Heerlijke rechten - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: Leenrecht toegevoegd

2020-10-13T06:17:18Z

Leenrecht toegevoegd

Verre neef: Windrecht

2020-04-13T11:19:57Z

Windrecht

Verre neef: revisie

2020-04-10T10:58:50Z

revisie

Verre neef: kaprecht

2020-04-08T07:10:56Z

kaprecht

Verre neef: link Marktrecht

2019-11-15T14:19:34Z

link Marktrecht

Verre neef: Grafrecht

2019-09-06T11:43:51Z

Grafrecht

Verre neef: Kleine aanvulling

2019-07-05T12:46:55Z

Kleine aanvulling

Verre neef: Geleiderecht

2019-04-03T14:09:16Z

Geleiderecht

Verre neef: Nieuwe pagina aangemaakt met ''''Heerlijke rechten''' waren rechten die een landsheer in zijn gebied kon laten gelden. Ze zijn in West-Europa ontstaan in het feodale systeem van de vroege middel...'

2019-01-19T15:27:57Z

Nieuwe pagina aangemaakt met ''''Heerlijke rechten''' waren rechten die een landsheer in zijn gebied kon laten gelden. Ze zijn in West-Europa ontstaan in het feodale systeem van de vroege middel...'

Nieuwe pagina

'''Heerlijke rechten''' waren rechten die een landsheer in zijn gebied kon laten gelden. Ze zijn in West-Europa ontstaan in het feodale systeem van de vroege middeleeuwen en werden in Nederland in [[1798]] afgeschaft toen de grondwet van de Bataafse Republiek in werking trad. Enkele rechten werden in [[1814]], na de Franse tijd, hersteld als zakelijk recht, maar bij de grondwetswijziging van [[1848]] definitief afgeschaft

De [[graven van Hamaland]] en de abdissen van het [[Stift Elten]] beschikten net als de [[Graven Van den Bergh|heren en graven van Bergh]] over heerlijke rechten. Laatstgenoemden hadden hun rechten in het [[Land van den Bergh]] en in hun andere [[Berghse bezittingen|bezittingen]]. Ze hadden niet overal dezelfde rechten en soms hadden zij rechten in een gebied dat niet van hen was. De rechten bleven door vererving in de familie, maar konden verkocht worden. Omgekeerd konden rechten ook gekocht worden, maar uiteindelijk werden ze verleend door een hogere leenheer. De hoogste van hen was de Duitse keizer of, zoals zijn officiële titel was, de Rooms-Duitse keizer of keizer van het Heilige Rooms Rijk. Direct of indirect waren alle wereldlijke en kerkelijke heersers verantwoording verschuldigd aan de Duitse keizer.

Op grond van hun heerlijke rechten konden heren, abdissen, graven en andere feodale heersers de macht in hun gebied uitoefenen. Het belangrijkste recht was dat op <u>[[rechtspraak]]</u>. Andere rechten waren, in alfabetische volgorde:

{|
| valign=top width=200 |
*[[Benoemingsrecht]]
*[[Cijnsrecht]]
*[[Collatierecht]]
*[[Gruitrecht]]
*[[Jachtrecht]]
*[[Marktrecht]]
| valign=top width=200 |
*[[Muntrecht]]
*[[Pachtrecht]]
*[[Recht van aanwas]]
*[[Recht van Herenbank]]
*[[Rivierrecht]]
*[[Stadsrecht]]
| valign=top width=200 |
*[[Tiendrecht]]
*[[Tolrecht]]
*[[Veerrecht]]
*[[Visrecht]]
*[[Windrecht]]
|}

== Bron ==
*[http://nl.wikipedia.org/wiki/Heerlijkheid_(bestuursvorm) Heerlijkheid] op Wikipedia

[[Categorie: Graven van Hamaland]] [[Categorie: Graven van den Bergh]]

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-'''Heerlijke rechten''' waren rechten die een landsheer in zijn gebied kon laten gelden. Ze zijn in West-Europa ontstaan in het feodale systeem van de vroege middeleeuwen en werden in Nederland in [[1798]] afgeschaft toen de grondwet van de Bataafse Republiek in werking trad. Enkele rechten werden in [[1814]], na de Franse tijd, hersteld als zakelijk recht, maar bij de grondwetswijziging van [[1848]] definitief afgeschaft.
+'''Heerlijke rechten''' waren rechten die een landsheer in zijn gebied kon laten gelden. Ze zijn in West-Europa in het feodale systeem van de vroege middeleeuwen ontstaan als de rechten die ''Deo gratia'' – bij de gratie Gods – aan de koning (of keizer) persoonlijk toekwamen. Naar het Latijnse woord voor koning, ''rex'', worden ze ook als '''regale rechten''' aangeduid. Geleidelijk aan kwamen de heerlijke rechten ook in handen van lagere machthebbers, zoals de [[Graven Van den Bergh|heren en graven]] van [[Land van den Bergh|Bergh]].
-De [[graven van Hamaland]] en de abdissen van het [[Stift Elten]] beschikten net als de [[Graven Van den Bergh|heren en graven van Bergh]] over heerlijke rechten. Laatstgenoemden bezaten hun rechten in het [[Land van den Bergh]] en in hun andere [[Berghse bezittingen|bezittingen]]. Ze hadden niet overal dezelfde rechten en soms hadden zij rechten in een gebied dat niet van hen was. De rechten bleven door vererving in de familie, maar konden verkocht worden. Omgekeerd konden rechten ook gekocht worden, maar uiteindelijk werden ze verleend door een hogere leenheer. De hoogste van hen was de Duitse keizer of, zoals zijn officiële titel was, de Rooms-Duitse keizer of keizer van het Heilige Rooms Rijk. Direct of indirect waren alle wereldlijke en kerkelijke heersers verantwoording verschuldigd aan de Duitse keizer.
+In Nederland werden de heerlijke rechten afgeschaft toen in [[1798]] de grondwet van de Bataafse Republiek in werking trad. Enkele rechten werden in [[1814]], na de Franse tijd, hersteld als zakelijk recht, maar bij de grondwetswijziging van [[1848]] werden de meeste daarvan definitief afgeschaft. Een klein aantal bleef ook toen nog gehandhaafd, zoals het collactierecht (zie hieronder), dat nog tot [[1922]] is blijven bestaan. Voor het jachtrecht kwam rond die tijd een nieuwe regeling in de vorm van de jachtwet.
-Op grond van hun heerlijke rechten konden heren, abdissen, graven en andere feodale heersers de macht in hun gebied uitoefenen. Het belangrijkste recht was dat op <u>[[rechtspraak]]</u>. Andere rechten waren, in alfabetische volgorde:
+De [[graven van Hamaland]] en de abdissen van het [[Stift Elten]] beschikten net als de heren en graven van Bergh over heerlijke rechten. Laatstgenoemden bezaten hun rechten in Bergh en in hun andere [[Berghse bezittingen|bezittingen]]. Ze hadden niet overal dezelfde rechten en soms hadden zij rechten in een gebied dat niet van hen was. De rechten bleven door vererving in de familie, maar konden verkocht worden. Omgekeerd konden rechten ook gekocht worden, maar uiteindelijk werden ze verleend door een hogere leenheer. De hoogste van hen was de Duitse keizer of, zoals zijn officiële titel was, de Rooms-Duitse keizer of keizer van het Heilige Roomse Rijk. Direct of indirect waren alle wereldlijke en kerkelijke heersers verantwoording verschuldigd aan de Duitse keizer.
 {|
@@ Regel 21: / Regel 26: @@
 *[[Recht van aanwas]]
 *[[Recht van herenbank]]
-*[[Regale rechten]]
+*[[Rivierrecht]]
 | valign=top width=200 |
 *[[Stadsrecht]]
 *[[Tiendrecht]]

@@ Regel 33: / Regel 33: @@
 *[[Veerrecht]]
 *[[Visrecht]]
-*[[Windrecht]]
+*[[Grafelijke molens|Windrecht]]
 |}

@@ Regel 16: / Regel 16: @@
 | valign=top width=200 |
 *[[Jachtrecht]]
 *[[Weekmarkt|Marktrecht]]
 *[[Muntrecht]]
 *[[Recht van aanwas]]
 *[[Recht van herenbank]]

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-'''Heerlijke rechten''' waren rechten die een landsheer in zijn gebied kon laten gelden. Ze zijn in West-Europa ontstaan in het feodale systeem van de vroege middeleeuwen en werden in Nederland in [[1798]] afgeschaft toen de grondwet van de Bataafse Republiek in werking trad. Enkele rechten werden in [[1814]], na de Franse tijd, hersteld als zakelijk recht, maar bij de grondwetswijziging van [[1848]] definitief afgeschaft
+'''Heerlijke rechten''' waren rechten die een landsheer in zijn gebied kon laten gelden. Ze zijn in West-Europa ontstaan in het feodale systeem van de vroege middeleeuwen en werden in Nederland in [[1798]] afgeschaft toen de grondwet van de Bataafse Republiek in werking trad. Enkele rechten werden in [[1814]], na de Franse tijd, hersteld als zakelijk recht, maar bij de grondwetswijziging van [[1848]] definitief afgeschaft.
-De [[graven van Hamaland]] en de abdissen van het [[Stift Elten]] beschikten net als de [[Graven Van den Bergh|heren en graven van Bergh]] over heerlijke rechten. Laatstgenoemden hadden hun rechten in het [[Land van den Bergh]] en in hun andere [[Berghse bezittingen|bezittingen]]. Ze hadden niet overal dezelfde rechten en soms hadden zij rechten in een gebied dat niet van hen was. De rechten bleven door vererving in de familie, maar konden verkocht worden. Omgekeerd konden rechten ook gekocht worden, maar uiteindelijk werden ze verleend door een hogere leenheer. De hoogste van hen was de Duitse keizer of, zoals zijn officiële titel was, de Rooms-Duitse keizer of keizer van het Heilige Rooms Rijk. Direct of indirect waren alle wereldlijke en kerkelijke heersers verantwoording verschuldigd aan de Duitse keizer.
+De [[graven van Hamaland]] en de abdissen van het [[Stift Elten]] beschikten net als de [[Graven Van den Bergh|heren en graven van Bergh]] over heerlijke rechten. Laatstgenoemden bezaten hun rechten in het [[Land van den Bergh]] en in hun andere [[Berghse bezittingen|bezittingen]]. Ze hadden niet overal dezelfde rechten en soms hadden zij rechten in een gebied dat niet van hen was. De rechten bleven door vererving in de familie, maar konden verkocht worden. Omgekeerd konden rechten ook gekocht worden, maar uiteindelijk werden ze verleend door een hogere leenheer. De hoogste van hen was de Duitse keizer of, zoals zijn officiële titel was, de Rooms-Duitse keizer of keizer van het Heilige Rooms Rijk. Direct of indirect waren alle wereldlijke en kerkelijke heersers verantwoording verschuldigd aan de Duitse keizer.
 Op grond van hun heerlijke rechten konden heren, abdissen, graven en andere feodale heersers de macht in hun gebied uitoefenen. Het belangrijkste recht was dat op <u>[[rechtspraak]]</u>. Andere rechten waren, in alfabetische volgorde:
@@ Regel 7: / Regel 7: @@
 {|
 | valign=top width=200 |
 *[[Benoemingsrecht]]
 *[[Cijnsrecht]]
@@ Regel 18: / Regel 19: @@
 *[[Pachtrecht]]
 *[[Recht van aanwas]]
-*[[Recht van Herenbank]]
+*[[Recht van herenbank]]
 *[[Rivierrecht]]
 | valign=top width=200 |
@@ Regel 29: / Regel 31: @@
 |}
-== Bron ==
+== Bronnen ==
 *[http://nl.wikipedia.org/wiki/Heerlijkheid_(bestuursvorm) Heerlijkheid] op Wikipedia
 [[Categorie: Graven van Hamaland]] [[Categorie: Graven van den Bergh]]