Verre neef: /* Berghenaren bij de Gelderse Schutterij */ kleine aanvulling

2021-10-13T04:01:09Z

‎Berghenaren bij de Gelderse Schutterij: kleine aanvulling

Verre neef: /* Berghenaren bij de Gelderse Schutterij */ Compagnieën

2021-10-10T06:32:55Z

‎Berghenaren bij de Gelderse Schutterij: Compagnieën

Verre neef: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Bestand:De Nederlandsche schutterij - Image 28.jpeg|thumb|right|300px|'''Een landelijke schutter
Uit: ''De Nederlandsche schutterij: een prenteboekje v...'

2021-10-09T11:30:50Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'Bestand:De Nederlandsche schutterij - Image 28.jpeg|thumb|right|300px|<center>'''Een landelijke schutter<br>Uit: ''De Nederlandsche schutterij: een prenteboekje v...'

Nieuwe pagina

[[Bestand:De Nederlandsche schutterij - Image 28.jpeg|thumb|right|300px|<center>'''Een landelijke schutter<br>Uit: ''De Nederlandsche schutterij: een prenteboekje voor de jeugd'' uit 1831</center>]]
De '''Gelderse Schutterij''' was onderdeel van de Schutterij die koning Willem I op 27 februari [[1815]] heeft opgericht. In grote lijnen werd hiermee de Schutterij hersteld zoals die voor de Franse tijd ([[1795]]–[[1813]]) in de Republiek der Verenigde Nederlanden had bestaan: een gewapende burgerwacht voor lokale ordehandhaving en zo nodig verdediging tegen aanvallen van buitenaf. Deze Schutterij moet niet verward worden met de [[Schutterij|folkloristische schutterijen]] die nu nog in verschillende [[plaatsen]] in [[gemeente Bergh|Bergh]] en elders bestaan.

Volgens de schutterijwet was in elke gemeente een bepaald percentage van de weerbare mannen schutterplichtig. Aanvankelijk was dit 3 procent van de mannen tussen 18 en 50 jaar, maar in [[1827]] werd dit teruggebracht tot 2 procent van de mannen tussen 25 en 34 jaar. Gemeenten met meer dan 2.500 inwoners hadden een dienstdoende schutterij, die daadwerkelijk exercitie- en schietoefeningen hield. Kleinere gemeenten hadden een rustende schutterij: de schutterplichtigen werden wel opgeroepen en ingeschreven, maar zij oefenden niet.

In het gebied van het historische [[Land van den Bergh]] hebben vermoedelijk alleen rustende schutterijen bestaan. De inwoneraantallen van de [[gemeente 's-Heerenberg|gemeenten 's-Heerenberg]], [[gemeente Zeddam|Zeddam]] en [[Netterden]] (waar [[Azewijn|Groot-]] en [[Klein-Azewijn]] onder vielen) zullen in [[1815]] minder dan 2.500 zijn geweest. Ook de [[gemeente Bergh]], die in [[1821]] ontstond, zal dit aantal niet gauw overschreden hebben. Cijfers over inwoneraantallen ontbreken evenwel.

In [[1830]], na het uitbreken van de [[Militairen tijdens de Belgische Revolutie|Belgische Opstand]], werd zowel de dienstdoende als de rustende Schutterij gemobiliseerd en aan het leger toegevoegd. Aldus hebben destijds tientallen schutterplichtige Berghse mannen bij de Gelderse Schutterij gediend. Geen van hen heeft, voor zover kon worden nagegaan, actief aan de strijd tegen de Belgen deelgenomen, maar het Nederlandse leger is tot [[1839]] in Noord-Brabant gemobiliseerd geweest. Pas toen heeft koning Willem I ingestemd met de Belgische onafhankelijkheid. De Schutterij werd echter al in [[1834]] gedemobiliseerd.
<br clear=all/>
== Berghenaren bij de Gelderse Schutterij ==
De Gelderse Schutterij bestond uit twee afdelingen, onderverdeeld in bataljons en compagnieën. De Berghse schutters hebben vooral gediend bij de compagnieën van het 3e Bataljon van de 1e Afdeling. De hoofdmoot van dit bataljon werd evenwel gevormd door schutters uit de Betuwe.

De tabel toont een voorlopige, kleine selectie uit de Berghse schutters. Behalve als schutterplichtige, heeft een enkeling vrijwillig dienst genomen of als plaatsvervanger van een schutterplichtige gediend.

{| class="wikitable"
! Naam
! Geboorteplaats
! Geboortejaar
! Woonplaats
! Compagnie
|-
|[[Boekhorst, Theodorus te| Theodorus te Boekhorst]]||[[Azewijn]]||[[1802]]||Azewijn|| 3e en 5e Compagnie
|-
|[[Bosman, Hermanus|Hermanus Bosman]]||[[Zeddam]]||[[1802]]||'s-Heerenberg||4e Compagnie
|-
|[[Cohen, Simon (1798)|Simon Cohen]]||'s-Heerenberg||[[1798]]||'s-Heerenberg||2e en 5e Compagnie
|-
|[[Halteren, Engelbartus van|Engelbartus van Halteren]]||'s-Heerenberg||[[1791]]||'s-Heerenberg||
|-
|[[Sande van der, Hendrik|Hendrik van der Sande]]||[[Arnhem]]||[[1803]]||'s-Heerenberg|| 5e Compagnie
|-
|[[Vos, Theodorus| Theodorus Vos]]||Zeddam||[[1801]]||'s-Heerenberg||4e Compagnie
|}

== Bronnen ==
*[https://nl.wikipedia.org/wiki/Schutterij_(historisch) Schutterij] op Wikipedia
*''De Schutterijen'', dr. F. Snapper, [http://www.kvbk-cultureelerfgoed.nl/ Militaire Spectator], jaargang 134 (1974), nr. 1, blz. 17–27

[[Categorie:Militairen tijdens de Belgische Revolutie]]

@@ Regel 28: / Regel 28: @@
 |[[Halteren, Engelbartus van|Engelbartus van Halteren]]||'s-Heerenberg||[[1791]]||'s-Heerenberg||2e, 5e en 6e Compagnie
 |-
-|[[Sande van der, Hendrik|Hendrik van der Sande]]||[[Arnhem]]||[[1803]]||'s-Heerenberg|| 5e Compagnie
+|[[Sande van der, Hendrik|Hendrik van der Sande]]||[[Arnhem]]||[[1803]]||'s-Heerenberg||1e en 5e Compagnie
 |-
-|[[Vos, Theodorus| Theodorus Vos]]||Zeddam||[[1801]]||'s-Heerenberg||4e Compagnie
+|[[Vos, Theodorus| Theodorus Vos]]||Zeddam||[[1801]]||'s-Heerenberg||4e en 5e Compagnie
 |}

@@ Regel 22: / Regel 22: @@
 |[[Boekhorst, Theodorus te| Theodorus te Boekhorst]]||[[Azewijn]]||[[1802]]||Azewijn|| 3e en 5e Compagnie
 |-
-|[[Bosman, Hermanus|Hermanus Bosman]]||[[Zeddam]]||[[1802]]||'s-Heerenberg||4e Compagnie
+|[[Bosman, Hermanus|Hermanus Bosman]]||[[Zeddam]]||[[1802]]||'s-Heerenberg||4e en 5e Compagnie
 |-
 |[[Cohen, Simon (1798)|Simon Cohen]]||'s-Heerenberg||[[1798]]||'s-Heerenberg||2e en 5e Compagnie
 |-
-|[[Halteren, Engelbartus van|Engelbartus van Halteren]]||'s-Heerenberg||[[1791]]||'s-Heerenberg||
+|[[Halteren, Engelbartus van|Engelbartus van Halteren]]||'s-Heerenberg||[[1791]]||'s-Heerenberg||2e, 5e en 6e Compagnie
 |-
 |[[Sande van der, Hendrik|Hendrik van der Sande]]||[[Arnhem]]||[[1803]]||'s-Heerenberg|| 5e Compagnie

Gelderse Schutterij - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: /* Berghenaren bij de Gelderse Schutterij */ kleine aanvulling

Verre neef: /* Berghenaren bij de Gelderse Schutterij */ Compagnieën

Verre neef: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Bestand:De Nederlandsche schutterij - Image 28.jpeg|thumb|right|300px|'''Een landelijke schutterUit: ''De Nederlandsche schutterij: een prenteboekje v...'

Verre neef: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Bestand:De Nederlandsche schutterij - Image 28.jpeg|thumb|right|300px|'''Een landelijke schutter
Uit: ''De Nederlandsche schutterij: een prenteboekje v...'