Joodse gemeenschap in 's-Heerenberg - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: redactie

2021-10-01T11:23:20Z

redactie

Wijzigingen bekijken

Verre neef: /* De namenlijst van 1813 */ interne links

2021-09-29T05:06:23Z

‎De namenlijst van 1813: interne links

Verre neef: /* Woonhuizen */ interne link

2020-06-28T09:50:58Z

‎Woonhuizen: interne link

Verre neef: /* De namenlijst van 1813 */ redactie, aanvulling

2016-10-09T12:29:24Z

‎De namenlijst van 1813: redactie, aanvulling

Verre neef: /* Inleiding */ redactie

2016-10-09T12:22:43Z

‎Inleiding: redactie

Verre neef: /* Woonhuizen */ Goedhart

2016-10-09T12:12:27Z

‎Woonhuizen: Goedhart

Verre neef: /* Woonhuizen */ T.24, T.29

2016-10-09T12:08:54Z

‎Woonhuizen: T.24, T.29

Verre neef: dit & dat

2016-10-07T11:57:52Z

dit & dat

Verre neef: link Kattenburg

2016-10-07T11:45:57Z

link Kattenburg

Verre neef: ON 75, interne links

2016-10-07T10:58:04Z

ON 75, interne links

@@ Regel 42: / Regel 42: @@
 *Salomen de Jong, oud 74 jaar met 1 dochter: Bloem oud 33 jaar
 *Salomon Roodschild, oud 60 jaar, met 2 kinderen: Letje oud 3 jaar & Emanuel, oud 1 jaar
-*[[Frank, Nathan Abraham|Nathan Frank]] oud 55 jaar met 7 kinderen: Meijer Frank oud 16 jaar, Salomon Frank oud 14 jaar, Heijman Frank oud 11 jaar, Isaac Frank oud 8 jaar, [[Frank, Sara|Sara Frank]] oud 6 jaar Moses Frank oud 3 jaar, Sijbilla Frank oud 3/4 jaar
+*[[Frank, Nathan Abraham|Nathan Frank]] oud 55 jaar met 7 kinderen: Meijer Frank oud 16 jaar, Salomon Frank oud 14 jaar, Heijman Frank oud 11 jaar, Isaac Frank oud 8 jaar, [[Frank, Sara|Sara Frank]] oud 6 jaar [[Frank, Mozes|Moses Frank]] oud 3 jaar, [[Frank, Sybilla|Sijbilla Frank]] oud 3/4 jaar
-*Meijer Simons oud 55 jaar met 1 zoon: Isaac Simons oud 21 jaar, en zijn moeder oud 89 jaar.
+*[[Simons, Meijer|Meijer Simons]] oud 55 jaar met 1 zoon: Isaac Simons oud 21 jaar, en zijn moeder oud 89 jaar.
 *Liefman Pach, oud 48 jaar
-*Abraham Marcus oud 60 jaar met 3 voorkinderen: Sander Heijmans oud 35 jaar, [[Heijman, Simon|Simon Heijmans]] oud 33 jaar, Judith Heijmans oud 27 jaar.
+*[[Marcus, Abraham|Abraham Marcus]] oud 60 jaar met 3 voorkinderen: Sander Heijmans oud 35 jaar, [[Heijman, Simon|Simon Heijmans]] oud 33 jaar, Judith Heijmans oud 27 jaar.
-*Isaac Frank oud 54 jaar met 1 dochter: Flora oud 8 jaar; en David Frank zijn broeder oud 47 jaar.
+*[[Frank, Isaäk|Isaac Frank]] oud 54 jaar met 1 dochter: [[Frank, Flora|Flora]] oud 8 jaar; en [[Frank, David|David Frank]] zijn broeder oud 47 jaar.
 *Nathan Cohen oud 54 jaar met 2 kinderen: [[Cohen, Simon (1798)|Simon]] oud 11 jaar & Vogel oud 8 jaar
 *Abraham Rozenberg oud 40 jaar met 3 voordochters: Fraatje Koezel oud 15 jaar, Rachel oud 13 jaar & Judith oud 10 jaar. Hij heeft een zoon van zichzelf: David Rozenberg oud 3 jaar; Levij Hamburg oud 81 jaar zijn schoonvader, Marjanne oud 89 jaar zijn schoonmoeder.

@@ Regel 76: / Regel 76: @@
 *[[Woonhuis T.027|T.27]]: [[Cohen, Simon (1798)|Simon Cohen]] - (1) Jette Gomperts (2) [[David, Sara|Sara David]] / zoon [[Cohen, Izaak|Isaak Cohen]] - [[Winter, Jeannetta de|Jeannetta de Winter]] (1828-1854)
 *[[Woonhuis T.029|T.29]]: Hartog Goedhart en weduwe (1880-1884),  Levie Rosenberg en Julia Rubens (1888-1895)
-*[[Woonhuis T.041|T.41]]: Abraham Stern - Beile Dannenberg (1861-1862)
+*[[Woonhuis T.041|T.41]]: [[Stern, Abraham|Abraham Stern]] en Beile Dannenberg (1861-1862)
 *[[Woonhuis T.059|T.59]]: [[Jacob, Sallie|Sallie Jacob]] en [[Straus, Helena|Helena Straus]] (1905-19..)
 *[[Woonhuis T.065|T.65]]:

@@ Regel 36: / Regel 36: @@
 == De namenlijst van 1813==
-In [[1813]] maakten de ''Kerkmeesters der Israëlitische Gemeente te 's-Heerenberg'' een lijst op met gegevens ''betreffende de Joodsche Bevolking''. In [[1943]] werd deze lijst overgetypt en voor de juistheid ondertekend door de ''Gemachtigde voor Afstammingsbewijzen in het Departement van Binnenlandsche Zaken'' in Apeldoorn. De [[kerkmeesters]] die in 1813 de lijst ondertekenden waren P.O. Meijer Simons, Salomon Roodschild en [[Marcus, Abraham|Abraham Marcus]].
+In [[1813]] werden de joodse gemeenten in Nederland ondergebracht in vier consistories: Amsterdam, Rotterdam, Zwolle en Leeuwarden. In verband hiermee hebben de ''Kerkmeesters der Israëlitische Gemeente te 's-Heerenberg'' een lijst opgemaakt met gegevens ''betreffende de Joodsche Bevolking''. Het is een lijst van mannen en hun kinderen, maar de vrouwen / moeders ontbreken. De lijst werd ondertekend door de [[kerkmeesters]] P.O. [[Simons, Meijer|Meijer Simons]], [[Roodschild, Salomon|Salomon Roodschild]] en [[Marcus, Abraham|Abraham Marcus]].
 *Salomen de Jong, oud 74 jaar met 1 dochter: Bloem oud 33 jaar

@@ Regel 4: / Regel 4: @@
 Aan de Joodse gemeenschap herinnert een informatiepaneel met een afbeelding van de voormalige [[synagoge]] (op betreffende pagina staat de tekst van bijbehorende plaquette).
-In de eerst helft van de veertiende eeuw hebben er al joden in [['s-Heerenberg]] gewoond; een gedenkboek noemt 's-Heerenbergse joden onder de slachtoffers van de vervolgingen van 1349-'50, een internationale pogrom waarbij de joden de schuld kregen van de zwarte pestepidemie die europa vanf 1348 teisterde. Ook in de tweede helft van de zestiende eeuw, toen er nog maar weinig joden in de Nederlanden woonden, werd in de plaats melding gemaakt van een joodse inwoner.
+In de eerst helft van de veertiende eeuw hebben er al joden in 's-Heerenberg gewoond; een gedenkboek noemt 's-Heerenbergse joden onder de slachtoffers van de vervolgingen van [[1349]]-[[1350]], een internationale pogrom waarbij de joden de schuld kregen van de pestepidemie die Europa vanaf [[1348]] teisterde. Ook in de tweede helft van de zestiende eeuw, toen er nog maar weinig joden in de Nederlanden woonden, werd in de plaats melding gemaakt van een joodse inwoner.
-In het begin van de achttiende eeuw was er rond [['s-Heerenberg]] een joodse misdadigersbende actief. In de tweede helft van de achttiende eeuw nam het aantal joodse inwoners van het stadje toe. De [[joodse begraafplaats]] langs [[Zeddamseweg 's-Heerenberg|de weg]] naar [[Zeddam]] moet al vóór [[1752]] bestaan hebben en een huissynagoge dateert van omstreeks [[1793]]. De eerste permanente synagoge is vermoedelijk in [[1801]] gebouwd aan het [[Kattenburg, Het|Kattenburg]].
+In het begin van de achttiende eeuw was er rond [['s-Heerenberg]] een joodse misdadigersbende actief. In de tweede helft van de achttiende eeuw nam het aantal joodse inwoners van het stadje toe. De [[joodse begraafplaats]] langs [[Zeddamseweg 's-Heerenberg|de weg]] naar [[Zeddam]] moet al vóór [[1752]] bestaan hebben en een huissynagoge dateert van omstreeks [[1793]]. De eerste permanente synagoge is vermoedelijk in [[1801]] gebouwd aan [[Kattenburg, Het|Het Kattenburg]].
-In het begin van de negentiende eeuw was de joodse gemeenschap van 's-Heerenberg zo armlastig, dat de godsdienstonderwijzer ontslagen moest worden. Enige tijd later kon er weer een leraar aangesteld worden.
+In het begin van de negentiende eeuw was de joodse gemeenschap van 's-Heerenberg zo armlastig, dat de [[:Categorie:Joodse godsdienstleraren|godsdienstonderwijzer]] ontslagen moest worden. Enige tijd later kon er weer een leraar aangesteld worden.
-De joodse gemeente bereikte haar hoogste ledental in de zestiger jaren van de negentiende eeuw. In [[1871]] werd aan het [[Kattenburg]] (tegenwoordig [[Oude Poortstraat]]) een nieuwe [[synagoge]] gebouwd. Het kerkbestuur bestond uit twee man en was tevens verantwoordelijk voor het onderwijs.
+De joodse gemeente bereikte haar hoogste ledental in de zestiger jaren van de negentiende eeuw. In [[1871]] werd aan Het Kattenburg een nieuwe synagoge gebouwd. Het kerkbestuur bestond uit twee man en was tevens verantwoordelijk voor het onderwijs.
-Vanaf het einde van de negentiende eeuw tot aan de [[Duitse inval]] bleef het aantal joden in 's-Heerenberg constant. Het merendeel der joden in ’s-Heerenberg nam deel aan het algemene verenigingsleven in de plaats. Zij waren werkzaam in de handel, de slachterij en het bankwezen.
+Vanaf het einde van de negentiende eeuw tot aan de [[Duitse inval]] bleef het aantal joden in 's-Heerenberg constant. Het merendeel nam deel aan het algemene verenigingsleven in de plaats. Zij waren werkzaam in de handel, de slachterij en het bankwezen. Tijdens de bezetting is het overgrote deel van hen [[Nederlandse_oorlogsslachtoffers_WO_II#Joodse_oorlogsslachtoffers|gedeporteerd en vermoord]]. Enkelen overleefden door [[Onderduikers|onder te duiken]].
-In [[1947]] werd de joodse gemeente opgeheven en bij die van [[Doetinchem]] gevoegd. De synagoge, die tijdens de oorlog geplunderd was, werd verkocht en doet sinds [[1949]] dienst als deel van hotel [[Heitkamp]]. De joodse begraafplaats aan de [[Zeddamseweg 's-Heerenberg|Zeddamseweg]] wordt door de plaatselijke overheid onderhouden.
+In [[1947]] werd de joodse gemeente opgeheven en bij die van [[Doetinchem]] gevoegd. De synagoge, die tijdens de oorlog geplunderd was, werd in [[1949]] verkocht en herbouwd als deel van [[Hotel Heitkamp]]. De joodse begraafplaats aan de [[Zeddamseweg 's-Heerenberg|Zeddamseweg]] wordt door de plaatselijke overheid onderhouden.
 ==[[Families]]==

@@ Regel 76: / Regel 76: @@
 *[[Woonhuis T.029|T.29]]: Hartog Goedhart en weduwe (1880-1884),  Levie Rosenberg en Julia Rubens (1888-1895)
 *[[Woonhuis T.041|T.41]]: Abraham Stern - Beile Dannenberg (1861-1862)
-*[[Woonhuis T.059|T.59]]: [[Jacob, Sallie|Sallie Jacob]] - [[Straus, Helena|Helena Straus]] (1905-19..)
+*[[Woonhuis T.059|T.59]]: [[Jacob, Sallie|Sallie Jacob]] en [[Straus, Helena|Helena Straus]] (1905-19..)
 *[[Woonhuis T.065|T.65]]:
 *[[Woonhuis T.066|T.66]]: [[:Categorie:Straus|Straus]]
 *[[Woonhuis T.067|T.67]]:
-*[[Woonhuis T.085|T.85]]: [[Straus, Sallie|Sallie Straus]] (geb 26 juli [[1888]]) - [[Hamme, Dina|Dina Hamme]] (geb 23 oktober [[1896]]) ([[Hajeniushuis]])
+*[[Woonhuis T.085|T.85]]: [[Straus, Sallie|Sallie Straus]] en [[Hamme, Dina|Dina Hamme]] ([[Hajeniushuis]])
-*[[Woonhuis T.111|T.111]]:
+*[[Woonhuis T.111|T.111]]: Hartog Goedhart (1841-1880)
 *[[Woonhuis T.138|T.138]]:

@@ Regel 71: / Regel 71: @@
 (zie [[Woonhuizen in tijnsboek|plattegrond]])
 *[[Woonhuis T.014|T.14]]: [[Marcus, Abraham|Abraham Marcus]] en weduwe ([[1821]]–[[1838]])
-*[[Woonhuis T.023|T.23]]: [[Cohen, Izaak|Izaak Cohen]] - 's-Heerenberg A 185, [[Cohen, Simon (1891)|Simon Cohen]] - [[Leeuw, Roosjen de|Roosjen de Leeuw]] (1888-1943)
+*[[Woonhuis T.023|T.23]]: [[Cohen, Izaak|Izaak Cohen]] - 's-Heerenberg A 185, [[Cohen, Simon (1891)|Simon Cohen]] en [[Leeuw, Roosjen de|Roosjen de Leeuw]] (1888-1943)
-*[[Woonhuis T.024|T.24]]: [[Rosenberg, Levie|Levie Rosenberg]] - [[Rubens, Julia|Julia Rubens]] (1895-1921)
+*[[Woonhuis T.024|T.24]]: [[Roodschild, Salomon|Salomon Roodschild]] (1802-1817), [[Goedhart, Hartog|Hartog Goedhart]] (1829-1841), [[Rosenberg, Levie|Levie Rosenberg]] en [[Rubens, Julia|Julia Rubens]] (1895-1921)
 *[[Woonhuis T.027|T.27]]: [[Cohen, Simon (1798)|Simon Cohen]] - (1) Jette Gomperts (2) [[David, Sara|Sara David]] / zoon [[Cohen, Izaak|Isaak Cohen]] - [[Winter, Jeannetta de|Jeannetta de Winter]] (1828-1854)
-*[[Woonhuis T.029|T.29]]: Levie Rosenberg - Julia Rubens (1888-1902)
+*[[Woonhuis T.029|T.29]]: Hartog Goedhart en weduwe (1880-1884),  Levie Rosenberg en Julia Rubens (1888-1895)
 *[[Woonhuis T.041|T.41]]: Abraham Stern - Beile Dannenberg (1861-1862)
 *[[Woonhuis T.059|T.59]]: [[Jacob, Sallie|Sallie Jacob]] - [[Straus, Helena|Helena Straus]] (1905-19..)

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 '''De joodse gemeenschap in [['s-Heerenberg]]''' is de titel van een serie die [[Hoogakker, Jan|Jan Hoogakker]] schreef in  [[Old Ni-js 026|Old Ni-js nrs. 26]], [[Old Ni-js 027|27]], [[Old Ni-js 028|28]] en [[Old Ni-js 029|29]]. Deze artikelen zijn in een  herziene en aangevulde versie opnieuw verschenen in [[Old Ni-js 075|Old Ni-js nr. 75]].
@@ Regel 15: / Regel 16: @@
 In [[1947]] werd de joodse gemeente opgeheven en bij die van [[Doetinchem]] gevoegd. De synagoge, die tijdens de oorlog geplunderd was, werd verkocht en doet sinds [[1949]] dienst als deel van hotel [[Heitkamp]]. De joodse begraafplaats aan de [[Zeddamseweg 's-Heerenberg|Zeddamseweg]] wordt door de plaatselijke overheid onderhouden.
 ==[[Families]]==
 *[[:Categorie:Bloemendaal|Bloemendaal]]
 *[[:Categorie:Cohen|Cohen]]
@@ Regel 32: / Regel 27: @@
 *[[:Categorie:Straus|Straus]]
 *[[:Categorie:Zwaab|Zwaab]]
-==1813==
+== De namenlijst van 1813==
 In [[1813]] maakten de ''Kerkmeesters der Israëlitische Gemeente te 's-Heerenberg'' een lijst op met gegevens ''betreffende de Joodsche Bevolking''. In [[1943]] werd deze lijst overgetypt en voor de juistheid ondertekend door de ''Gemachtigde voor Afstammingsbewijzen in het Departement van Binnenlandsche Zaken'' in Apeldoorn. De [[kerkmeesters]] die in 1813 de lijst ondertekenden waren P.O. Meijer Simons, Salomon Roodschild en [[Marcus, Abraham|Abraham Marcus]].
@@ Regel 67: / Regel 70: @@
 ==Woonhuizen==
 (zie [[Woonhuizen in tijnsboek|plattegrond]])
-*[[Woonhuis T.23|T.23]], [[Cohen, Izaak|Izaak Cohen]] - 's-Heerenberg A 185, [[Cohen, Simon (1891)|Simon Cohen]] - [[Leeuw, Roosjen de|Roosjen de Leeuw]] (1888-1943)
+*[[Woonhuis T.014|T.14]]: [[Marcus, Abraham|Abraham Marcus]] en weduwe ([[1821]]–[[1838]])
-*[[Woonhuis T.24|T.24]] [[Rosenberg, Levie|Levie Rosenberg]] - [[Rubens, Julia|Julia Rubens]] (1895-1921)
+*[[Woonhuis T.023|T.23]]: [[Cohen, Izaak|Izaak Cohen]] - 's-Heerenberg A 185, [[Cohen, Simon (1891)|Simon Cohen]] - [[Leeuw, Roosjen de|Roosjen de Leeuw]] (1888-1943)
-*[[Woonhuis T.27|T.27]] [[Cohen, Simon (1798)|Simon Cohen]] - (1) Jette Gomperts (2) [[David, Sara|Sara David]] / zoon [[Cohen, Izaak|Isaak Cohen]] - [[Winter, Jeannetta de|Jeannetta de Winter]] (1828-1854)
+*[[Woonhuis T.024|T.24]]: [[Rosenberg, Levie|Levie Rosenberg]] - [[Rubens, Julia|Julia Rubens]] (1895-1921)
-*[[Woonhuis T.29|T.29]] Levie Rosenberg - Julia Rubens (1888-1902)
+*[[Woonhuis T.027|T.27]]: [[Cohen, Simon (1798)|Simon Cohen]] - (1) Jette Gomperts (2) [[David, Sara|Sara David]] / zoon [[Cohen, Izaak|Isaak Cohen]] - [[Winter, Jeannetta de|Jeannetta de Winter]] (1828-1854)
-*[[Woonhuis T.41|T.41]] Abraham Stern - Beile Dannenberg (1861-1862)
+*[[Woonhuis T.029|T.29]]: Levie Rosenberg - Julia Rubens (1888-1902)
-*[[Woonhuis T.59|T.59]] [[Jacob, Sallie|Sallie Jacob]] - [[Straus, Helena|Helena Straus]] (1905-19..)
+*[[Woonhuis T.041|T.41]]: Abraham Stern - Beile Dannenberg (1861-1862)
-*[[Woonhuis T.65|T.65]]
+*[[Woonhuis T.059|T.59]]: [[Jacob, Sallie|Sallie Jacob]] - [[Straus, Helena|Helena Straus]] (1905-19..)
-*[[Woonhuis T.66|T.66]] Straus
+*[[Woonhuis T.065|T.65]]:
-*[[Woonhuis T.67|T.67]]
+*[[Woonhuis T.066|T.66]]: [[:Categorie:Straus|Straus]]
-*[[Woonhuis T.85|T.85]] [[Straus, Sallie|Sallie Straus]] (geb 26 juli [[1888]]) - [[Hamme, Dina|Dina Hamme]] (geb 23 oktober [[1896]]) ([[Hajeniushuis]])-
+*[[Woonhuis T.067|T.67]]:
-*[[Woonhuis T.111|T.111]]
+*[[Woonhuis T.085|T.85]]: [[Straus, Sallie|Sallie Straus]] (geb 26 juli [[1888]]) - [[Hamme, Dina|Dina Hamme]] (geb 23 oktober [[1896]]) ([[Hajeniushuis]])
-*[[Woonhuis T.138|T.138]]
+*[[Woonhuis T.111|T.111]]:
 ==Lommerdhouder==
@@ Regel 84: / Regel 88: @@
 ==Bronnen==
-*[[Old Ni-js 026|Old Ni-js nrs. 26]], [[Old Ni-js 027|27]], [[Old Ni-js 028|28]] en [[Old Ni-js 029|29]]
+*[[Old Ni-js 026|Old Ni-js nrs. 26]], [[Old Ni-js 027|27]], [[Old Ni-js 028|28]], [[Old Ni-js 029|29]] en [[Old Ni-js 075|75]]
 *[[Bergh; Heren, Land en Volk]]
 *Hans Kooger: Het oude volk (inzake lommerdhouder)