Hamaland - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: /* Het ontstaan van Hamaland */ interne link

2020-10-13T05:37:34Z

‎Het ontstaan van Hamaland: interne link

Verre neef: /* Bronnen */ cat

2018-12-24T12:53:45Z

‎Bronnen: cat

Verre neef: /* Hamaland vandaag */ Hamaland (straat)

2018-12-07T15:36:58Z

‎Hamaland vandaag: Hamaland (straat)

Verre neef: /* Achterhoek, Graafschap of Hamaland? */ link verwijderd

2018-11-06T05:16:33Z

‎Achterhoek, Graafschap of Hamaland?: link verwijderd

Verre neef: /* De ondergang van Hamaland */ redactie

2018-11-06T05:12:03Z

‎De ondergang van Hamaland: redactie

Verre neef: /* Hamaland vandaag */ straten

2018-09-29T14:33:14Z

‎Hamaland vandaag: straten

Verre neef: /* Bronnen */

2018-09-09T12:43:26Z

‎Bronnen

Verre neef: /* Waar lag Hamaland? */ redactie

2018-09-09T12:43:06Z

‎Waar lag Hamaland?: redactie

Verre neef: /* Bronnen */ cat

2018-08-30T05:42:55Z

‎Bronnen: cat

Verre neef: afsplitsing graven

2018-08-30T05:41:56Z

afsplitsing graven

@@ Regel 4: / Regel 4: @@
 Het graafschap Hamaland is gesticht door keizer Karel de Grote. Hij zag rond het jaar 800 dat zijn enorme rijk te groot was om rechtstreeks te besturen, en verdeelde het daarom in graafschappen. Aan het hoofd van elk graafschap stelde hij een graaf aan, die hij koos uit de hoge adel. De graaf was in zijn graafschap de plaatsvervanger van de keizer, dus een ambtenaar, en de titel en functie waren niet erfelijk. Hij was aanvankelijk dus niet graaf <u>van</u> Hamaland, maar graaf <u>in</u> Hamaland.
-De graaf kreeg van de keizer land en goederen in bezit of leen, die hij weer in achterleen kon geven aan leden van de lagere adel. Zo kreeg het feodale leenstelsel, dat hier en daar al bestond, steeds vastere vorm. Door de binding van de leenman aan zijn leenheer en uiteindelijk aan de keizer, moest dit zorgen voor eenheid van bestuur, maar onder Karels opvolgers heeft het geleid tot versnippering van grond en macht. Ook werd de graventitel erfelijk.
+De graaf kreeg van de keizer land en goederen in bezit of [[Leenrecht|leen]], die hij weer in achterleen kon geven aan leden van de lagere adel. Zo kreeg het feodale leenstelsel, dat hier en daar al bestond, steeds vastere vorm. Door de binding van de leenman aan zijn leenheer en uiteindelijk aan de keizer, moest dit zorgen voor eenheid van bestuur, maar onder Karels opvolgers heeft het geleid tot versnippering van grond en macht. Ook werd de graventitel erfelijk.
 In plaats van de benaming graafschap gebruiken sommige bronnen (ook) het woord gouw. Andere bronnen zien gouw (''pagus'' in het Latijn) als benaming voor een bestuurseenheid die aan het graafschap voorafging. Bij de vorming van de graafschappen konden twee gouwen worden samengevoegd. Hamaland zou dan ontstaan zijn door samenvoeging van de gouwen ''Islo'' of ''Hisloa'' (IJssel) en ''Leomericke'' ([[Liemers]]). Aldus komen ook de benamingen gouwgraafschap en gouwgraaf voor.

← Oudere versie		Versie van 24 dec 2018 om 12:53
Regel 66:		Regel 66:
	**[http://nl.wikipedia.org/wiki/Zeilbergs_volkslied Wiekens Volkslied] op Wikipedia		**[http://nl.wikipedia.org/wiki/Zeilbergs_volkslied Wiekens Volkslied] op Wikipedia

−	[[Categorie:~~Hamaland~~]] [[Categorie:Oost-Gelderland]]	+	[[Categorie:Hamalandse bezittingen]] [[Categorie:Oost-Gelderland]]

@@ Regel 38: / Regel 38: @@
 Bergh ligt nog steeds in Hamaland. Toen [[Zweers, Edwin|Edwin Zweers]] in de aflevering van 2 oktober [[2017]] van de televisieserie ''Ridders van Gelre'' vertelde over de belangrijke rol die Hamaland speelde in de [[Gelderland|Gelderse]] geschiedenis, verscheen onderin beeld de tekst "Edwin Zweers woont in Hamaland". [[Omroep Gelderland]] maakte deze serie in samenwerking met de Radboud Universiteit Nijmegen en Erfgoed Gelderland.
-Hamaland is de naamgever van de [[Hamalandstraat]], de [[Hamelandweg]] en de [[Hamalandstraße]].
+Hamaland is de naamgever van de [[Hamalandstraat]], de [[Hamelandweg]] de [[Hamalandstraße]] en een straat die kortweg [[Hamaland (straat)|Hamaland]] heet.
 Verder leeft de naam Hamaland voort in onder meer de Motorclub Hamaland in [[Winterswijk]], de Scouting Hamaland in [[Doetinchem]] en het Sportcomplex Hamaland in [[Lichtenvoorde]]. De Hamalandroute is een toeristische autoroute van 250 kilometer door Twente, de oostelijke Achterhoek en het aangrenzende Münsterland. De route ligt buiten het historische Hamaland. De Stichting Hameland voor sociale werkvoorziening, die ook in [['s-Heerenberg]] actief is geweest, is per 1 januari [[2018]] ontmanteld.

@@ Regel 33: / Regel 33: @@
 === Achterhoek, Graafschap of Hamaland? ===
-Er zijn voorstellen gedaan de namen [[Achterhoek]] en Graafschap te vervangen door de naam Hamaland. Een voorstander van deze naam was Kerst Zwart ([[1859]]–[[1935]]), onderwijzer in [[Lochem]] en nadien schoolhoofd in [[Gemeente Berkelland|Ruurlo]]. Hij heeft een aantal boeken en vele artikelen geschreven over de natuur en de geschiedenis van de Achterhoek. Zijn boek ''Graafschapse geschiedenissen'' begint met een pleidooi voor de naam Hamaland. Achterhoekers hebben volgens Zwart niet veel op met de naam Achterhoek, terwijl Graafschap met een grote G eigenlijk met een kleine g bij het [[Zutphen#Het_graafschap_Zutphen|graafschap Zutphen]] hoort. Beide namen zijn veel jonger dan de "echte" namen van de omliggende gebieden als [[Twente]], Salland, Veluwe en Betuwe.
+Er zijn voorstellen gedaan de namen [[Achterhoek]] en Graafschap te vervangen door de naam Hamaland. Een voorstander van deze naam was Kerst Zwart ([[1859]]–[[1935]]), onderwijzer in Lochem en nadien schoolhoofd in [[Gemeente Berkelland|Ruurlo]]. Hij heeft een aantal boeken en vele artikelen geschreven over de natuur en de geschiedenis van de Achterhoek. Zijn boek ''Graafschapse geschiedenissen'' begint met een pleidooi voor de naam Hamaland. Achterhoekers hebben volgens Zwart niet veel op met de naam Achterhoek, terwijl Graafschap met een grote G eigenlijk met een kleine g bij het [[Zutphen#Het_graafschap_Zutphen|graafschap Zutphen]] hoort. Beide namen zijn veel jonger dan de "echte" namen van de omliggende gebieden als [[Twente]], Salland, Veluwe en Betuwe.
 === Hamaland vandaag ===

@@ Regel 24: / Regel 24: @@
 == De ondergang van Hamaland ==
-In [[1017]] overleed [[Diederik van Hamaland]], de laatste mannelijke telg uit het geslacht van de graven van Hamaland. Het graafschap kwam toen in het bezit van zijn stiefvader [[Balderik van Duffelgouw]], de tweede echtgenoot van zijn moeder [[Adela van Hamaland]]. Een jaar later ontnam de Duitse keizer Balderik al zijn bezittingen, waardoor Hamaland in handen kwam van [[Godfried I van Verdun]], hertog van Neder-Lotharingen. Hoe deze overdracht precies heeft kunnen plaatsvinden, is onduidelijk. Mogelijk was de oudste dochter van Diederik getrouwd met Godfried I. In elk geval stierf Godfried I kinderloos, waarna de verdere opvolging in Hamaland met de nodige moeilijkheden gepaard ging. In [[1046]] gaf keizer Hendrik III Hamaland aan het bisdom Utrecht. Daarmee hield Hamaland op te bestaan.
+In [[1017]] overleed [[Diederik van Hamaland]], de laatste mannelijke telg uit het geslacht van de graven van Hamaland. Het graafschap kwam toen in het bezit van zijn stiefvader [[Balderik van Duffelgouw]], de tweede echtgenoot van zijn moeder [[Adela van Hamaland]]. Een jaar later ontnam de Duitse keizer Balderik al zijn bezittingen, waardoor Hamaland in handen kwam van [[Godfried II van Verdun]], hertog van Neder-Lotharingen. Hoe deze overdracht precies heeft plaatsgevonden, is onduidelijk, maar Diederiks [[Adilla van Hamaland|oudste dochter Adilla]] was getrouwd met Godfried II. In elk geval stierf Godfried II in [[1023]] kinderloos, waarna de verdere opvolging in Hamaland met de nodige moeilijkheden gepaard ging. In [[1046]] gaf keizer Hendrik III Hamaland aan het bisdom Utrecht. Daarmee hield Hamaland op te bestaan.
 Het grootste deel van Hamaland (aangeduid als noordelijk Hamaland) werd vervolgens het [[Zutphen|graafschap Zutphen]]. Na het overlijden van graaf Otto II in [[1113]] erfde [[Constantinus de Monte]] een gebied in het zuiden van het graafschap en werd daarmee de eerste [[Graven Van den Bergh|heer van Bergh]].

@@ Regel 58: / Regel 58: @@
 *[http://nl.wikipedia.org/wiki/Hamaland Hamaland] op Wikipedia
 *''Relief in Tijd en Ruimte: Interdisciplinair onderzoek naar bewoning en landschap van Oost-Nederland tussen vroege prehistorie en middeleeuwen'', Roy van Beek, Sidestone Press, Leiden (2011), blz. 122
 *Varia:
 **''Graafschapse geschiedenissen'' door Kerst Zwart, uitgeverij Thieme, Zutphen (1934), blz. 1–2

@@ Regel 9: / Regel 9: @@
 == Waar lag Hamaland? ==
-De grenzen van Hamaland zijn moeilijk te achterhalen. Ze kunnen ook nooit precies zijn vastgelegd, want in die tijd waren er nog veel onbegaanbare wouden, moerassen en ander woest land. Ook zullen ze in de loop van Hamalands bestaan verschoven zijn. Reconstructies uit latere tijden komen tot verschillende resultaten, zoals de kaarten hieronder laten zien. In een beschrijving uit [[1046]] loopt de zuidgrens ter hoogte van [[Gemeente Steenderen|Steenderen]], maar er lijkt overeenstemming te zijn dat later de [[Rijn]] bij [[Emmerik]] de zuidgrens was. Over het verloop van de andere grenzen bestaat minder duidelijkheid. Zo zijn in [[2006]] in de buurtschap Appel bij Nijkerk de restanten van een burcht van [[Wichman IV van Hamaland]] ontdekt. Lag deze burcht (toen) binnen de grenzen van Hamaland of was het een exclave? Lag de noordgrens bij Deventer of verder noordwaarts. Hoe vast lag de oostgrens?
+De grenzen van Hamaland zijn moeilijk te achterhalen. Ze kunnen ook nooit precies zijn vastgelegd, want in die tijd waren er nog veel onbegaanbare wouden, moerassen en ander woest land. Ook zullen ze in de loop van Hamalands bestaan verschoven zijn. Reconstructies uit latere tijden komen tot verschillende resultaten, zoals de kaarten hieronder laten zien. In een beschrijving uit [[1046]] loopt de zuidgrens ter hoogte van [[Gemeente Steenderen|Steenderen]], maar er lijkt overeenstemming te zijn dat later de [[Rijn]] bij [[Emmerik]] de zuidgrens was. Over het verloop van de andere grenzen bestaat minder duidelijkheid. Lag de noordgrens bij Deventer of verder noordwaarts. Hoe vast lag de oostgrens?
 Hieronder volgen enkele reconstructies van de grenzen van Hamaland. Klik op de kaarten voor een vergroting

← Oudere versie		Versie van 30 aug 2018 om 05:42
Regel 63:		Regel 63:
	**[http://nl.wikipedia.org/wiki/Zeilbergs_volkslied Wiekens Volkslied] op Wikipedia		**[http://nl.wikipedia.org/wiki/Zeilbergs_volkslied Wiekens Volkslied] op Wikipedia

−	[[Categorie:~~Graven van~~ Hamaland]] [[Categorie:Oost-Gelderland]]	+	[[Categorie:Hamaland]] [[Categorie:Oost-Gelderland]]

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 == Het ontstaan van Hamaland ==
-'''Hamaland''' (of Hameland) was een graafschap dat in de negende eeuw voor het eerste werd vermeld en tot het einde van de elfde eeuw heeft bestaan. Na de ondergang van Hamaland is op zijn grondgebied onder meer de [[Land van den Bergh|heerlijkheid Bergh]] ontstaan.
+'''Hamaland''' (of Hameland) was een graafschap dat werd bestuurd door de [[graven van Hamaland]]. Het werd in de negende eeuw voor het eerste vermeld en eeft bestaan tot het einde van de elfde eeuw. Na de ondergang van Hamaland is op zijn grondgebied onder meer de [[Land van den Bergh|heerlijkheid Bergh]] ontstaan.
 Het graafschap Hamaland is gesticht door keizer Karel de Grote. Hij zag rond het jaar 800 dat zijn enorme rijk te groot was om rechtstreeks te besturen, en verdeelde het daarom in graafschappen. Aan het hoofd van elk graafschap stelde hij een graaf aan, die hij koos uit de hoge adel. De graaf was in zijn graafschap de plaatsvervanger van de keizer, dus een ambtenaar, en de titel en functie waren niet erfelijk. Hij was aanvankelijk dus niet graaf <u>van</u> Hamaland, maar graaf <u>in</u> Hamaland.
@@ Regel 13: / Regel 13: @@
 Hieronder volgen enkele reconstructies van de grenzen van Hamaland. Klik op de kaarten voor een vergroting
 <gallery>
-Bestand:Frisiae antiqvae et veteris Brabantiae pars in pagos.jpg|'''<center>1</center>'''
+Bestand:Frisiae antiqvae et veteris Brabantiae pars in pagos.jpg|'''<center>- 1 -</center>'''
-Bestand:Heiliges_Römisches_Reich_1000.jpg|'''<center>2</center>'''
+Bestand:Heiliges_Römisches_Reich_1000.jpg|'''<center>- 2 -</center>'''
-Bestand: Brinkman_Nederland_Gouwverdeeling_omstreeks_de_10e_eeuw_1890.jpg|'''<center>3</center>'''
+Bestand: Brinkman_Nederland_Gouwverdeeling_omstreeks_de_10e_eeuw_1890.jpg|'''<center>- 3 -</center>'''
 </gallery>
 #Hamaland met gebied ten westen van de IJssel op de 18e-eeuwse kaart ''Frisiae antiqvae et veteris Brabantiae pars in pagos'' van J.F. Falken en J.G. Schmidt. De plaats en het jaar van uitgifte zijn niet bekend.
@@ Regel 25: / Regel 25: @@
 Het grootste deel van Hamaland (aangeduid als noordelijk Hamaland) werd vervolgens het [[Zutphen|graafschap Zutphen]]. Na het overlijden van graaf Otto II in [[1113]] erfde [[Constantinus de Monte]] een gebied in het zuiden van het graafschap en werd daarmee de eerste [[Graven Van den Bergh|heer van Bergh]].
 == Varia ==