Johan Baptist van Hohenzollern-Bergh - Bewerkingsoverzicht

BerentsenA op 21 jul 2026 om 18:06

2026-07-21T18:06:10Z

BenninkR: typo

2026-06-29T05:41:48Z

typo

BerentsenA op 15 jun 2026 om 09:00

2026-06-15T09:00:26Z

BerentsenA op 18 aug 2025 om 13:57

2025-08-18T13:57:41Z

BerentsenA op 14 jul 2025 om 11:38

2025-07-14T11:38:15Z

BerentsenA op 14 jul 2025 om 11:37

2025-07-14T11:37:09Z

Verre neef: redactie

2024-11-30T09:42:17Z

redactie

Benny Schuurman op 26 nov 2024 om 08:56

2024-11-26T08:56:05Z

Benny Schuurman: /* Bronnen */

2024-11-26T08:49:13Z

‎Bronnen

Benny Schuurman op 25 nov 2024 om 23:31

2024-11-25T23:31:48Z

@@ Regel 49: / Regel 49: @@
 == Nieuw licht op de "Dolle Graaf" ==
-In 2016 verscheen in Boxmeer in eigen beheer een twee-delig verslag van een onderzoek naar het leven van Johan Baptist en vooral van de beschuldigingen van moord die hem ten laste gelegd werden. Het verslag is geschreven door regionaal amateurhistoricus Herman Jan van Cuijk. De auteur deed 19 jaar onderzoek naar het leven van Johan Baptist en komt op basis van zijn bevindingen tot de conclusie dat de naam van de graaf gezuiverd dient te worden "van die kwalijke zaken die anderen -kwaadaardig, lasterlijk en rovend- hem extra toeschreven".
+In 2016 verscheen in Boxmeer in eigen beheer een twee-delig verslag van een onderzoek naar het leven van Johan Baptist en vooral van de beschuldigingen van moord die hem ten laste gelegd werden. Het verslag is geschreven door regionaal amateurhistoricus Herman Jan van Cuijk. De publicatie heeft de titel "Het merckwaerdige leven van een dolle graaf. Johan Baptist van den Bergh 1728-1781". De auteur deed 19 jaar onderzoek naar het leven van Johan Baptist en komt op basis van zijn bevindingen tot de conclusie dat de naam van de graaf gezuiverd dient te worden "van die kwalijke zaken die anderen -kwaadaardig, lasterlijk en rovend- hem extra toeschreven".
 De Heemkundekring Bergh bereidt op basis van het onderzoek van Van Cuijk de publicatie van een verhalende reconstructie van het leven van Johan Baptist voor. De publicatie van dat boek is voor 2026 gepland.

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-[[Bestand: Johan Baptist van Hohenzollern-Bergh-Hohenzollern (1728-1781).jpg|left|thumb|300px|<center>'''Anoniem portret van graaf Johan Baptist in het [[Karmelietenklooster (Boxmeer)|karmelietenklooster]] in Boxmeer, dat in [[1653]] door Albert van den graaf Albert en zijn vrouw werd gesticht. '''<br>Klik op de afbeeldingen voor een vergroting.</center>]]
+[[Bestand: Johan Baptist van Hohenzollern-Bergh-Hohenzollern (1728-1781).jpg|left|thumb|300px|<center>'''Anoniem portret van graaf Johan Baptist in het [[Karmelietenklooster (Boxmeer)|karmelietenklooster]] in Boxmeer, dat in [[1653]] door graaf Albert en zijn vrouw werd gesticht. '''<br>Klik op de afbeeldingen voor een vergroting.</center>]]
 [[Bestand:Doopakte JB Hohenzollern-Bergh 1728.jpg|left|thumb|300px|<center>'''De doopakte van Johan Baptist</center>]]
 [[Bestand:Borstschild 1733.jpg|thumb|left|300px|<center>'''Dit zilveren borstschild schonk Johan Baptist in [[1733]] op zijn vijfde verjaardag aan de [[Sint Janscompagnie 's-Heerenberg|Sint Janscompagnie]]. Het wapen staat ook op het [[rouwbord]] onderaan deze pagina.'''<br><small>Collectie [[Stichting Huis Bergh]], inventarisnummer 571</small></center>]]

@@ Regel 13: / Regel 13: @@
 |- valign=top
 |[[Bestand:Document 1741 aan Johan Baptist uit het archief van P. van Nispen. a.jpg|280px|thumb|'''Een brief van 7 november 1741 waarin Karl Ernst Truchess van Waldburg-Zeil als voogd van Johan Baptist...]]
-|[[Bestand:Document uit het arcief van P. van Nispen b.jpg|280px|thumb|'''... de verkiezing een aanstelling van enkele bestuurders van de stad 's-Heerenberg bekrachtigt. ]]
+|[[Bestand:Document uit het arcief van P. van Nispen b.jpg|280px|thumb|'''... een aanstelling van enkele bestuurders van de stad 's-Heerenberg bekrachtigt. ]]
 |}
 == Studeren en trouwen in het buitenland ==

@@ Regel 55: / Regel 55: @@
 ==Bronnen==
-*[[Het archief van het Huis Bergh (boek)]], blz. 74, 76–78
+*A.P. van Schilfgaarde, ''Het archief van het Huis Bergh. Inleiding'', Nijmegen 1932. pag. 74, 76–78
-*[http://www.bhic.nl Brabants Historisch Informatie Centrum], Moord in Boxmeer, 1748
+*Rien Wols, [https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/moord-in-boxmeer-1748. Moord in Boxmeer, 1748]
-*''[[Huis Bergh – kasteel-kunst-geschiedenis]]'', blz. 56-58
+*Annemarie Kutsch Lojenga-Rietberg, ''[[Huis Bergh – kasteel-kunst-geschiedenis]]'', 's-Heerenberg 2000. pag. 56-58
 *[[Old Ni-js]]
-**[[Old Ni-js 065|Nr. 65]], blz. 4-13
+**Gerrie Bisselink, ''Johan Baptist, graaf van den Bergh en Hohenzollern''. [[Old Ni-js]] 65, maart 2007,  pag. 4-13
-**[[Old Ni-js 111|Nr. 111]], blz. 15–20
+**Antoon Berentsen, ''Bergh extra muros III - Boxmeer (2)''. [[Old Ni-js]] 111, maart 2022, pag. 15-20
-*[http://genealogy.euweb.cz Genealogy EU] (peetouders)
+*Publicatielijst van Herman Jan van Cuijk: [https://www.biblioplus.nl/speciaal-voor/regioschrijvers/Herman_Jan_van_Cuijk.html BiblioPlus],
-*[https://www.biblioplus.nl/speciaal-voor/regioschrijvers/Herman_Jan_van_Cuijk.html BiblioPlus], publicatielijst van Herman Jan van Cuijk
+*[https://www.nepomukboxmeer.nl/over-boxmeer/uitgave-boeken/merckwaerdige-leven-van-een-dolle-graef/ Historische Vereniging Nepomuk Boxmeer], recensie ''Het merckwaerdige leven van een dolle graef'' door  Herman Jan van Cuijk
 [[Categorie:Graven van den Bergh|H]] [[Categorie:Huis Hohenzollern-Bergh|H]] [[Categorie:Karmelietenklooster Boxmeer|H]] [[Categorie:Gravenportretten|H]][[Categorie:Graven van graven|Hohenzollern]]
-* Document van 1741 A en B komen uit het archief P. Van Nispen 's-Heerenberg.
+* Document van 1741 A en B komen uit het archief P. van Nispen 's-Heerenberg.

@@ Regel 49: / Regel 49: @@
 == Nieuw licht op de "Dolle Graaf" ==
-In 2016 verscheen in Boxmeer in eigen beheer een twee-delig verslag van een onderzoek naar het leven van Johan Baptist en vooral van de beschuldigingen van moord die hem ten laste gelegd werden. Het verslag is geschreven door regionaal amateurhistoricus Herman Jan van Cuijk. De auteur deed 19 jaar onderzoek naar het leven van Johan Baptist en komt op basis van zijn bevindingen dat de naam van de graaf gezuiverd dient te worden "van die kwalijke zaken die anderen -kwaadaardig, lasterlijk en rovend- hem extra toeschreven".
+In 2016 verscheen in Boxmeer in eigen beheer een twee-delig verslag van een onderzoek naar het leven van Johan Baptist en vooral van de beschuldigingen van moord die hem ten laste gelegd werden. Het verslag is geschreven door regionaal amateurhistoricus Herman Jan van Cuijk. De auteur deed 19 jaar onderzoek naar het leven van Johan Baptist en komt op basis van zijn bevindingen tot de conclusie dat de naam van de graaf gezuiverd dient te worden "van die kwalijke zaken die anderen -kwaadaardig, lasterlijk en rovend- hem extra toeschreven".
 De Heemkundekring Bergh bereidt op basis van het onderzoek van Van Cuijk de publicatie van een verhalende reconstructie van het leven van Johan Baptist voor. De publicatie van dat boek is voor 2026 gepland.

@@ Regel 8: / Regel 8: @@
 Na de [[Brand|grote brand]] op Huis Berg in [[1735]] verhuisde Johan Baptist met zijn ouders en zusjes [[Johanna Josepha van Hohenzollern-Bergh|Johanna Josepha]] en [[Maria Theresia Leopoldina van Hohenzollern-Bergh|Maria Theresia Leopoldina]] naar het kasteel in Boxmeer. Al gauw overleden daar kort na elkaar, in [[1737]] en [[1739]], zijn ouders. Zijn zusjes werden toen naar de abdij van Remiremont (Nederlands naam: Reimersberg) in de Vogezen gebracht, waar een tante van hun moeder, Maximiliana Truchsess van Waldburg-Zeil ([[1665]]–[[1743]]), stiftsdame was. Zij kregen daar hun verdere opvoeding. Johan Baptist, elf jaar oud, bleef in Boxmeer. Zijn vader had in zijn testament bepaald dat de bisschop van Roermond zijn voogd moest worden als zijn moeder zou overlijden voor hij meerderjarig werd. De bisschop, monseigneur Franciscus Ludovicus Sanguessa, was inderdaad bereid deze taak op zich te nemen. Hij benoemde Willem de Raet, drost van Boxmeer, tot [[Administrateurs en rentmeesters|rentmeester]], maar deze werd na korte tijd opgevolgd door zijn zoon Frans en diens naamgenoot [[Eppeln van den Raayhof, Frans Anton van|Frans van Eppeln]]. Tegen laatstgenoemde kwam zo veel protest dat de bisschop die benoeming introk. Gezien de eerdere slechte ervaringen met die man was dat niet verwonderlijk. Ook Johan Baptist moest niets van Van Eppeln hebben. Aan een volle tafel heeft hij eens tegen hem gezegd: "''Ghy sult my soo niet misleyden en bedriegen, als mijn genadige Papa en Mama zaliger, die ghy soo groote schade hebt toegebracht''".
 Van Eppeln werd door de bisschop bevolen zich te verantwoorden voor zijn wandaden, maar in plaats daarvan vertrok hij van Boxmeer naar zijn boerderij de Raayhof. Daar slaagde hij erin Johan Baptists grootmoeder, [[Johanna Catharina Victoria van Montfort-Tettnang|vorstin-weduwe Johanna van Montfort]], van [[Sigmaringen]] in [[Duitsland|Zuid-Duitsland]] naar [[Pannerden]] te laten komen. Hij dacht haar voor zijn belangen te kunnen gebruiken, omdat zij het eerder niet eens was geweest met de benoeming tot voogd van monseigneur Sanguessa. Na haar schoondochters dood in 1739 had zij geprobeerd Huis Bergh in bezit te nemen, wat door ingrijpen van rentmeester Frans de Raet en de secretaris van de bisschop kon worden voorkomen. Het Hof van [[Gelderland|Gelre en Zutphen]] te [[Arnhem]] had bovendien de bisschop in zijn rechten bevestigd. Helaas overleed hij in [[1741]], waarna het gericht in Roermond Johan Baptists oom Karl Ernst Truchess van Waldburg-Zeil aanwees als nieuwe voogd. De moeilijkheden rond de voogdij losten zich vanzelf op toen ook Van Eppeln niet lang daarna overleed. Grootmoeder Johanna zag daarna van haar eventuele rechten af. Ze werd tevredengesteld met een uitkering ineens van honderd dukaten en het recht een commissaris aanwezig te laten zijn bij het afhoren van de rekeningen van de rentmeester. Zij bleef op Huis Bergh wonen.
+{|
 == Studeren en trouwen in het buitenland ==
 In 1741, nog voor zijn voogd bisschop Sanguessa overleed, vertrok Johan Baptist naar Parijs om daar onderwijs te volgen aan het ''Lycée Louis-le-Grand''. Deze middelbare school voor kinderen van de elite bestaat nog steeds. Over zijn verblijf daar zijn geen gegevens voorhanden. Het vertrek van zijn pupil was voor bisschop Sanguessa aanleiding Huis Bergh te sluiten. Hij ontsloeg het personeel, verkocht alle paarden en rijtuigen en liet grootmoeder Johanna, die daar nog woonde, onderbrengen in een klooster.

← Oudere versie		Versie van 26 nov 2024 om 08:49
Regel 56:		Regel 56:

	[[Categorie:Graven van den Bergh\|H]] [[Categorie:Huis Hohenzollern-Bergh\|H]] [[Categorie:Karmelietenklooster Boxmeer\|H]] [[Categorie:Gravenportretten\|H]][[Categorie:Graven van graven\|Hohenzollern]]		[[Categorie:Graven van den Bergh\|H]] [[Categorie:Huis Hohenzollern-Bergh\|H]] [[Categorie:Karmelietenklooster Boxmeer\|H]] [[Categorie:Gravenportretten\|H]][[Categorie:Graven van graven\|Hohenzollern]]
		+	* Document van 1741 A en B komen uit het archief P. Van Nispen 's-Heerenberg.

← Oudere versie		Versie van 25 nov 2024 om 23:31
Regel 12:		Regel 12:

	== Studeren en trouwen in het buitenland ==		== Studeren en trouwen in het buitenland ==
		+	[[Bestand:Document 1741 aan Johan Baptist uit het archief van P. van Nispen. a.jpg\|200px\|thumb]]
		+	[[Bestand:Document uit het arcief van P. van Nispen b.jpg\|200px\|thumb]] ‎
		+
	In 1741, nog voor zijn voogd bisschop Sanguessa overleed, vertrok Johan Baptist naar Parijs om daar onderwijs te volgen aan het ''Lycée Louis-le-Grand''. Deze middelbare school voor kinderen van de elite bestaat nog steeds. Over zijn verblijf daar zijn geen gegevens voorhanden. Het vertrek van zijn pupil was voor bisschop Sanguessa aanleiding Huis Bergh te sluiten. Hij ontsloeg het personeel, verkocht alle paarden en rijtuigen en liet grootmoeder Johanna, die daar nog woonde, onderbrengen in een klooster.		In 1741, nog voor zijn voogd bisschop Sanguessa overleed, vertrok Johan Baptist naar Parijs om daar onderwijs te volgen aan het ''Lycée Louis-le-Grand''. Deze middelbare school voor kinderen van de elite bestaat nog steeds. Over zijn verblijf daar zijn geen gegevens voorhanden. Het vertrek van zijn pupil was voor bisschop Sanguessa aanleiding Huis Bergh te sluiten. Hij ontsloeg het personeel, verkocht alle paarden en rijtuigen en liet grootmoeder Johanna, die daar nog woonde, onderbrengen in een klooster.