Luchtwachttoren 1J2 - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: /* In gebruik bij de Bosbrandweer */ opmaak

2022-11-30T07:18:31Z

‎In gebruik bij de Bosbrandweer: opmaak

BenninkR: Foto1J2 toegevoegd, Verwijzing foto 1I3 verwijderd

2022-11-27T14:20:01Z

Foto1J2 toegevoegd, Verwijzing foto 1I3 verwijderd

Verre neef: /* Kaarten */ interne link

2021-09-23T04:35:07Z

‎Kaarten: interne link

Verre neef: /* Bronnen */ update

2018-01-27T11:57:09Z

‎Bronnen: update

Verre neef: /* Luchtwachttoren 1J2 */ interne link

2017-09-02T13:03:01Z

‎Luchtwachttoren 1J2: interne link

Verre neef: /* Bronnen */ cat

2016-02-11T16:07:13Z

‎Bronnen: cat

Verre neef: /* Het Korps Luchtwachtdienst */ Eltenberg

2015-12-30T10:06:56Z

‎Het Korps Luchtwachtdienst: Eltenberg

Verre neef: foto toegevoegd

2015-12-30T10:03:19Z

foto toegevoegd

Verre neef: /* Luchtwachttoren 1J2 */ locatie in Doesburg inmiddels bekend

2015-12-08T06:22:41Z

‎Luchtwachttoren 1J2: locatie in Doesburg inmiddels bekend

Verre neef: /* Bronnen */ Graafschapbode

2015-12-07T14:19:12Z

‎Bronnen: Graafschapbode

@@ Regel 71: / Regel 71: @@
 |- valign=top
 |[[Bestand: Bosbrandweervereniging A&L lidmaatschapkaart.jpg|thumb|400px|'''Een lidmaatschapskaart van de Bosbrandweervereninging "Achterhoek en Liemers".'''.]]
-|[[Bestand:BRANDWACHTTOREN WOLKENLAND.jpg|thumb|250px|'''Op deze foto van Luchtwachttoren 1J2 is de provisorische verhoging met bouwsteigers goed te zien.]]
+|[[Bestand:BRANDWACHTTOREN WOLKENLAND.jpg|thumb|204px|'''Op deze foto van Luchtwachttoren 1J2 is de provisorische verhoging met bouwsteigers goed te zien.]]
-|[[Bestand:Luchtwachttoren 1J2 detail.jpg|thumb|400px|'''Een detail van Luchtwachttoren 1J2 op een dia uit de jaren tachtig.]]
+|[[Bestand:Luchtwachttoren 1J2 detail.jpg|thumb|460px|'''Een detail van Luchtwachttoren 1J2 op een dia uit de jaren tachtig.]]
-|[[Bestand:Luchtwachttoren 1J2 Wolkenland 1991.jpg|thumb|250px|'''Luchtwachttoren 1J2, in 1991 gefotografeerd tijdens het lopen van het Pieterpad door A. Slaman''']]
+|[[Bestand:Luchtwachttoren 1J2 Wolkenland 1991.jpg|thumb|201px|'''Luchtwachttoren 1J2, in 1991 gefotografeerd tijdens het lopen van het Pieterpad door A. Slaman''']]
 |}

@@ Regel 4: / Regel 4: @@
 [[Bestand:Luchtwachttoren 1J2 Beek.jpg|thumb|right|400px|'''Op deze zeldzame foto uit de jaren dat luchtwachttoren 1J2 zijn oorspronkelijke functie had, is de toren op de achtergrond te zien. Op de voorgrond zien we de fietsenstalling van schoolbuitenhuis Wolkenland met leerlingen van het Utrechts Stedelijk Gymnasium die daar omstreeks 1955 verbleven. Wolkenland is eigendom van het Amsterdams Lyceum, maar andere scholen kunnen het huren.''']]
 [[Bestand:1962 ans uitzicht vanaf lwt beek op wolkenland en fietsenstalling coll SvLochem.jpg|thumb|right|400px|'''Uitzicht vanaf de toren op Wolkenland met op de voorgrond het dak van de fietsenstalling. De foto is als ansichtkaart verstuurd in [[1962]], maar de opname is, afgaande op de geparkeerde auto, ouder. Wie goed kijkt, ziet aan de horizon de [[Eltenberg]] met de kerk van [[Hoog-Elten]].]]
 De luchtwachttoren maakte deel uit van het netwerk van uitkijkposten van het Korps Luchtwachtdienst (KLD). Dit korps was in [[1950]] opgericht om vijandelijke vliegtuigen op te sporen en informatie over hun vliegbewegingen te verzamelen, zodat ze konden worden uitgeschakeld. In de praktijk werd natuurlijk uitgekeken naar vliegtuigen van de Sovjet-Unie en zijn Oost-Europese bondgenoten. Het Korps was bij zijn oprichting eigenlijk al verouderd. Propellervliegtuigen werden als snel verdrongen door veel snellere straaljagers en de radartechniek verbeterde zodanig dat het menselijk oog en oor daar niet meer tegenop konden. Al in [[1964]] werd het KLD ingekrompen en in [[1968]] helemaal opgeheven.
@@ Regel 25: / Regel 24: @@
 De postcommandant van luchtwachttoren 1J2 was A.G. Helmink. Zijn adres was destijds Kostverloren 13 in [['s-Heerenberg]]. Als commandant had hij de sleutel van de toren. Namen van andere luchtwachters konden nog niet worden achterhaald, maar op fietsafstand van 1J2 moeten er een aantal gewoond hebben.
-Van Luchtwachttoren 1J2 zijn vrijwel geen foto's bekend, zeker niet uit de tijd dat het KLD actief was. Dit heeft ermee te maken dat de activiteiten van het KLD semigeheim waren, maar natuurlijk ook met het feit dat lang niet iedereen in die tijd een fototoestel had. De foto bovenaan deze pagina is dan ook een toevalstreffer.
+Van Luchtwachttoren 1J2 zijn weinig foto's bekend, zeker niet uit de tijd dat het KLD actief was. Dit heeft ermee te maken dat de activiteiten van het KLD semigeheim waren, maar natuurlijk ook met het feit dat lang niet iedereen in die tijd een fototoestel had. De foto bovenaan deze pagina is dan ook een toevalstreffer.
 === De luchtwachtposten in Oost-Gelderland ===
 De luchtwachtposten in de Oost-Gelderland behoorden tot Groep 1, zodat de aanduiding van elke post daar met een 1 begon.
@@ Regel 70: / Regel 70: @@
 {|
 |- valign=top
-|[[Bestand: Bosbrandweervereniging A&L lidmaatschapkaart.jpg|thumb|400px|'''Een lidmaatschapskaart van de Bosbrandweervereninging "Achterhoek en Liemers".''' Klik op de afbeelding voor een vergroting.]]
+|[[Bestand: Bosbrandweervereniging A&L lidmaatschapkaart.jpg|thumb|400px|'''Een lidmaatschapskaart van de Bosbrandweervereninging "Achterhoek en Liemers".'''.]]
 |[[Bestand:BRANDWACHTTOREN WOLKENLAND.jpg|thumb|250px|'''Op deze foto van Luchtwachttoren 1J2 is de provisorische verhoging met bouwsteigers goed te zien.]]
 |[[Bestand:Luchtwachttoren 1J2 detail.jpg|thumb|400px|'''Een detail van Luchtwachttoren 1J2 op een dia uit de jaren tachtig.]]
 |}
@@ Regel 80: / Regel 81: @@
 |- valign=top
 |[[Bestand:Luchtwachttoren 1J2 Beek 1995.png|thumb|400px|'''Luchtwachttoren 1J2 (''brandtoren'') op een topografische kaart uit 1995. De kaart gaf de situatie van een of twee jaar eerder weer, dus 1J2 bestond zeker nog in het begin van de jaren negentig.]]
 |}
 <br clear=all/>

@@ Regel 76: / Regel 76: @@
 == Kaarten ==
-Op topografische kaarten is luchtwachttoren 1J2 vaak aangegeven als brandtoren, maar dit is een term die de cartografen eraan gaven. Hij is, net als de luchtwachttoren in Aalten, ook wel aangeduid als uitzichttoren. Bij torens elders in het land stond kortweg toren. Hoe ze ook genoemd werden, het zijn allemaal verhullende termen voor de ware functie in de Koude Oorlog.
+Op [[topografische kaarten]] is luchtwachttoren 1J2 vaak aangegeven als brandtoren, maar dit is een term die de cartografen eraan gaven. Hij is, net als de luchtwachttoren in Aalten, ook wel aangeduid als uitzichttoren. Bij torens elders in het land stond kortweg toren. Hoe ze ook genoemd werden, het zijn allemaal verhullende termen voor de ware functie in de Koude Oorlog.
 {|
 |- valign=top
@@ Regel 83: / Regel 83: @@
 |}
 <br clear=all/>
 == Bronnen ==
 *[http://www.luchtwachttorens.nl Luchtwachttorens in Nederland]

@@ Regel 84: / Regel 84: @@
 <br clear=all/>
 == Bronnen ==
-*Sandra van Lochem, senior adviseur cultuurhistorie en landschap van Natuurmonumenten
+*[http://www.luchtwachttorens.nl Luchtwachttorens in Nederland]
 *''Achterhoekse uithoekjes: zwerven in de gemeente Bergh'' van [[Harmsen, Henk|Henk Harmsen]], 1989
 *[http://www.dorpsarchiefkloosterhaar.com/luchtwachttoren.html Dorpsarchief Kloosterhaar]

@@ Regel 19: / Regel 19: @@
 De luchtwachttoren bij Wolkenland werd gebouwd in september-oktober 1952. De typeaanduiding was 15.06, wat de hoogte tot de vloer van het uitkijkplatform aangaf. Daar moest nog anderhalve meter voor de borstwering bij opgeteld moest worden, zodat de toren in totaal 16,5 meter hoog was.
-Hij behoorde tot Kring J van Groep 1. Deze Groep had zijn luchtwachtcentrum in Deventer en omvatte [[Oost-Gelderland]], Salland en [[Twente]]. Er waren elf kringen, A t/m K, waarvan er vier, H t/m K, in Oost-Gelderland lagen. Bergh lag in het gebied van Kring J, die drie posten had: 1J1 ([[Doesburg]]), 1J2 (Beek) en 1J3 ([[Rijnwaarden|Pannerden]]). De post in Pannerden was een bakstenen opbouw op het fort bij Pannerden. Deze observatiecabine werd in [[2011]] gerestaureerd en is nu opengesteld voor bezoekers van het fort. De post in Doesburg stond op de vestingwallen, maar de exacte locatie in niet meer bekend.
+Hij behoorde tot Kring J van Groep 1. Deze Groep had zijn luchtwachtcentrum in Deventer en omvatte [[Oost-Gelderland]], Salland en [[Twente]]. Er waren elf kringen, A t/m K, waarvan er vier, H t/m K, in Oost-Gelderland lagen. Bergh lag in het gebied van Kring J, die drie posten had: 1J1 ([[Doesburg]]), 1J2 (Beek) en 1J3 ([[Pannerden]]). De post in Pannerden was een bakstenen opbouw op het fort bij Pannerden. Deze observatiecabine werd in [[2011]] gerestaureerd en is nu opengesteld voor bezoekers van het fort. De post in Doesburg stond op de vestingwallen, maar de exacte locatie in niet meer bekend.
 Van de drie posten van Kring J was alleen de Beekse post een raatbouwtoren. Het is opvallend dat in Oost-Gelderland verder alleen post 1I3 een raatbouwtoren was; de overige elf (Kring H had vier posten) waren allemaal op bestaande gebouwen ingericht. Elders in Nederland waren er meer – soms veel meer –raatbouwtorens of andere speciaal gebouwde torens. Blijkbaar waren er in onze streek voldoende gebouwen die qua hoogte en ligging geschikt waren om een uitkijkpost op te plaatsen. Luchtwachttoren 1I3 was van het type 13.92, dus met de borstwering erbij ruim 15 meter hoog – en daarmee iets lager dan 1J2. Hij stond aan de Koningsweg aan de noordkant van [[Aalten]] en werd in [[1969]] opgeblazen.

← Oudere versie		Versie van 11 feb 2016 om 16:07
Regel 96:		Regel 96:
	*[[Gelderlander\|De Gelderlander]], editie Achterhoek, van 28 oktober 2015		*[[Gelderlander\|De Gelderlander]], editie Achterhoek, van 28 oktober 2015

−	~~{{Onderwerp\|~~Koude Oorlog~~\|Bergherbos}}~~	+	[[Categorie:Bergherbos]] [[Categorie:Koude Oorlog]] [[Categorie:Verdwenen Bergh]]

@@ Regel 3: / Regel 3: @@
 == Het Korps Luchtwachtdienst ==
 [[Bestand:Luchtwachttoren 1J2 Beek.jpg|thumb|right|400px|'''Op deze zeldzame foto uit de jaren dat luchtwachttoren 1J2 zijn oorspronkelijke functie had, is de toren op de achtergrond te zien. Op de voorgrond zien we de fietsenstalling van schoolbuitenhuis Wolkenland met leerlingen van het Utrechts Stedelijk Gymnasium die daar omstreeks 1955 verbleven. Wolkenland is eigendom van het Amsterdams Lyceum, maar andere scholen kunnen het huren.''']]
-[[Bestand:1962 ans uitzicht vanaf lwt beek op wolkenland en fietsenstalling coll SvLochem.jpg|thumb|right|400px|'''Uitzicht vanaf de toren op Wolkenland met op de voorgrond het dak van de fietsenstalling. De foto is als ansichtkaart verstuurd in [[1962]], maar de opname is, afgaande op de geparkeerde auto, ouder.]]
+[[Bestand:1962 ans uitzicht vanaf lwt beek op wolkenland en fietsenstalling coll SvLochem.jpg|thumb|right|400px|'''Uitzicht vanaf de toren op Wolkenland met op de voorgrond het dak van de fietsenstalling. De foto is als ansichtkaart verstuurd in [[1962]], maar de opname is, afgaande op de geparkeerde auto, ouder. Wie goed kijkt, ziet aan de horizon de [[Eltenberg]] met de kerk van [[Hoog-Elten]].]]
 [[Bestand:Luchtwachttoren 1I3 Aalten.jpg| thumb|right|400px|'''Luchtwachttoren 1I3 bij Aalten vlak voor hij werd opgeblazen. De toren bij Wolkenland was vrijwel identiek, maar iets hoger.]]

@@ Regel 33: / Regel 33: @@
 |  valign=top width=600 |
 *'''Kring H:'''
-**Post 1H1 op het dak van het kantoorgebouw van Reesink aan de Havenstraat in [[Zutphen]]
+**Post 1H1 op het kantoorgebouw van Reesink aan de Havenstraat in [[Zutphen]]
 **Post 1H2 op de Belvédèretoren op de Lochemseberg
 **Post 1H3 op een molen in [[Gemeente Hengelo|Hengelo]]
@@ Regel 45: / Regel 45: @@
 **Post 1J1 in het fort Pannerden
 **Post 1J2 bij Wolkenland in Beek
-**Post 1J3 op de vestingwallen in Doesburg (exacte locatie onbekend)
+**Post 1J3 op de vestingwallen in Doesburg
 *'''Kring K:'''
 **Post 1K1 op de ambachtsschool op de Veemarkt in [[Doetinchem]]

@@ Regel 88: / Regel 88: @@
 *[http://www.ecal.nu Beeldbank van Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers]
 *[http://www.ecal.nu Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, toegangsnummer 0108]
 *[http://www.forten.info/index.htm?catalogus/kld/hoofd.htm Forten Info]
 *[http://www.hetutrechtsarchief.nl Het Utrechts Archief]