 32: @@
 |- valign=top
 |[[Bestand:Albert titels 16560712 inv 785.jpg|thumb|400px|'''De aanhef van graaf Alberts testament uit 1656, waarin hij zich ''Marquis de Berges sur le Zoom'' noemt.'''<br>Klik op de afbeeldingen voor een vergroting.]]
-|[[Bestand:Johan Baptist titels 17570601 inv 2923.jpg|thumb|400px|'''De aanhef van een verordening van graaf Johan Baptist uit 1757 betreffende de jacht in Bergh, waarin hij zich ''Marquis tot Bergen op den Zoom'' noemt.]]
+|[[Bestand:Johan Baptist titels 17570601 inv 2923.jpg|thumb|400px|'''De aanhef van een verordening van graaf Johan Baptist uit 1757 betreffende de [[Jachtrecht|jacht]] in Bergh, waarin hij zich ''Marquis tot Bergen op den Zoom'' noemt.]]
 |}
 == Bronnen ==
 *[[Het archief van het Huis Bergh (boek)]], blz. 64

@@ Regel 3: / Regel 3: @@
 == Markies Herman van den Bergh ==
-Bijna een eeuw, van [[1599]] tot [[1698]], was een geboren [[Graven van den Bergh|Van den Bergh]] markies of markiezin van Bergen op Zoom, maar al die tijd is het gebied nooit daadwerkelijk een [[Berghse bezittingen|Berghse bezitting]] geweest. De oorzaak hiervan ligt in de [[Tachtigjarige Oorlog]], toen in [[1577]] de stad Bergen op Zoom de Staatse kant van [[Willem van Oranje]] koos, maar de markies en markiezin Spanje trouw bleven. In de praktijk betekende dit dat de Oranjes het bestuur van het markiezaat overnamen.
+Bijna driekwart eeuw, van [[1599]] tot [[1671]], was een geboren [[Graven van den Bergh|Van den Bergh]] markies of markiezin van Bergen op Zoom, maar al die tijd is het gebied nooit daadwerkelijk een [[Berghse bezittingen|Berghse bezitting]] geweest. De oorzaak hiervan ligt in de [[Tachtigjarige Oorlog]], toen in [[1577]] de stad Bergen op Zoom de Staatse kant van [[Willem van Oranje]] koos, maar de markies en markiezin Spanje trouw bleven. In de praktijk betekende dit dat de Oranjes het bestuur van het markiezaat overnamen.
 De markies en de markiezin waren de ouders van [[Maria Mencia van Wittem]], die in [[1599]] met [[Herman van den Bergh (1558-1611)|Herman van den Bergh]] trouwde. Haar ouders waren in [[1588]] overleden, toen zij pas zeven jaar oud was. Maar ook al zou zij toen meerderjarig zijn geweest, dan nog zou zij haar ouders niet hebben kunnen opvolgen, omdat Bergen op Zoom in handen was van de Oranjes. Graaf Herman werd bij zijn huwelijk dus alleen in naam markies.
@@ Regel 14: / Regel 14: @@
 Toen Maria Elisabeth Clara in [[1633]] overleed, ontstond er onenigheid in de grafelijke familie over haar erfenis. Zowel haar man Albert als haar nicht [[Maria Elisabeth van den Bergh]], dochter van [[Hendrik van den Bergh (1573-1638)|Hendrik van den Bergh]], maakten aanspraken op Bergen op Zoom. Omgekeerd maakten beide rivalen ook aanspraken op het [[Land van den Bergh|graafschap Bergh]]. In [[1644]] werd besloten dat het graafschap voor Albert was en het markiezaat voor Maria Elisabeth. Met deze overeenkomst deed de regerende graaf van Bergh dus afstand van Bergen op Zoom. De volledige teruggave van het markiezaat na de Vrede van Münster had voor hem dus geen waarde meer.
-Maria Elisabeth Clara werd dus opgevolgd door Maria Elisabeth. Omdat de twee nichten bijna dezelfde naam hadden, wordt de eerste wel aangeduid als '''Maria Elisabeth I''' en haar opvolgster als '''Maria Elisabeth II'''. Alleen Maria Elisabeth I was behalve markiezin ook regerend gravin van Bergh. Maria Elisabeth II was, ondanks haar aanspraken op Bergh, alleen markiezin. Op 16 november [[1649]] werd zij in Bergen op Zoom ingehuldigd als markiezin.
+Maria Elisabeth Clara werd dus opgevolgd door Maria Elisabeth. Omdat de twee nichten bijna dezelfde naam hadden, wordt de eerste wel aangeduid als '''Maria Elisabeth I''' en haar opvolgster als '''Maria Elisabeth II'''. Alleen Maria Elisabeth I was behalve markiezin ook regerend gravin van Bergh. Maria Elisabeth II was, ondanks haar aanspraken op Bergh, alleen markiezin. Op 16 november [[1649]] werd zij in Bergen op Zoom ingehuldigd als markiezin. Zij overleed op 29 november [[1671]], waarmee de laatste geboren Van den Bergh uit Bergen op Zoom verdween.
-== De laatste Van den Bergh ==
+== Het markiezaat weer Berghs? ==
-Maria Elisabeth II werd in [[1672]] opgevolgd door haar dochter Henriëtte Francisca uit haar huwelijk met Eitel Frederik V van Hohenzollern-Hechingen. Het was de bedoeling dat Henriëtte Francisca zou trouwen met haar neef [[Frederik Frans van den Bergh]], de oudste zoon van graaf Albert. Daarmee zouden Bergh en Bergen op Zoom toch weer in één hand komen. Helaas overleed Frederik Frans in [[1661]], nog maar achttien jaar oud. Markiezin Henriëtte Francisca trouwde toen in [[1662]] met Frederik Maurits de la Tour d'Auvergne, zoon van [[Leonora Catharina Febronis van den Bergh|Leonora van den Bergh]].
+Maria Elisabeth II werd opgevolgd door haar dochter Henriëtte Francisca uit haar huwelijk met Eitel Frederik V van Hohenzollern-Hechingen. Het was de bedoeling dat Henriëtte Francisca zou trouwen met haar neef [[Frederik Frans van den Bergh]], de oudste zoon van graaf Albert. Daarmee zouden Bergh en Bergen op Zoom toch weer in één hand komen.
-Met Henriëtte Francisca's overlijden in [[1698]] verdween de laatste geboren Van den Bergh uit Bergen op Zoom. Het markiezaat vererfde toen in de familie van haar man en ging daarmee definitief voor Bergh verloren.
+Helaas overleed Frederik Frans in [[1661]], nog maar achttien jaar oud. Markiezin Henriëtte Francisca trouwde toen in [[1662]] met een andere neef, Frederik Maurits de la Tour d'Auvergne, zoon van [[Leonora Catharina Febronis van den Bergh|Leonora van den Bergh]].
 == De markiezentitel na 1644 ==
-Hoewel het markiezaat van Bergen op Zoom sinds 1644 officieel geen Berghs bezit meer was, wil dit niet zeggen dat de graven van Bergh zich hun markiezentitel daarmee lieten ontnemen. Graaf Albert is de titel tot zijn dood in [[1656]] blijven voeren – tussen de titels die boven zijn testament staan, staat ook ''marquis de Berges sur le Zoom''. Zijn [[Oswald III van den Bergh|zoon Oswald]] koos in zijn testament van juni [[1712]] het synoniem ''marckgrave van Bergen op Zoom''. Ook zijn opvolger [[Frans Willem van Hohenzollern-Bergh|Frans Willem]] gebruikte de titel markgraaf.
+Hoewel het markiezaat van Bergen op Zoom sinds 1644 officieel geen Berghs bezit meer was, wil dit niet zeggen dat de graven van Bergh zich hun markiezentitel daarmee lieten ontnemen. Graaf Albert is de titel tot zijn dood in [[1656]] blijven voeren – tussen de titels die boven zijn in het Frans gestelde testament staan, staat ook ''marquis de Berges sur le Zoom''.
 Zelfs meer dan een eeuw nadat het markiezaat aan Maria Elisabeth II was afgestaan, werd de titel in Bergh nog steeds gebruikt. [[Johan Baptist van Hohenzollern-Bergh|De Dolle Graaf]] noemde zich in [[1757]] (vlak voor hij werd afgezet) ''Marquis tot Bergen op den Zoom'', en zijn [[Johanna Josepha van Hohenzollern-Bergh|zus Johanna Josepha]] deed in [[1782]] hetzelfde met ''Marquisinne van Bergen op Zoom''. De titel werd steeds in een officiële (al dan niet complete) opsomming van titels gebruikt, dus de bedoeling zal niet zijn geweest Bergen op Zoom nog op te eisen. De graven uit het [[Graven van den Bergh#Huis Hohenzollern-Sigmaringen|Huis van Hohenzollern-Sigmaringen]] hebben de markiezentitel, voor zover kon worden nagegaan, niet meer gebruikt.

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-Het markiezaat van '''Bergen op Zoom''' lag in het westen van de huidige provincie Noord-Brabant. Hoewel de officiële spelling markizaat zonder e is, wordt het woord in connectie met Bergen op Zoom meestal met een e geschreven.
+[[Bestand: Markiezaat Bergen op Zoom.jpg|thumb|right|300px|'''Het markiezaat Bergen op Zoom op een kaart uit [[1747]]]]
-Het markiezaat kwam in [[1613]] in het [[Berghse bezittingen|bezit van Bergh]] na het overlijden van markiezin [[Maria Mencia van Wittem]], de vrouw van [[Herman van den Bergh (1558-1611)|graaf Herman]]. Hun dochter [[Maria Elisabeth Clara van den Bergh]], hoewel pas drie jaar oud de enige erfgename, volgde haar moeder op als markiezin.
+== Markies Herman van den Bergh ==
-Na het overlijden van Maria Elisabeth Clara in [[1633]] ontstond er onenigheid in de grafelijke familie over haar erfenis. Zowel haar man [[Albert van den Bergh]] als haar nicht [[Maria Elisabeth van den Bergh]], dochter van [[Hendrik van den Bergh (1573-1638)|graaf Hendrik]], maakten aanspraken op Bergen op Zoom. Omgekeerd maakten beide rivalen ook aanspraken op het [[graafschap Bergh]].  In [[1644]] werd besloten dat het markiezaat voor Maria Elisabeth was en het graafschap voor Albert.
+De markies en de markiezin waren de ouders van [[Maria Mencia van Wittem]], die in [[1599]] met [[Herman van den Bergh (1558-1611)|Herman van den Bergh]] trouwde. Haar ouders waren in [[1588]] overleden, toen zij pas zeven jaar oud was. Maar ook al zou zij toen meerderjarig zijn geweest, dan nog zou zij haar ouders niet hebben kunnen opvolgen, omdat Bergen op Zoom in handen was van de Oranjes. Graaf Herman werd bij zijn huwelijk dus alleen in naam markies.
-Omdat de twee nichten bijna dezelfde naam hadden, wordt de eerste wel aangeduid als '''Maria Elisabeth I''' en haar opvolgster als '''Maria Elisabeth II'''. Alleen Maria Elisabeth I was behalve markiezin ook regerend gravin van Bergh. Maria Elisabeth II was, ondanks haar aanspraken op Bergh, alleen markiezin. Op grond van een vonnis van het Leenhof van Brabant voerde zij die titel al sinds [[1635]]. Het heeft echter tot 16 november [[1649]] geduurd voor zij werd ingehuldigd als markiezin.
+== Maria Elisabeth I en Maria Elisabeth II ==
-Maria Elisabeth II werd in [[1672]] opgevolgd door haar dochter Henriëtte Francisca uit haar huwelijk met Eitel Frederik V van Hohenzollern-Hechingen. Het was de bedoeling dat Henriëtte Francisca zou trouwen met haar neef Frederik Frans van den Bergh, de oudste zoon van graaf Albert. Daarmee zouden Bergh en Bergen op Zoom in één hand komen. Helaas overleed Frederik Frans in [[1661]], nog maar achttien jaar oud. Markiezin Henriëtte Francisca trouwde toen in [[1662]] met Frederik Maurits de la Tour d'Auvergne. Het markiezaat vererfde bij Henriëtte Francisca's overlijden in [[1698]] in de familie van haar man en ging daarmee voor Bergh verloren.
+In de tussentijd waren graaf Herman en markiezin Maria Mencia in achtereenvolgens [[1611]] en [[1613]] overleden. Ze werden opgevolgd door hun dochter [[Maria Elisabeth Clara van den Bergh|Maria Elisabeth Clara]], al was die toen pas drie jaar oud. Zij trouwde in [[1625]] met haar neef [[Albert van den Bergh]].
-Aldus is het markiezaat van Bergen op Zoom slechts van 1613 tot 1644 Berghs bezit geweest. Dit wil niet zeggen dat de graven van Bergh zich hun markiezentitel daarna lieten ontnemen. Graaf Albert is de titel tot zijn dood in [[1656]] blijven voeren – tussen de titels die boven zijn testament staan, staat ook ''marquis de Berges sur le Zoom''. Zijn [[Oswald III van den Bergh|zoon Oswald]] koos in zijn testament van juni [[1712]] het synoniem ''marckgrave van Bergen op Zoom''. Ook zijn opvolger [[Frans Willem van Hohenzollern-Bergh|Frans Willem]] gebruikte de titel markgraaf. Zelfs meer dan een eeuw nadat het markiezaat in 1644 aan Maria Elisabeth II was afgestaan werd de titel in Bergh nog steeds gebruikt. [[Johan Baptist van Hohenzollern-Bergh|De Dolle Graaf]] noemde zich in [[1757]] (vlak voor hij werd afgezet) ''Marquis tot Bergen op den Zoom'', en zijn [[Johanna Josepha van Hohenzollern-Bergh|zus Johanna Josepha]] deed in [[1782]] hetzelfde met ''Marquisinne van Bergen op Zoom''. De titel werd steeds in een officiële (al dan niet complete) opsomming van titels gebruikt, dus de bedoeling zal niet zijn geweest Bergen op Zoom nog op te eisen. De graven uit het [[Graven van den Bergh#Huis Hohenzollern-Sigmaringen|Huis van Hohenzollern-Sigmaringen]] hebben de markiezentitel, voor zover kon worden nagegaan, niet meer gebruikt.
+Toen Maria Elisabeth Clara in [[1633]] overleed, ontstond er onenigheid in de grafelijke familie over haar erfenis. Zowel haar man Albert als haar nicht [[Maria Elisabeth van den Bergh]], dochter van [[Hendrik van den Bergh (1573-1638)|Hendrik van den Bergh]], maakten aanspraken op Bergen op Zoom. Omgekeerd maakten beide rivalen ook aanspraken op het [[Land van den Bergh|graafschap Bergh]]. In [[1644]] werd besloten dat het graafschap voor Albert was en het markiezaat voor Maria Elisabeth. Met deze overeenkomst deed de regerende graaf van Bergh dus afstand van Bergen op Zoom. De volledige teruggave van het markiezaat na de Vrede van Münster had voor hem dus geen waarde meer.
 {|
 |- valign=top

@@ Regel 3: / Regel 3: @@
 Het markiezaat kwam in [[1613]] in het [[Berghse bezittingen|bezit van Bergh]] na het overlijden van markiezin [[Maria Mencia van Wittem]], de vrouw van [[Herman van den Bergh|graaf Herman]]. Hun dochter [[Maria Elisabeth Clara van den Bergh]], hoewel pas drie jaar oud de enige erfgename, volgde haar moeder op als markiezin.
-Na het overlijden van Maria Elisabeth Clara in [[1633]] ontstond er onenigheid in de grafelijke familie over haar erfenis. Zowel haar man [[Albert van den Bergh]] als haar nicht [[Maria Elisabeth van den Bergh]], dochter van [[Hendrik van den Bergh|graaf Hendrik]], maakten aanspraken op Bergen op Zoom. Omgekeerd maakten beide rivalen ook aanspraken op het [[graafschap Bergh]].  In [[1644]] werd besloten dat het markiezaat voor Maria Elisabeth was en het graafschap voor Albert.
+Na het overlijden van Maria Elisabeth Clara in [[1633]] ontstond er onenigheid in de grafelijke familie over haar erfenis. Zowel haar man [[Albert van den Bergh]] als haar nicht [[Maria Elisabeth van den Bergh]], dochter van [[Hendrik van den Bergh (16e eeuw)|graaf Hendrik]], maakten aanspraken op Bergen op Zoom. Omgekeerd maakten beide rivalen ook aanspraken op het [[graafschap Bergh]].  In [[1644]] werd besloten dat het markiezaat voor Maria Elisabeth was en het graafschap voor Albert.
 Omdat de twee nichten bijna dezelfde naam hadden, wordt de eerste wel aangeduid als '''Maria Elisabeth I''' en haar opvolgster als '''Maria Elisabeth II'''. Alleen Maria Elisabeth I was behalve markiezin ook regerend gravin van Bergh. Maria Elisabeth II was, ondanks haar aanspraken op Bergh, alleen markiezin. Op grond van een vonnis van het Leenhof van Brabant voerde zij die titel al sinds [[1635]]. Het heeft echter tot 16 november [[1649]] geduurd voor zij werd ingehuldigd als markiezin.

← Oudere versie		Versie van 13 nov 2016 om 08:55
Regel 19:		Regel 19:
	*Archief Huis Bergh, archieftoegang 0214, inventarisnummers 785, 931, 1084, 2864 en 2923		*Archief Huis Bergh, archieftoegang 0214, inventarisnummers 785, 931, 1084, 2864 en 2923

−	~~{{Onderwerp\|~~Berghse bezittingen}}	+	[[Categorie:Berghse bezittingen]]