Horst, Gerard Karel van der - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: /* De Nederlands-Hervormde Kerk in Emmerik */ aanvulling

2016-11-06T09:07:23Z

‎De Nederlands-Hervormde Kerk in Emmerik: aanvulling

Verre neef: aanvulling uit genoemde bronnen

2016-11-04T14:09:58Z

aanvulling uit genoemde bronnen

Verre neef: aanvulling uit genoemde bronnen

2016-11-02T07:05:59Z

aanvulling uit genoemde bronnen

Verre neef: cat

2016-05-04T14:01:21Z

cat

Hendrik van den Bergh: Weespagina

2009-02-03T20:00:47Z

Weespagina

Antoine Booms op 9 okt 2008 om 18:09

2008-10-09T18:09:14Z

Antoine Booms op 9 okt 2008 om 18:08

2008-10-09T18:08:05Z

Nieuwe pagina

De heer Van der Horst werd 30 maart 1884 geboren te Alphen aan de Rijn. Hij bezocht eerst het stedelijk gymnasium te Gorinchem, daarna dat te Amersfoort en studeerde vervolgens verder nog aan de rijksuniversiteit te Utrecht. In 1909 werd hij toegelaten tot de evangeliebediening in de Nederlandse Hervormde Kerk en in 1910 bevestigd als predikant van de Hervormde gemeente te [['s-Heerenberg]].

@@ Regel 18: / Regel 18: @@
 In Emmerik woonde in het begin van de [[vorige eeuw]] een aanzienlijk aantal Nederlanders, waaronder tussen de vijf- en zeshonderd protestanten. Het aantal [[gemeente Bergh|Berghenaren]] onder hen zal beperkt zijn geweest, want zij die daar werkten liepen meestal op en neer naar Emmerik.
-De Nederlandse protestante ingezetenen van Emmerik moesten belasting betalen aan de Duitse Evangelische Kerk. Aangezien velen van hen geen of slecht Duits spraken, vroegen zij om kerkdiensten in het Nederlands. Toen de Duitse Kerk dit weigerde, heeft in [[1911]] een Nederlandse dominee uit Wesel (die in [[Duitsland]] was opgeleid) in Emmerik een eigen Nederlandstalige gemeente opgericht. Hierop heeft de Duitse Kerk dominee Van der Horst gevraagd om, tegen vergoeding van reiskosten, de geestelijke verzorging van de protestanten in Emmerik op zich te nemen. In het voorjaar van [[1912]] is hij hiermee begonnen met wekelijkse godsdienstoefeningen en andere activiteiten (onder meer een zangkoor).
+De Nederlandse protestante ingezetenen van Emmerik moesten belasting betalen aan de Duitse Evangelische Kerk. Aangezien velen van hen geen of slecht Duits spraken, vroegen zij om kerkdiensten in het Nederlands. Toen de Duitse Kerk dit weigerde, heeft in [[1911]] een Nederlandse dominee uit Wesel (die in [[Duitsland]] was opgeleid) in Emmerik een eigen Nederlandstalige gemeente opgericht. Om de Nederlandse protestanten binnen de eigen gemeente te houden, heeft de Duitse Kerk hierop dominee Van der Horst gevraagd om, tegen vergoeding van reiskosten, hun geestelijke verzorging op zich te nemen. In het voorjaar van [[1912]] is hij hiermee begonnen met wekelijkse godsdienstoefeningen en andere activiteiten (onder meer een zangkoor).
 Toen verscheen in de NRC van 1 juli 1912 een bericht van één zin, die tot gevolg had dat de verdeeldheid onder de Nederlandse protestanten in Emmerik in de openbaarheid kwam. De zin luidde: ''Te Emmerik zal de Hollandsche Evangelische gemeente tot de stichting van een eigen kerkgebouw overgaan.''
-Twee dagen later publiceerde de NRC een ingezonden brief van Van der Horst, waarin hij wees op de misverstanden die de naam "Hollandsche Evangelische gemeente" veroorzaakte. Hij wilde maar zeggen dat het niet zíjn gemeente was, maar een groepje dat op eigen houtje bezig was. Zijn gemeente werkte vanuit de "Duitsch-Evangelische Kerk" en had de medewerking van de Synode der Nederlands-Hervormde Kerk. Zijn gemeente had geen nieuw kerkgebouw nodig, want zij kon gebruikmaken van de faciliteiten van de Duitse kerk.
+Twee dagen later publiceerde de NRC een ingezonden brief van Van der Horst, waarin hij wees op de misverstanden die de naam "Hollandsche Evangelische gemeente" veroorzaakte. Hij wilde maar zeggen dat het niet zíjn gemeente was, maar "een groepje malcontenten, dat een eigen gemeentetje vormt met een niet academisch geschoolden voorganger". Zijn gemeente werkte vanuit de "Duitsch-Evangelische Kerk" en had de medewerking van de Synode der Nederlands Hervormde Kerk. Zijn gemeente had geen nieuw kerkgebouw nodig, want zij kon gebruikmaken van de localiteiten van de Duitse kerk.
-Uit toon van zijn brief blijkt duidelijk dat Van der Horst weinig op had met de Hollandsche Evangelische gemeente in Emmerik. Die reageerde op 14 juli op eenzelfde toon van welles-nietes bij monde van "Het Bestuur der Nederlandsche Vereeniging in oprichting en instandhouding van eene Evangelische Nederlandsche kerk en school voor de Nederlanders in Emmerik en omstreken, te Arnhem". Op 30 juli verlangde de Emmerikse dominee Albers, ''Pfarrer der Deutschen Kirchengemeinde'', op vergelijkbare gelijkhebberige toon het laatste woord. Deze ingezonden brief was mede ondertekend door Van der Horst en ene Van Syn. Daarmee verdween de tweespalt weer uit de openbaarheid.
+Uit de toon van zijn brief blijkt duidelijk dat Van der Horst weinig op had met de Hollandsche Evangelische gemeente in Emmerik. Die reageerde op 14 juli op eenzelfde toon van welles-nietes bij monde van "Het Bestuur der Nederlandsche Vereeniging in oprichting en instandhouding van eene Evangelische Nederlandsche kerk en school voor de Nederlanders in Emmerik en omstreken, te [[Arnhem]]". Op 30 juli verlangde de Emmerikse dominee Albers, ''Pfarrer der Deutschen Kirchengemeinde'', op vergelijkbare gelijkhebberige toon het laatste woord. Deze ingezonden brief was mede ondertekend door Van der Horst en ene Van Syn. Daarmee verdween de tweespalt weer uit de openbaarheid.
-Het nieuwe kerkgebouw dat in juli was aangekondigd, is in november ingewijd door de "Hollandsche Evangelische gemeente". Wat deze naam betreft was Van der Horst zelf (mede) de oorzaak van de misverstanden daarover, want in de eerste maanden dat de gemeente actief was, vermeldde De Graafschapbode in de aankondigingen van predikbeurten zijn Emmerikse gemeente als HOLL. EVANG. GEMEENTE. Pas in augustus 1912 (dus ná bovengenoemde rel) werd dit NED. HERV. KERK afd. Duitsch Ev. Kerk.
+Overigens was het in die tijd niet ongewoon onenigheden via onaangenaam geformuleerde ingezonden brieven uit te vechten. Uit de toon van bovengenoemde brieven kunnen dus niet zo maar conlusies worden getrokken over de briefschrijvers.
-Van der Horst werkte in Emmerik inderdaad met de medewerking van de Synode der Nederlands-Hervormde Kerk. Op vergaderingen van de Algemene Synodale Commissie der Nederlands-Hervormde Kerk werd in 1912, [[1913]], 1914 en 1915 "met belangstelling kennisgenomen" van verslagen van zijn werk in Emmerik. Overigens waren in meerdere Duitse grensplaatsen Nederlandse predikanten werkzaam.
+Het nieuwe kerkgebouw dat in juli was aangekondigd, is in november ingewijd door de "Hollandsche Evangelische gemeente". Wat deze naam betreft was Van der Horst zelf (mede) de oorzaak van de misverstanden daarover, want in de eerste maanden dat zijn Emmerikse gemeente actief was, vermeldde De Graafschapbode in de aankondigingen van predikbeurten de gemeente als HOLL. EVANG. GEMEENTE. Pas in augustus 1912 (dus ná bovengenoemde rel) werd dit NED. HERV. KERK afd. Duitsch Ev. Kerk.
-Opvallend is dat Van der Horst ook in de [[Eerste Wereldoorlog]], die op 28 juli 1914 uitbrak, in Emmerik is blijven werken. De [[Oude Grens|grens]] zat in die tijd dus niet dicht. Ook zijn opvolger Van der Leeuw en diens opvolger [[Zeydner, Willem Andries|Zeydner]] hebben daar gewerkt; laatste genoemde in elk geval tot in [[1920]].
+Van der Horst had in Emmerik inderdaad de medewerking van de Synode der Nederlands-Hervormde Kerk. Op vergaderingen van de Algemene Synodale Commissie der Nederlands Hervormde Kerk werd in 1912, [[1913]], 1914 en 1915 "met belangstelling kennisgenomen" van verslagen van zijn werk in Emmerik. Overigens waren in meerdere Duitse grensplaatsen Nederlandse predikanten werkzaam.
 == Zijn verdere loopbaan ==

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 '''Gerard Karel van der Horst''' was van [[1910]] tot [[1915]] [[Dominees|predikant]] in [['s-Heerenberg]]. Hij was de opvolger van [[Wentink, Justus Aleid Johannes|dominee Wentink]].
-Van der Horst werd op 30 maart [[1884]] geboren in Alphen aan de Rijn als zoon van Hendrik Casiemier van der Horst en Catharina Gerritsen. In [[1894]] verhuisde hij met zijn ouders naar Gorinchem, waar hij zijn gymnasiumopleiding begon. Die maakte hij af in Amersfoort, dat vanaf december [[1899]] zijn woonplaats was. Van [[1904]] tot [[1909]] studeerde hij theologie aan de Rijksuniversiteit Utrecht, waarna hij werd toegelaten tot de evangeliebediening in de Nederlands-Hervormde Kerk. In 1910 werd hij bevestigd als predikant van de Hervormde gemeente in 's-Heerenberg.
+Van der Horst werd op 30 maart [[1884]] geboren in Alphen aan de Rijn als zoon van Hendrik Casiemier van der Horst en Catharina Gerritsen. In [[1894]] verhuisde hij met zijn ouders naar Gorinchem. Daar begon hij zijn gymnasiumopleiding, die hij na een verhuizing in december [[1899]] afmaakte in Amersfoort. Van [[1904]] tot [[1909]] studeerde hij theologie aan de Rijksuniversiteit Utrecht, waarna hij werd toegelaten tot de evangeliebediening in de Nederlands-Hervormde Kerk. In 1910 werd hij bevestigd als predikant van de Hervormde gemeente in 's-Heerenberg.
 Voor hij in augustus 1910 naar 's-Heerenberg kwam, trouwde hij op 21 juli van dat jaar in Wassenaar met Maria Apollonia Klomp. Zij was op 3 mei [[1883]] geboren in Broek op Langendijk als dochter van Johannes Gerhardus Klomp en Gerritje Elisabeth Kleber. Voor zover bekend had hij geen kinderen.
-In 's-Heerenberg woonde hij in de hervormde pastorie, de villa [[Kattenburg]]. Zijn vrouw is daar pas in november 1910 komen wonen. Over zijn werkzaamheden in 's-Heerenberg zijn geen nadere gegevens voorhanden. Duidelijk is wel dat hij van de vrijzinnige soort was. Zo was hij lid van de SDAP (de vooroorlogse PvdA).
+In 's-Heerenberg woonde hij in de hervormde pastorie, de villa [[Kattenburg]]. Zijn vrouw is daar pas in november 1910 komen wonen. Over zijn werkzaamheden in 's-Heerenberg zijn geen nadere gegevens voorhanden. In [[Graafschapbode|De Graafschapbode]] wordt hij, behalve bij de afkondigingen van de predikbeurten in de regio, alleen genoemd in een bericht van 20 april 1915. Het betreft een kort verslag van de begrafenis van de 16-jarige R. van Dijk, lid van de gymnastiekvereniging [[Tabor]], die enkele dagen eerder aan een ziekte was overleden.
-Op 3 oktober [[1915]] hield hij in 's-Heerenberg zijn afscheidspredicatie en vertrok korte tijd later met zijn vrouw naar zijn nieuwe standplaats Steenbergen, Noord-Brabant. Zijn opvolger was [[Leeuw, Gerardus van der|dominee Van der Leeuw]]. Over zijn tijd in Steenbergen heeft zijn ambtgenoot N. Sjoer in het jaarboek [[2002]] van de plaatselijke heemkundekring "De Steenen Kamer" een artikel geschreven met de titel "De rode dominee".
+Bekend is wel dat Van der Horst behoorde tot de jonge theologen die vanaf de vorige eeuwwisseling het vrijzinnige denken binnen de Hervormde Kerk nieuw elan gaven. Zij vonden de ontwikkeling en scholing van de arbeidersklasse en steun aan de zwakken in de samenleving erg belangrijk. Anders dan hun vrijzinnige voorgangers waren zij niet liberaal, maar sociaaldemocratisch. Van der Horst was dan ook lid van de SDAP (de vooroorlogse PvdA).
 In [[1924]] werd Van der Horst predikant in Poppingawier bij Deersum in de toenmalige Friese gemeente Rauwerderhem. In [[1931]] verhuisde hij naar het nabijgelegen Akkrum, waar hij tot [[1941]] heeft gestaan. Daarna was hij tot [[1945]] predikant in Watergang, even ten noorden van Amsterdam. Zijn laatste standplaats was Aartswoud, gemeente Hoogwoud, in West-Friesland.
@@ Regel 17: / Regel 45: @@
 *[[Bevolkingsregister|Bevolkingsregister Bergh]]
 *Bevolkingsregister Amersfoort op [http://zoekakten.nl Zoekakten]
-*[http://www.bhic.nl Brabants Historisch Informatie Centrum], toegangsnummer 1142, inventarisnummer S185.2002
+*''De rode dominee'', door N. Sjoer (1996) in het jaarboek 2002 (blz. 2-7) van de [http://www.heemkundekringdesteenenkamer.nl Heemkundekring ''De Steenen Kamer''] in Steenbergen
 *[http://www.wiewaswie.nl WieWasWie]
-*''Leidsch Dagblad'' van 27 juli 1960
+*Dagbladen:
-*''Reformatorisch Dagblad'' en ''Zandvoortse Koerant'' van 11 januari 1974
+**De dagbladen genoemd in het bovenstaande, te vinden op [http://www.delpher.nl Delpher]
 [[Categorie:Dominees 's-Heerenberg]]

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-De heer '''Van der Horst''' werd 30 maart [[1884]] geboren te Alphen aan de Rijn. Hij bezocht eerst het stedelijk gymnasium te Gorinchem, daarna dat te Amersfoort en studeerde vervolgens verder nog aan de rijksuniversiteit te Utrecht. In [[1909]] werd hij toegelaten tot de evangeliebediening in de Nederlandse Hervormde Kerk en in [[1910]] bevestigd als [[Dominees|predikant]] van de Hervormde gemeente te [['s-Heerenberg]].
+'''Gerard Karel van der Horst''' was van [[1910]] tot [[1915]] [[Dominees|predikant]] in [['s-Heerenberg]]. Hij was de opvolger van [[Wentink, Justus Aleid Johannes|dominee Wentink]].
-In [[1915]] is hij vertrokken naar Steenbergen.
+Van der Horst werd op 30 maart [[1884]] geboren in Alphen aan de Rijn als zoon van Hendrik Casiemier van der Horst en Catharina Gerritsen. In [[1894]] verhuisde hij met zijn ouders naar Gorinchem, waar hij zijn gymnasiumopleiding begon. Die maakte hij af in Amersfoort, dat vanaf december [[1899]] zijn woonplaats was. Van [[1904]] tot [[1909]] studeerde hij theologie aan de Rijksuniversiteit Utrecht, waarna hij werd toegelaten tot de evangeliebediening in de Nederlands-Hervormde Kerk. In 1910 werd hij bevestigd als predikant van de Hervormde gemeente in 's-Heerenberg.
 [[Categorie:Dominees 's-Heerenberg]]

← Oudere versie		Versie van 4 mei 2016 om 14:01
Regel 3:		Regel 3:
	In [[1915]] is hij vertrokken naar Steenbergen.		In [[1915]] is hij vertrokken naar Steenbergen.

−	~~{{Onderwerp\|~~Dominees}}	+	[[Categorie:Dominees 's-Heerenberg]]

← Oudere versie		Versie van 3 feb 2009 om 20:00
Regel 1:		Regel 1:
−	De heer Van der Horst werd 30 maart 1884 geboren te Alphen aan de Rijn. Hij bezocht eerst het stedelijk gymnasium te Gorinchem, daarna dat te Amersfoort en studeerde vervolgens verder nog aan de rijksuniversiteit te Utrecht. In 1909 werd hij toegelaten tot de evangeliebediening in de Nederlandse Hervormde Kerk en in 1910 bevestigd als predikant van de Hervormde gemeente te [['s-Heerenberg]].	+	De heer '''Van der Horst''' werd 30 maart [[1884]] geboren te Alphen aan de Rijn. Hij bezocht eerst het stedelijk gymnasium te Gorinchem, daarna dat te Amersfoort en studeerde vervolgens verder nog aan de rijksuniversiteit te Utrecht. In [[1909]] werd hij toegelaten tot de evangeliebediening in de Nederlandse Hervormde Kerk en in [[1910]] bevestigd als [[Dominees\|predikant]] van de Hervormde gemeente te [['s-Heerenberg]].

−	In 1915 is hij vertrokken naar Steenbergen.	+	In [[1915]] is hij vertrokken naar Steenbergen.
		+
		+	{{Onderwerp\|Dominees}}

← Oudere versie		Versie van 9 okt 2008 om 18:09
Regel 1:		Regel 1:
	De heer Van der Horst werd 30 maart 1884 geboren te Alphen aan de Rijn. Hij bezocht eerst het stedelijk gymnasium te Gorinchem, daarna dat te Amersfoort en studeerde vervolgens verder nog aan de rijksuniversiteit te Utrecht. In 1909 werd hij toegelaten tot de evangeliebediening in de Nederlandse Hervormde Kerk en in 1910 bevestigd als predikant van de Hervormde gemeente te [['s-Heerenberg]].		De heer Van der Horst werd 30 maart 1884 geboren te Alphen aan de Rijn. Hij bezocht eerst het stedelijk gymnasium te Gorinchem, daarna dat te Amersfoort en studeerde vervolgens verder nog aan de rijksuniversiteit te Utrecht. In 1909 werd hij toegelaten tot de evangeliebediening in de Nederlandse Hervormde Kerk en in 1910 bevestigd als predikant van de Hervormde gemeente te [['s-Heerenberg]].
		+
		+	In 1915 is hij vertrokken naar Steenbergen.