Borstelfabriek 's-Heerenberg - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: correctie

2025-03-07T10:48:45Z

correctie

Verre neef: redactie

2025-03-06T04:08:26Z

redactie

Benny Schuurman op 28 feb 2025 om 22:54

2025-02-28T22:54:54Z

Benny Schuurman op 28 feb 2025 om 13:50

2025-02-28T13:50:33Z

Benny Schuurman op 28 feb 2025 om 11:21

2025-02-28T11:21:24Z

HakfoortH: Bedrijfswoningen

2023-01-11T10:15:52Z

Bedrijfswoningen

Verre neef op 6 jan 2022 om 11:05

2022-01-06T11:05:43Z

Antoine Booms: /* Beeldmateriaal */

2021-04-16T13:27:38Z

‎Beeldmateriaal

Verre neef: Redactie

2020-12-27T13:48:55Z

Redactie

Benny Schuurman op 26 dec 2020 om 18:26

2020-12-26T18:26:33Z

@@ Regel 24: / Regel 24: @@
 Deze foto van het personeel van de borstelfabriek is in [[1895]] gemaakt bij de ingang van de [[Plantage]]. Op de achtergrond is het [[Huis Bergh]] te zien.
-De namen komen van een lijst die Riet en [[Pennards, Petrus Bernardus Cornelis|Piet Pennards]] (van de [[Café Restaurant Het Tolhuis|Het Tolhuis]] in [[Zeddam]]) ooit opstelden. De foto is aangeleverd door [[Booms, Gerhardus Johannes Joseph|Gerard Booms]].
+De namen komen van een lijst die Riet Pennards (een dochter van [[Pennards, Petrus Bernardus Cornelis|Piet Pennards]] van de [[Café Restaurant Het Tolhuis|Het Tolhuis]] in [[Zeddam]]) in [[1990]] opstelde. De foto is aangeleverd door [[Booms, Gerhardus Johannes Joseph|Gerard Booms]].
 {|
@@ Regel 31: / Regel 31: @@
 |[[Bestand:Foto Borstel fabriek genummerd Foto Gerard Booms .jpg|thumb|600px]]
 |}
-. Dünnwald, vader van Johanna en Bernard (directeur), 2. Willem Grutter (zijn zus Mimmie woonde omstreeks [[1990]] nog in [[Gasthuis Sint-Gertrudis|bejaardenhuis St. Gertrudis]]), 3. Luchters (Lugters?), woonde in de fabriek, 4. Directie (vreemden, meest Duitsers), 5. Walterfang, 6. Alphons Egging, 7. Jozef Wiesberg (woonde in het [[Kruisstuk]], eerder [[Dassestreûtje]]), 8. Sultan Huls, 9. H. Booms (gehuwd met meisje uit [[Azewijn]]), 10. Peters (woonde in de [[Kellenstraat]]), 11. Willem Hofstraat (timmerman), 12. Johan Hubert Stein (éénarmig), vader van Lies Heitkamp-Stein en Huub Stein), 13. Rozendaal (woonde op de [[Bovensteenakkers]] – Bikkelenbult ), 14.	Rozendaal (woonde in het Kruisstuk – Dassestreûtje), 15. – , 16. Welting,  17. Jan Booms, 18. Willem Wennekes ((Willem de Zoepert) woonde in de Commissiehuizen, vader van Duumke), 19. Antoon van Bree, 20. Van Halteren (broer van [[De Schroet van Halteren|de Schroet]] (café waar nu Zeddamseweg Slagerij Hendriksen???), 21. Eduard Braam, 22. Slütter, 23. Piet Wennekes (gehuwd met Dien pis in de geut), 24. Vrieskamp ([[Stokkum]])
+. Dünnwald, vader van Johanna en Bernard (directeur), 2. Willem Grutter (zijn zus Mimmie woonde omstreeks 1990 nog in [[Gasthuis Sint-Gertrudis|bejaardenhuis St. Gertrudis]]), 3. Luchters (Lugters?), woonde in de fabriek, 4. Directie (vreemden, meest Duitsers), 5. Walterfang, 6. Alphons Egging, 7. Jozef Wiesberg (woonde in het [[Kruisstuk]], eerder [[Dassestreûtje]]), 8. Sultan Huls, 9. H. Booms (gehuwd met meisje uit [[Azewijn]]), 10. Peters (woonde in de [[Kellenstraat]]), 11. Willem Hofstraat (timmerman), 12. Johan Hubert Stein (éénarmig), vader van Lies Heitkamp-Stein en Huub Stein), 13. Rozendaal (woonde op de [[Bovensteenakkers]] – Bikkelenbult ), 14.	Rozendaal (woonde in het Kruisstuk – Dassestreûtje), 15. – , 16. Welting,  17. Jan Booms, 18. Willem Wennekes ((Willem de Zoepert) woonde in de Commissiehuizen, vader van Duumke), 19. Antoon van Bree, 20. Van Halteren (broer van [[De Schroet van Halteren|de Schroet]] (café waar nu Zeddamseweg Slagerij Hendriksen???), 21. Eduard Braam, 22. Slütter, 23. Piet Wennekes (gehuwd met Dien pis in de geut), 24. Vrieskamp ([[Stokkum]])
 Verder Italianen en Duitsers van de fabriek in Emmerik en jonge Stokkumse jongens die in de fabriek werkten voor 2,50 gulden per week (zes dagen).

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 [[Bestand:Briefhoofd_borstelfabriek.jpg|right|400px|thumb|'''Het briefhoofd van de borstelfabriek]]
-In [[1892]] werd in [['s-Heerenberg]] de "Nederland-Duitse Borstel- en Kwastenfabriek" gevestigd van de Emmerikse firma ''Heiming-Bocks & Schulte'', later ''Heiming-Schülte & Co'' geheten. De '''Borstelfabriek''' vestigde zich aan de [[Muntwal]], vroeger [[Noordwal]] genoemd. Borstelfabricage was de enige [[industrie]] die 's-Heerenberg indertijd rijk was. Als meester-borstelmakers werden vakmensen uit [[Duitsland]] aangetrokken. Zo kwamen bijvoorbeeld als werkmeesters [[Dünnwald, Robert|Robert Dünnwald]] en Johann Hubert [[Stein]] naar deze contreien, nu nog bekende 's-Heerenbergse namen.
+In [[1892]] werd in [['s-Heerenberg]] de "Nederland-Duitse Borstel- en Kwastenfabriek" gevestigd van de [[Emmerik]]se firma ''Heiming-Bocks & Schulte'', later ''Heiming-Schülte & Co'' geheten. De '''Borstelfabriek''' vestigde zich aan de [[Muntwal]], vroeger [[Noordwal]] genoemd. Borstelfabricage was de enige [[industrie]] die 's-Heerenberg indertijd rijk was. Als meester-borstelmakers werden vakmensen uit [[Duitsland]] aangetrokken. Zo kwamen bijvoorbeeld als werkmeesters [[Dünnwald, Robert|Robert Dünnwald]] en Johann Hubert [[Stein]] naar deze contreien, nu nog bekende 's-Heerenbergse namen.
 In [[1911]] kreeg de fabriek het recht het koninklijk wapen te voeren. Het was toen in deze branche het grootste bedrijf. Rond die tijd werkten er ongeveer 130 mensen, waaronder 28 kinderen jonger dan zestien jaar, te weten twee meisjes en 26 jongens. Een van hen was [[Rulof, Jozef|Jozef Rulof]] die zijn nogal bittere ervaringen bij de ''Bösselhut'' beschreef in zijn autobiografische ''[[Jeus van moeder Crisje]]''.
@@ Regel 45: / Regel 6: @@
 De fabriek groeide in de begintijd meteen voorspoedig en werd al spoedig te klein. Na enkele jaren werd daarom een heel nieuw pand aan de [[Molenpoortstraat]] betrokken, op de plaats waar thans het winkelcentrum [[Molenpoort]] is gelegen. De oude fabriek werd verbouwd tot volkswoningen. Het geheel werd in de jaren [[1940]]-[[1941]] gesloopt om plaats te maken voor de woningen die er nu nog staan.
-In de Molenpoortstraat werd het bedrijf aanvankelijk voortgezet onder de naam "Van Gulpen en Swertz", maar al gauw als "Nefah", Nederlandse Fabriek- ven Handelsmaatschappij.. Dit stond in het [[Adresboek 1935|adresboek]] van [[1935]] vermeld als: ''N.V. Ned. Fabriek en handel Mij. v.h. van Gulpen & Swertz, 's-Heerenberg, Molenpoortstraat B 411, Telefoon 31''
+In de Molenpoortstraat werd het bedrijf aanvankelijk voortgezet onder de naam "Van Gulpen en Swertz", maar al gauw als "Nefah", Nederlandse Fabriek- en Handelsmaatschappij. Dit stond in het [[Adresboek 1935|adresboek]] van [[1935]] vermeld als: ''N.V. Ned. Fabriek en handel Mij. v.h. van Gulpen & Swertz, 's-Heerenberg, Molenpoortstraat B 411, Telefoon 31''
 [[Bestand:Borstelfabriek 19550512 LC.JPG|left|thumb|350px|'''Uit de ''Leeuwarder Courant'' van donderdag 12 mei 1955]]
-In [[1925]] brak een [[Februari-staking|staking]] uit.
+In februari [[1925]] brak een [[Februari-staking|staking]] uit.
 In mei [[1955]] werd het fabrieksgebouw bijna geheel door [[brand]] verwoest.
 In augustus [[1959]] vierde chef expeditie, de heer J. van Gessel, zijn 50-jarig jubileum en kreeg ter gelegenheid hiervan de [[Onderscheidingen#Orde van Oranje-Nassau (1892)|eremedaille in zilver]] verbonden aan de orde van Oranje Nassau opgespeld. Hij was op 12-jarige leeftijd bij het bedrijf begonnen.
-In [[1968]] werd herdacht dat de heer Jaques van den Bosch veertig jaar in dienst was en omdat hij de pensioengerechtigde leeftijd had bereikt tevens zijn werkzame periode als machinaal houtbewerker afsloot. In zijn afscheidsspeech memoreerde directeur P.B.J. Vet eraan dat de heer Van den Bosch zich in veertig jaar nooit ziek had gemeld.
+In [[1968]] werd herdacht dat de heer Jacques van den Bosch veertig jaar in dienst was en dat hij wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd tevens zijn werkzame periode als machinaal houtbewerker afsloot. In zijn afscheidsspeech memoreerde directeur P.B.J. Vet eraan dat de heer Van den Bosch zich in veertig jaar nooit ziek had gemeld.
 De borstelfabriek aan de Molenpoortstraat is in [[1978]] gesloopt. De markante schoorsteen viel, onder grote publieke belangstelling, in augustus van dat jaar tegen de grond.
-Tevens waren er bedrijfswoningen aan de [[Daltuin]], het zogenaamde [[Duitsche Verel]]  en 1 woning aan de [[Peeskesweg]] 6.
+De fabriek had bedrijfswoningen aan de [[Daltuin]], het zogenaamde [[Duitsche Verel]] en één woning aan de [[Peeskesweg]] 6.
 == Beeldmateriaal ==

@@ Regel 6: / Regel 6: @@
 <gallery>
 Bestand:Personeel Borstelfabriek 1895 Foto Gerard Booms verkleind.jpg| Foto Gerard Booms ‎
-Bestand:Foto Borstel fabriek genummerd Foto Gerard Booms .jpg|Foto Gerard Booms
+Bestand:Foto Borstel fabriek genummerd Foto Gerard Booms .jpg|Foto Gerard Booms genummerd
 </gallery>
   Overgenomen tekst van Riet Pennards en Piet (van de Tol Zeddam) Pennards + 1990

@@ Regel 4: / Regel 4: @@
 ==Personeel van de Borstelfabriek bij  de ingang van de Plantage in 1895 met op de achtergrond het Huis Bergh==
+<gallery>
   Overgenomen tekst van Riet Pennards en Piet (van de Tol Zeddam) Pennards + 1990
 .	Dünnwald,  vader van Johanna en  Bernard (directeur)

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 [[Bestand:Briefhoofd_borstelfabriek.jpg|right|400px|thumb|'''Het briefhoofd van de borstelfabriek]]
 In [[1892]] werd in [['s-Heerenberg]] de "Nederland-Duitse Borstel- en Kwastenfabriek" gevestigd van de Emmerikse firma ''Heiming-Bocks & Schulte'', later ''Heiming-Schülte & Co'' geheten. De '''Borstelfabriek''' vestigde zich aan de [[Muntwal]], vroeger [[Noordwal]] genoemd. Borstelfabricage was de enige [[industrie]] die 's-Heerenberg indertijd rijk was. Als meester-borstelmakers werden vakmensen uit [[Duitsland]] aangetrokken. Zo kwamen bijvoorbeeld als werkmeesters [[Dünnwald, Robert|Robert Dünnwald]] en Johann Hubert [[Stein]] naar deze contreien, nu nog bekende 's-Heerenbergse namen.
 In [[1911]] kreeg de fabriek het recht het koninklijk wapen te voeren. Het was toen in deze branche het grootste bedrijf. Rond die tijd werkten er ongeveer 130 mensen, waaronder 28 kinderen jonger dan zestien jaar, te weten twee meisjes en 26 jongens. Een van hen was [[Rulof, Jozef|Jozef Rulof]] die zijn nogal bittere ervaringen bij de ''Bösselhut'' beschreef in zijn autobiografische ''[[Jeus van moeder Crisje]]''.

← Oudere versie		Versie van 11 jan 2023 om 10:15
Regel 20:		Regel 20:

	De borstelfabriek aan de Molenpoortstraat is in [[1978]] gesloopt. De markante schoorsteen viel, onder grote publieke belangstelling, in augustus van dat jaar tegen de grond.		De borstelfabriek aan de Molenpoortstraat is in [[1978]] gesloopt. De markante schoorsteen viel, onder grote publieke belangstelling, in augustus van dat jaar tegen de grond.
		+
		+	Tevens waren er bedrijfswoningen aan de [[Daltuin]], het zogenaamde [[Duitsche Verel]] en 1 woning aan de [[Peeskesweg]] 6.

	== Beeldmateriaal ==		== Beeldmateriaal ==

@@ Regel 45: / Regel 45: @@
 Bestand:Brand_borstelfabriek3.jpg
 Bestand:Brand_borstelfabriek_4_kl.jpg
 </gallery>

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-[[Bestand:Briefhoofd_borstelfabriek.jpg|right|400px]]
+[[Bestand:Briefhoofd_borstelfabriek.jpg|right|400px|thumb|'''Het briefhoofd van de borstelfabriek]]
-In [[1892]] werd in [['s-Heerenberg]] de "Nederland-Duitse Borstel- en Kwastenfabriek" gevestigd van de Emmerikse firma ''Heiming-Bocks & Schulte'', later ''Heiming-Schülte & Co'' geheten. De '''Borstelfabriek''' vestigde zich aan de [[Muntwal]], vroeger [[Noordwal]] genoemd. Borstelfabricage was de enige [[industrie]] die [['s-Heerenberg]] indertijd rijk was. Als meester-borstelmakers werden vakmensen uit [[Duitsland]] aangetrokken. Zo kwamen bijvoorbeeld als werkmeesters [[Dünnwald, Robert|Robert Dünnwald]] en Johann Hubert [[Stein]] naar deze contreien, nu nog bekende 's-Heerenbergse namen. De fabriek groeide in de begintijd meteen voorspoedig en werd al spoedig te klein. Na enkele jaren werd daarom een heel nieuw pand aan de [[Molenpoortstraat]] betrokken, op de plaats waar thans het winkelcentrum [[Molenpoort]] is gelegen. Hier werd het bedrijf voortgezet onder de naam "Van Gulpen en Swertz" en enkele jaren later werd de naam nogmaals veranderd in "Nefah", Nederlandse Fabriek- en Handelsmaatschappij. De oude fabriek werd verbouwd tot [[Noordwalwoningen|volkswoningen]]. Het geheel werd in de jaren [[1940]]-[[1941]] gesloopt om plaats te maken voor de woningen die er nu nog staan.
+In [[1892]] werd in [['s-Heerenberg]] de "Nederland-Duitse Borstel- en Kwastenfabriek" gevestigd van de Emmerikse firma ''Heiming-Bocks & Schulte'', later ''Heiming-Schülte & Co'' geheten. De '''Borstelfabriek''' vestigde zich aan de [[Muntwal]], vroeger [[Noordwal]] genoemd. Borstelfabricage was de enige [[industrie]] die 's-Heerenberg indertijd rijk was. Als meester-borstelmakers werden vakmensen uit [[Duitsland]] aangetrokken. Zo kwamen bijvoorbeeld als werkmeesters [[Dünnwald, Robert|Robert Dünnwald]] en Johann Hubert [[Stein]] naar deze contreien, nu nog bekende 's-Heerenbergse namen.
-<gallery>
+In [[1911]] kreeg de fabriek het recht het koninklijk wapen te voeren. Het was toen in deze branche het grootste bedrijf. Rond die tijd werkten er ongeveer 130 mensen, waaronder 28 kinderen jonger dan zestien jaar, te weten twee meisjes en 26 jongens. Een van hen was [[Rulof, Jozef|Jozef Rulof]] die zijn nogal bittere ervaringen bij de ''Bösselhut'' beschreef in zijn autobiografische ''Jeus van moeder Crisje''.
-Afbeelding:borstelfabriek.jpg|Borstelfabriek aan de Noordwal
+De fabriek groeide in de begintijd meteen voorspoedig en werd al spoedig te klein. Na enkele jaren werd daarom een heel nieuw pand aan de [[Molenpoortstraat]] betrokken, op de plaats waar thans het winkelcentrum [[Molenpoort]] is gelegen. De oude fabriek werd verbouwd tot volkswoningen. Het geheel werd in de jaren [[1940]]-[[1941]] gesloopt om plaats te maken voor de woningen die er nu nog staan.
-In [[1911]] kreeg de fabriek het recht het koninklijk wapen te voeren. Het was toen in deze branche het grootste bedrijf. Rond die tijd werkten er ongeveer 130 mensen, waaronder 28 kinderen jonger dan zestien jaar, te weten twee meisjes en 26 jongens. Een van hen was [[Rulof, Jozef|Jozef Rulof]] die zijn nogal bittere ervaringen bij de ''Bösselhut'' beschreef in zijn autobiografische trilogie [[Uittenbogaard, Leo‎ |Leo ‎Uittenbogaard uitgever van, Jeus van moeder Crisje]].
+In de Molenpoortstraat werd het bedrijf aanvankelijk voortgezet onder de naam "Van Gulpen en Swertz", maar al gauw als "Nefah", Nederlandse Fabriek- ven Handelsmaatschappij.. Dit stond in het [[Adresboek 1935|adresboek]] van [[1935]] vermeld als: ''N.V. Ned. Fabriek en handel Mij. v.h. van Gulpen & Swertz, 's-Heerenberg, Molenpoortstraat B 411, Telefoon 31''
 In [[1925]] brak een [[Februari-staking|staking]] uit.
 In mei [[1955]] werd het fabrieksgebouw bijna geheel door [[brand]] verwoest.
 In [[1956]] was de heer H. v.d. Bosch dertig jaar in dienst.
-In augustus [[1959]] vierde chef expeditie, de heer J. van Gessel, zijn 50-jarig jubileum en kreeg ter gelegenheid hiervan de [[Onderscheidingen#Orde van Oranje-Nassau (1892)|eremedaille in zilver]] verbonden aan de orde van Oranje Nassau opgespeld. Hij is op 12-jarige leeftijd bij het bedrijf begonnen.
+In augustus [[1959]] vierde chef expeditie, de heer J. van Gessel, zijn 50-jarig jubileum en kreeg ter gelegenheid hiervan de [[Onderscheidingen#Orde van Oranje-Nassau (1892)|eremedaille in zilver]] verbonden aan de orde van Oranje Nassau opgespeld. Hij was op 12-jarige leeftijd bij het bedrijf begonnen.
-In [[1968]] werd herdacht dat de heer Jaques van den Bosch veertig jaar in dienst was en omdat hij de pensioengerechtigde leeftijd had bereikt, daarmee ook zijn werkzame periode als machinaal houtbewerker afsloot. In zijn afscheidspeech memoreerde directeur P.B.J. Vet eraan dat de heer Van den Bosch zich in veertig jaar nooit ziek had gemeld.
+In [[1968]] werd herdacht dat de heer Jaques van den Bosch veertig jaar in dienst was en omdat hij de pensioengerechtigde leeftijd had bereikt tevens zijn werkzame periode als machinaal houtbewerker afsloot. In zijn afscheidsspeech memoreerde directeur P.B.J. Vet eraan dat de heer Van den Bosch zich in veertig jaar nooit ziek had gemeld.
 De borstelfabriek aan de Molenpoortstraat is in [[1978]] gesloopt. De markante schoorsteen viel, onder grote publieke belangstelling, in augustus van dat jaar tegen de grond.
 <gallery>
-Bestand:Brand Borstelfabriek 1955 s-Heerenberg.jpg|Brand in 1955
+Bestand:Brand Borstelfabriek 1955 s-Heerenberg.jpg
 Bestand:Brand_borstelfabriek_1_kl.jpg
 Bestand:Brand_borstelfabriek1.jpg
 Bestand:Brand_borstelfabriek2.jpg
 bestand:Brand_borstelfabriek_2_kl.jpg
 Bestand:Brand_borstelfabriek3.jpg
 Bestand:Brand_borstelfabriek_4_kl.jpg
 </gallery>
 Luchtfoto's:
 <gallery>
-Bestand:Borstelfabriek_ingetekend.jpg|[[1927]] contouren van de fabriek zijn met rood ingetekend
+Bestand:Borstelfabriek_ingetekend.jpg|<center>[[1927]]<br>De contouren van de fabriek zijn rood ingetekend</center>
 Bestand:Borstelfabriek Molenpoortstraat.jpg|Molenpoortstraat
 Bestand:Borstelfabriek Villersgangetje copie.jpg|[[Villersgengske|Villersgangetje]]
 </gallery>
 == Bronnen ==
-* Werken in Bergh en daarbuiten - Henk Harmsen en Ton Bekker - 1992 - uitgave FNV
+* Werken in Bergh en daarbuiten - [[Harmsen, Henk|Henk Harmsen]] en Ton Bekker - 1992 - uitgave FNV
 * Foto Borstelfabriek anno 1978: Antoon Th. te Booij
 *[http://www.archiefleeuwardercourant.nl Archief Leeuwarder Courant]
-* [[Graafschapbode|De Graafschapbode]], augustus 1978
+*[[Graafschapbode|De Graafschapbode]], augustus 1978
 [[Categorie:Borstelfabrieken]] [[Categorie:Brand]] [[Categorie:Verdwenen Bergh]]

@@ Regel 3: / Regel 3: @@
 <gallery>
-Bestand:Afbraak borstelfabriek 1939 Bron Varseveld Vroeger.jpg|begin van de afbraak ‎
 Afbeelding:borstelfabriek.jpg|Borstelfabriek aan de Noordwal
 Afbeelding:Nieuw_dak_borstelfabriek.jpg
 Afbeelding:Borstelfabriek_1933.jpg|Links de fabriek anno [[1933]]
-Afbeelding:Borstelfabriek_zijkant_kl.jpg
+Bestand:Afbraak borstelfabriek 1939 Bron Varseveld Vroeger.jpg|Begin van de afbraak. Bron‎ Varsseveld Vroeger
 Afbeelding:Olde_Bösselfabriek_luchfoto_1927_kl.jpg|luchtfoto uit [[1927]]
 Afbeelding:Sloop_borstelfabriek.jpg|Sloop volkswoningen en start nieuwbouw