Deventer, Jacob van - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: /* De kaarten van 's-Heerenberg */ aanvulling

2024-08-03T13:14:18Z

‎De kaarten van 's-Heerenberg: aanvulling

Verre neef: Aanvulling kaart in de Biblioteca Nacional de España

2024-07-30T13:57:21Z

Aanvulling kaart in de Biblioteca Nacional de España

Antoine Booms op 10 jun 2020 om 06:39

2020-06-10T06:39:34Z

Verre neef: /* Hoge opdrachtgevers */ inv. nr. 0735 klopt niet, maar juiste nummer niet gevonden.

2020-02-01T14:02:51Z

‎Hoge opdrachtgevers: inv. nr. 0735 klopt niet, maar juiste nummer niet gevonden.

Verre neef: Aanvulling Tussen Kunst en Kitsch

2019-08-27T15:30:42Z

Aanvulling Tussen Kunst en Kitsch

Benny Schuurman op 25 aug 2019 om 22:12

2019-08-25T22:12:04Z

Benny Schuurman op 25 aug 2019 om 21:56

2019-08-25T21:56:58Z

Benny Schuurman op 25 aug 2019 om 21:48

2019-08-25T21:48:23Z

Benny Schuurman op 24 aug 2019 om 17:19

2019-08-24T17:19:56Z

Benny Schuurman op 24 aug 2019 om 17:18

2019-08-24T17:18:58Z

@@ Regel 18: / Regel 18: @@
 Duidelijk te zien op beide kaarten zijn Huis Bergh, [[Het Raethuys]], de [[Hervormde kerk in 's-Heerenberg|parochiekerk]], het [[Oude Gasthuis]], de [[Molenpoort]] met daarbuiten de [[Grafelijke molen 's-Heerenberg|grafelijke molen]], de [[Oudste Poort]], de [[Plantage]], de wipgalg op de [[Galgenberg]]. [[Zeddam]] staat nog net op de kaart met de zessprong aan de [[Padevoortse Allee]]. De [[St. Oswalduskerk|Sint Oswalduskerk]] staat er net niet op. Of staat die op de verkeerde plek bij de wipgalg?
-De twee kaarten zijn niet helemaal hetzelfde. Op de Spaanse kaart heet de stad ''sheré Berg'' (of ''shere-Berg'') en worden de windrichtingen in het Latijn vermeld; op de minuutkaart is de naam '''tsheren Berch'' en staan de windrichtingen er in het Nederlands op. Verder ontbreekt er op de Spaanse kaart aan de weg naar [[Stokkum]] een driehoekig stuk bos.
+De twee kaarten zijn niet helemaal hetzelfde. Op de Spaanse kaart heet de stad ''sheré Berg'' (of ''shere-Berg'') en worden de windrichtingen in het Latijn vermeld; op de minuutkaart is de naam '''tsheren Berch'' en staan de windrichtingen er in het Nederlands op. Verder ontbreekt er op de Spaanse kaart aan de weg naar [[Stokkum]] een driehoekig stuk bos. Op de minuutkaart begint bij de drie huizen vlak bij het woord Oost een pad dat op de Spaanse kaart ontbreekt, terwijl op die kaart de weg langs de oostrand van de stad een doodlopende aftakking heeft die niet op de minuutkaart staat. Nog een verschil zijn de velden aan weerzijden van de boomgaard ten oosten van de stad. Op de minuutkaart hebben ze geen nadere aanduiding, maar op de Spaanse kaart zijn ze gearceerd als om aan te geven dat het geploegde akkers zijn.
 {|
 |- valign=top
@@ Regel 30: / Regel 30: @@
 |[[Bestand:P1020576 (Medium).JPG|thumb|400px|<center>'''De wachttoren aan de Walsteeg,<br>zoals die ook op Van Deventers kaart staat.'''</center>]]
 |}
 == Kopergravures ==
 Van de kaarten die Van Deventer tussen 1536 en 1545 maakte, zijn na [[1560]] in Rome kopergravures gemaakt. Afdrukken van deze kaarten waren daarna in de Nederlanden en elders op markten en in boekhandels te koop. De kopergravure van de kaart met de hertogdommen [[Gelderland]], [[Kleef]] en Gulik werd in [[1566]] gemaakt.

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 == Korte levensloop ==
 '''Jacob van Deventer''' was een [[Cartografen|cartograaf]]. Zijn geboortedatum is niet bekend, maar op 24 april [[1524]] werd hij als ''Jacobus de Daventria'' ingeschreven aan de universiteit van Leuven, zodat wordt aangenomen dat hij kort na [[1500]] ter wereld kwam, waarschijnlijk in Kampen. Dit was nog voor zijn moeder in [[1510]] trouwde met een inwoner van Deventer, waar Jacob zijn verdere jeugd doorbracht.
@@ Regel 6: / Regel 5: @@
 == Hoge opdrachtgevers ==
-Tussen [[1536]] en [[1545]] maakte hij in opdracht van de Staten Generaal (die toen in Brussel zetelde) vijf kaarten van de Nederlandse gewesten. Deze kaarten behoren tot de eerste natuurgetrouwe kaarten die er van dit gebied zijn gemaakt. Hierbij toonde hij zo'n groot vakmanschap, dat hem in [[1540]] de titel keizerlijk geograaf werd verleend. Omstreeks [[1542]] vestigde hij zich in Mechelen.
+Tussen [[1536]] en [[1545]] maakte hij in opdracht van de Staten-Generaal (die toen in Brussel zetelde) vijf kaarten van de Nederlandse gewesten. Deze kaarten behoren tot de eerste natuurgetrouwe kaarten die van dit gebied zijn gemaakt. Hierbij toonde hij zo'n groot vakmanschap, dat hem in [[1540]] de titel keizerlijk geograaf werd verleend. Omstreeks [[1542]] vestigde hij zich in Mechelen.
-Aansluitend maakte Van Deventer in opdracht van keizer Karel V en koning Filips II plattegronden van meer dan tweehonderd steden in de Nederlanden, waaronder een van [['s-Heerenberg]]. In de collectie van [[Huis Bergh]] bevindt zich een reproductie van een kladversie van deze kaart, die gedateerd wordt op [[1543]]. Andere vindplaatsen geven echter het jaar [[1560]]. De reproductie is kaart nr. 51 in de map ''Nederlandsche Steden in de 16e eeuw'', die in [[1916]] werd uitgegeven door Lith. J. Smulders & Co. in Den Haag.
+Aansluitend maakte Van Deventer in opdracht van keizer Karel V en koning Filips II kaarten (stadsplannen in vogelperspectief) van de steden in de Nederlanden met hun omgeving. Hij heeft hier tot aan zijn dood aan gewerkt en zo vermoedelijk tussen de 250 en 260 stadsplannen geproduceerd van steden in de huidige Benelux, Noord-Frankrijk en het uiterste westen van [[Duitsland]]. Daarvan zijn er 221 overgeleverd in soms twee of drie exemplaren. Volledig uitgewerkte versies van een deel van de kaarten zijn in drie registers samengevoegd. Daarvan is er één verloren gegaan; de overige twee bevinden zich in Madrid in de Nationale Bibliotheek van Spanje.
-De stad wordt op de kaart aangeduid als '''tsheren Berch''. Ten noordwesten van de [[Molenpoort]] is de [[Grafelijke molen 's-Heerenberg|grafelijke molen]] duidelijk te zien. Dat de kaart een kladversie is, blijkt bijvoorbeeld uit het niet ingevulde [[wapen van de graven van Bergh]], dat rechtsboven de molen is getekend. Naar het noorden staat het gebied tot aan de zessprong met de [[Padevoortse Allee]] in [[Zeddam]] op de kaart.
+Daarnaast bestaat er van Van Deventers hand een groot aantal losse kaarten, zogenaamde minuten, van dezelfde steden. Ook zijn veel kaarten in de loop der jaren door anderen gekopieerd, zodat er verschillende versies bestaan.
-<br clear=all/>
 {|
 |- valign=top
-|[[Bestand:P1020572_%28Medium%29.JPG|thumb|400px|'''ANWB-bord'''<br> Foto's Benny Schuurman]]
+|[[Bestand:P1020572_%28Medium%29.JPG|thumb|400px|<center>'''ANWB-bord'''<br> Foto's Benny Schuurman</center>]]
-|[[Bestand:P1020576 (Medium).JPG|thumb|400px|'''Wachttoren aan de [[Walsteeg]], zoals die ook op Van Deventers kaart staat.]]
+|[[Bestand:P1020576 (Medium).JPG|thumb|400px|<center>'''De wachttoren aan de Walsteeg,<br>zoals die ook op Van Deventers kaart staat.'''</center>]]
 |}
 == Kopergravures ==
-Van de kaarten die Van Deventer tussen 1536 en 1545 maakte, zijn na [[1560]] in Rome kopergravures gemaakt. Afdrukken van deze kaarten waren daarna in de Nederlanden en elders op markten en in boekhandels te koop. De kopergravure van de kaart met de hertogdommen [[Gelderland]], [[Kleef]] en Gulik werd in [[1566]] gemaakt. Een afdruk hiervan was op 18 augustus [[2019]] te zien in het tv-programma ''Tussen Kunst en Kitsch''. De waarde van de afdruk werd geschat op vijfduizend euro.
+Van de kaarten die Van Deventer tussen 1536 en 1545 maakte, zijn na [[1560]] in Rome kopergravures gemaakt. Afdrukken van deze kaarten waren daarna in de Nederlanden en elders op markten en in boekhandels te koop. De kopergravure van de kaart met de hertogdommen [[Gelderland]], [[Kleef]] en Gulik werd in [[1566]] gemaakt.
 Hieronder is het gedeelte afgebeeld van de streek rond 's-Heerenberg, dat hier <small>T SHEREN BERGA</small> genoemd wordt (klik op de kaart voor een vergroting). De uitsnede daarnaast vermeldt dat Gelderland, Kleef en Gulik alsmede aangrenzende gebieden op de kaart staan, zoals beschreven door Jacob van Deventer. Onderaan staat ''in Rome, 1566''.
 {|
 |- valign=top
@@ Regel 31: / Regel 42: @@
 == Bronnen ==
 *[http://nl.wikipedia.org/wiki/Jacob_van_Deventer_(cartograaf) Jacob van Deventer] op Wikipedia
-*Jacob van Deventer in [https//www.geheugenvandrenthe.nl/deventer-jacob-van Het Geheugen van Drenthe]
+*''[https://bdh-rd.bne.es/viewer.vm?id=0000015403 Planos de ciudades de los Países Bajos Parte III]'', folium 115
-*De kaart in de [http://www.collectiegelderland.nl/organisaties/museazutphen/voorwerp-P%2000070 Collectie Gelderland]
+*De kaart van Huis Bergh in de [https://www.collectiegelderland.nl/huisbergh/object/30c164b7-44de-c4f3-bd0c-7dbdc019e095 Collectie Gelderland]
 *[[Schuurman, Benny|Benny Schuurman]]
 [[Categorie:Cartografen]]

@@ Regel 3: / Regel 3: @@
 '''Jacob van Deventer''' was een [[Cartografen|cartograaf]]. Zijn geboortedatum is niet bekend, maar op 24 april [[1524]] werd hij als ''Jacobus de Daventria'' ingeschreven aan de universiteit van Leuven, zodat wordt aangenomen dat hij kort na [[1500]] ter wereld kwam, waarschijnlijk in Kampen. Dit was nog voor zijn moeder in [[1510]] trouwde met een inwoner van Deventer, waar Jacob zijn verdere jeugd doorbracht.
-In Leuven studeerde hij aanvankelijk studeerde hij geneeskunde en wiskunde, maar stapte later over naar landmeetkunde en cartografie. Na een lange loopbaan als cartograaf overleed hij in [[1575]] in Keulen.
+In Leuven studeerde hij aanvankelijk hij geneeskunde en wiskunde, maar stapte later over naar landmeetkunde en cartografie. Na een lange loopbaan als cartograaf overleed hij in [[1575]] in Keulen.
 == Hoge opdrachtgevers ==

@@ Regel 8: / Regel 8: @@
 Tussen [[1536]] en [[1545]] maakte hij in opdracht van de Staten Generaal (die toen in Brussel zetelde) vijf kaarten van de Nederlandse gewesten. Deze kaarten behoren tot de eerste natuurgetrouwe kaarten die er van dit gebied zijn gemaakt. Hierbij toonde hij zo'n groot vakmanschap, dat hem in [[1540]] de titel keizerlijk geograaf werd verleend. Omstreeks [[1542]] vestigde hij zich in Mechelen.
-Aansluitend maakte Van Deventer in opdracht van keizer Karel V en koning Filips II plattegronden van meer dan tweehonderd steden in de Nederlanden, waaronder een van [['s-Heerenberg]]. In de collectie van [[Huis Bergh]] bevindt zich een reproductie (inventarisnummer 0735) van een kladversie van deze kaart, die gedateerd wordt op [[1543]]. Andere vindplaatsen geven echter het jaar [[1560]]. De reproductie is kaart nr. 51 in de map ''Nederlandsche Steden in de 16e eeuw'', die in [[1916]] werd uitgegeven door Lith. J. Smulders & Co. in Den Haag.
+Aansluitend maakte Van Deventer in opdracht van keizer Karel V en koning Filips II plattegronden van meer dan tweehonderd steden in de Nederlanden, waaronder een van [['s-Heerenberg]]. In de collectie van [[Huis Bergh]] bevindt zich een reproductie van een kladversie van deze kaart, die gedateerd wordt op [[1543]]. Andere vindplaatsen geven echter het jaar [[1560]]. De reproductie is kaart nr. 51 in de map ''Nederlandsche Steden in de 16e eeuw'', die in [[1916]] werd uitgegeven door Lith. J. Smulders & Co. in Den Haag.
 De stad wordt op de kaart aangeduid als '''tsheren Berch''. Ten noordwesten van de [[Molenpoort]] is de [[Grafelijke molen 's-Heerenberg|grafelijke molen]] duidelijk te zien. Dat de kaart een kladversie is, blijkt bijvoorbeeld uit het niet ingevulde [[wapen van de graven van Bergh]], dat rechtsboven de molen is getekend. Naar het noorden staat het gebied tot aan de zessprong met de [[Padevoortse Allee]] in [[Zeddam]] op de kaart.

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-|}
+== Korte levensloop ==
-[[Bestand: Kaart 's-Heerenberg 1560.jpg|thumb|right|400px|<center>'''De reproductie uit 1916 van Lith. J. Smulders & Co. in Den Haag.'''<br>Klik op de kaart voor een vergroting.</center>]]
+In Leuven studeerde hij aanvankelijk studeerde hij geneeskunde en wiskunde, maar stapte later over naar landmeetkunde en cartografie. Na een lange loopbaan als cartograaf overleed hij in [[1575]] in Keulen.
-Van Deventer studeerde in Leuven. Tussen [[1536]] en [[1545]] maakte hij in opdracht van de Staten Generaal (die toen in Brussel zetelde) vijf kaarten van de Nederlandse gewesten. Hierbij toonde hij zo'n groot vakmanschap, dat hem in [[1540]] de titel keizerlijk geograaf werd verleend. Omstreeks [[1542]] vestigde hij zich in Mechelen.
+== Hoge opdrachtgevers ==
 Aansluitend maakte Van Deventer in opdracht van keizer Karel V en koning Filips II plattegronden van meer dan tweehonderd steden in de Nederlanden, waaronder een van [['s-Heerenberg]]. In de collectie van [[Huis Bergh]] bevindt zich een reproductie (inventarisnummer 0735) van een kladversie van deze kaart, die gedateerd wordt op [[1543]]. Andere vindplaatsen geven echter het jaar [[1560]]. De reproductie is kaart nr. 51 in de map ''Nederlandsche Steden in de 16e eeuw'', die in [[1916]] werd uitgegeven door Lith. J. Smulders & Co. in Den Haag.
@@ Regel 13: / Regel 15: @@
 |- valign=top
 |[[Bestand:P1020572_%28Medium%29.JPG|thumb|400px|'''ANWB-bord'''<br> Foto's Benny Schuurman]]
-|[[Bestand:P1020576 (Medium).JPG|thumb|420px|'''Wachttoren aan de [[Walsteeg]], zoals die ook op Van Deventers kaart staat.]]
+|[[Bestand:P1020576 (Medium).JPG|thumb|400px|'''Wachttoren aan de [[Walsteeg]], zoals die ook op Van Deventers kaart staat.]]
 |}
 {|
 |- valign=top
-Op de kaart uit 1566 staat T SHEREN BERGA ('s-Heerenberg)
+|[[Bestand:Jacob van Deventer 1566 fragment 18-08-2019 Kunst Kistch.jpg|thumb|400px|Foto Benny Schuurman]]
-|[[Bestand:Jacob van Deventer 1566 fragment 18-08-2019 Kunst Kistch.jpg|thumb|400px|foto Schuurman, B.C.J.A| Foto Benny Schuurman, kaart1566 tussen kunst en kitsch fragment]]
+|[[Bestand:Tekst Jacob van Deventer 1566.jpg|thumb|325px|Foto Benny Schuurman]]
 |}
 <br clear=all/>
 == Bronnen ==
 *Jacob van Deventer in [https//www.geheugenvandrenthe.nl/deventer-jacob-van Het Geheugen van Drenthe]
 *De kaart in de [http://www.collectiegelderland.nl/organisaties/museazutphen/voorwerp-P%2000070 Collectie Gelderland]
 *[[Schuurman, Benny|Benny Schuurman]]
 [[Categorie:Cartografen]]

← Oudere versie		Versie van 24 aug 2019 om 17:19
Regel 1:		Regel 1:

−	[[Bestand:Jacob van Deventer 1566 fragment 18-08-2019 Kunst Kistch.jpg\|~~350px~~\|thumb\|right\|foto Schuurman, B.C.J.A\| Foto Benny Schuurman, kaart1566 tussen kunst en kitsch fragment]]	+	[[Bestand:Jacob van Deventer 1566 fragment 18-08-2019 Kunst Kistch.jpg\|400px\|thumb\|right\|foto Schuurman, B.C.J.A\| Foto Benny Schuurman, kaart1566 tussen kunst en kitsch fragment]]

	[[Bestand: Kaart 's-Heerenberg 1560.jpg\|thumb\|right\|400px\|<center>'''De reproductie uit 1916 van Lith. J. Smulders & Co. in Den Haag.'''<br>Klik op de kaart voor een vergroting.</center>]]		[[Bestand: Kaart 's-Heerenberg 1560.jpg\|thumb\|right\|400px\|<center>'''De reproductie uit 1916 van Lith. J. Smulders & Co. in Den Haag.'''<br>Klik op de kaart voor een vergroting.</center>]]

← Oudere versie		Versie van 24 aug 2019 om 17:18
Regel 1:		Regel 1:
		+
		+	[[Bestand:Jacob van Deventer 1566 fragment 18-08-2019 Kunst Kistch.jpg\|350px\|thumb\|right\|foto Schuurman, B.C.J.A\| Foto Benny Schuurman, kaart1566 tussen kunst en kitsch fragment]]
		+
	[[Bestand: Kaart 's-Heerenberg 1560.jpg\|thumb\|right\|400px\|<center>'''De reproductie uit 1916 van Lith. J. Smulders & Co. in Den Haag.'''<br>Klik op de kaart voor een vergroting.</center>]]		[[Bestand: Kaart 's-Heerenberg 1560.jpg\|thumb\|right\|400px\|<center>'''De reproductie uit 1916 van Lith. J. Smulders & Co. in Den Haag.'''<br>Klik op de kaart voor een vergroting.</center>]]
	'''Jacob van Deventer''' was een [[Cartografen\|cartograaf]]. Hij werd kort na [[1500]] geboren in Kampen en overleed in [[1575]] in Keulen.		'''Jacob van Deventer''' was een [[Cartografen\|cartograaf]]. Hij werd kort na [[1500]] geboren in Kampen en overleed in [[1575]] in Keulen.