Verre neef: Nieuwe pagina aangemaakt met '== Grensjager De Man (1) == '''De overlijdensakte van grensjager De Man '''Simon Josep...'

2022-09-03T13:55:13Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '== Grensjager De Man (1) == thumb|right|400px|<center>'''De overlijdensakte van grensjager De Man</center> '''Simon Josep...'

Nieuwe pagina

== Grensjager De Man (1) ==
[[Bestand: 004432657_00049 SJ de Man.jpg|thumb|right|400px|<center>'''De overlijdensakte van grensjager De Man</center>]]
'''Simon Joseph de Man''' was bij zijn overlijden op 25 april [[1817]] [[Grensjagers|grensjager]] in [['s-Heerenberg]] bij 28e escouade van het [[2de Korps Grensjagers van 1814 tot 1823|2e Korps Grensjagers]]. Zijn rang was sergeant. Zijn collega's [[Roos, Siemon|sergeant-majoor Roos]] en [[Peters, Michel|sergeant Peters]] hebben zijn dood de volgende dag aangegeven op het [[Het Raethuys|gemeenthuis]] van wat toen nog de [[gemeente 's-Heerenberg]] was. Daar heeft burgemeester [[Both, Franciscus Joannes Baptista de|Frans de Both]] de overlijdensakte opgemaakt.

De Mans overlijdensakte is de enige bron waarin hij voorkomt als grensjager. De akte vermeldt dat hij 52 jaar oud was, maar de namen van zijn ouders en zijn geboorteplaats worden niet genoemd. Nu waren er rond die tijd twee militairen die Simon Joseph de Man heetten, maar de ene was in [[1788]] geboren en dus te jong om de grensjager Simon Joseph de Man te zijn. Bovendien was hij al op 27 november [[1812]] omgekomen bij de Slag aan de Berezina tijdens de terugtocht van Napoleons ''Grande Armée'' uit Rusland.

De leeftijd van de overleden grensjager klopt met die van Simon Joseph de Man die op 8 september [[1764]] in Breda werd geboren als zoon van Lodovicus Johannes (in het Frans Louis Jean) de Man en Elisabeth Tierens. Op 13 juli [[1788]] trouwde hij in Tholen met Margareta Spek. Hun dochter Catharina werd rond [[1791]] geboren in [[Bergen op Zoom]].
<br clear=all/>
== Zijn staat van dienst ==
Uit de beschikbare bronnen kan De Mans staat van dienst als militair vrij gedetailleerd worden gereconstrueerd. Aan het eind was hij een gepensioneerde onderofficier zoals die in [[1814]] gevraagd werden voor het Korps Grensjagers. Zijn loopbaan begon kort voor zijn zestiende verjaardag, toen hij dienst nam in het leger van de Republiek der Verenigde Nederlanden.

{| class="wikitable"
! width=130 |Datum
! width=80 |Rang<br>of functie
! width=230 |Eenheid
|-
|5 augustus [[1780]]||Tamboer||Regiment van Bylandt
|-
|6 augustus [[1785]]||Korporaal||
|-
|10 oktober [[1787]]||Sergeant||Regiment van Esseren
|-
|18 oktober [[1789]]|| ||Uit de dienst ontslagen
|-
|1 november 1789||Korporaal||Regiment van Dopff
|-
|28 juli [[1796]]|| ||1e Halve Brigade
|-
|21 oktober [[1799]]||Soldaat||Hollandse Brigade
|-
|15 oktober [[1802]]||Sergeant||Mariniers
|-
|12 april [[1807]]|| ||Uit de dienst ontslagen
|-
|3 mei 1807|| ||3e Regiment Jagers
|-
|20 november 1807||Korporaal||
|-
|26 september [[1809]]||Sergeant||
|-
|10 juni [[1810]]|| ||''Institute Militaire''
|-
|1 januari [[1811]]||Sergeant||124e Regiment Infanterie van Linie
|-
| ||Sergeant||79e Cohort
|-
|19 april 1812||Sergeant||148e Regiment Infanterie van Linie
|-
|1 juli [[1813]]||Sergeant||Uit de dienst ontslagen
|}

Bij het 124e Regiment Infanterie van Linie dienden ook:
*[[Peters, Johannes| Johannes Peters]]
*[[Schenning, Albertus|Albertus Schenning]]
*[[Visser, Hendrik|Hendrik Visser]]
*[[Visser, Wilhelmus|Willem Visser]]
*[[Wolters, Derk|Derk Wolters]]

De Man heeft in [[1793]], [[1794]], [[1797]], 1799, [[1805]], [[1806]], 1807, [[1808]] en 1812 deelgenomen aan militaire campagnes.
*Bij de inzet in 1794 raakte hij gewond door een musketkogel in zijn linkerbeen.
*In 1805, 1806 en 1812 werd hij ingezet ''sur mer'', op zee. Het feit dat hij althans een deel 1812 op zee was, kan verklaren waarom hij niet heeft deelgenomen aan Napoleons veldtocht naar Rusland.

=== De Hollandse Brigade ===
De inzet in 1799 was in Noord-Holland in reactie op de invasie van een Brits-Russisch expeditieleger daar. Deze inval had de steun van Willem Frederik van Oranje-Nassau, de latere koning Willem I, die zich in Engeland in ballingschap bevond. De invasie mislukte echter, en na enkele maanden strijd werden de invallers door een Frans-Bataafse legermacht gedwongen een bestand te tekenen en zich in te schepen voor de terugtrekking naar Groot-Brittannië. Samen met het verslagen expeditieleger hebben zich ook Bataafse deserteurs ingescheept, waaronder De Man.

Dat De Man een deserteur was, blijkt uit een beëdigde verklaring die hij op 16 januari [[1802]] in Utrecht aflegde voor notaris Philip Christian Popp. Daarin bevestigde hij dat hij als soldaat getuige was geweest van het overlijden van sergeant Johan Adam Joris, echtgenoot van Johanna Geertruijda Verhoeff. Sergeant Joris was op 4 juli 1801 in het hospitaal "op Kŭlk" (Cork?) in Ierland bezweken aan de gevolgen van een ziekte die "het water" werd genoemd. Naast soldaat De Man was ook soldaat Alexander van Straten getuige van het overlijden. De Man en Van Straten waren daarna aanwezig bij de begrafenis van sergeant Joris. Alle drie dienden zij destijds in ''het corps van den geweesen Stadhouder der Verenigde Nederlanden''.

Dit ''corps van den geweesen Stadhouder der Verenigde Nederlanden'' was de Hollandse Brigade die Willem Frederik van Oranje-Nassau op 21 oktober 1799 oprichtte op het Engelse eiland Wight. De brigade bestond niet alleen uit Bataafse deserteurs die kort tevoren uit Noord-Holland waren overgekomen, maar ook uit militairen van het voormalige Staatse leger en de marine die van elders waren gekomen; in totaal zo'n 5.000 man. Willem Frederiks vader, de laatste stadhouder Willem V, was officieel de brigadecommandant. Hij was ''den geweesen Stadhouder der Verenigde Nederlanden'', maar in de praktijk had niet hij maar zijn zoon Willem Frederik de leiding.

In de eerste helft van 1801 diende de Hollandse Brigade in Ierland, dat in [[1798]] bij het Verenigde Koninkrijk van Groot-Brittannië was gevoegd. Dit klopt met de verklaring die De Man een jaar later in Utrecht aflegde. Bij de opheffing van de Hollandse Brigade op 12 juli 1802 werd aan de officieren en manschappen een generaal pardon verstrekt. Velen, waaronder ook De Man, keerden daarna terug in Bataafse dienst.

== Grensjager De Man (2) ==
De Man ging op 1 juli 1813 met pensioen, kort voor Nederland zijn onafhankelijkheid terugkreeg van Frankrijk. Daarna heeft hij minstens een jaar iets anders gedaan, want koning Willem I (zijn commandant bij de Hollandse Brigade) heeft het Korps Grensjagers pas op 28 juli 1814 opgericht. Of De Man zich toen meteen voor dit korps heeft aangemeld is niet bekend, maar bij het huwelijk van zijn dochter in Bergen op Zoom op 16 september [[1815]] was hij grensjager gestationeerd in Hoge en Lage Meeren bij Bergen op Zoom. Wanneer hij naar 's-Heerenberg is gekomen, kon niet worden achterhaald. In elk geval is hij daar als grensjager overleden.

== Bronnen ==
*[http://www.archieven.nl Archieven.nl]
*[http://www.nationaalarchief.nl Nationaal Archief], Militairen in de Bataafs-Franse tijd 1795-1813, toegangsnummer 2.01.15, inventarisnummer 305, folionummer 55
*[http://www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr/fr/article.php?larub=202&titre=registres-matricules-de-la-garde-imperiale-et-de-l-infanterie-de-ligne ''Memoires des Hommes. Registres matricules de la Garde impériale et de l'Infanterie de ligne''], inventarisnummers SDH/GR221Yc871 en SDH/GR221Yc944
*[https://nl.wikipedia.org/wiki/Hollandse_Brigade_(1799-1802) Hollandse Brigade] op Wikipedia
*''Grensjagers en Commiezen (te paard) 1814-1828'', H. Kramer, [https://www.adwhistorie.nl Contactorgaan ADW] (december 1992), blz. 8–22

[[Categorie:Militairen uit de tijd van Napoleon]] [[Categorie:Grensjagers]]

Man, Simon Joseph de - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: Nieuwe pagina aangemaakt met '== Grensjager De Man (1) == '''De overlijdensakte van grensjager De Man '''Simon Josep...'