Manderscheid-Blankenheim, Maria Francisca I van - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: /* Bronnen */ ON 112

2022-07-30T09:58:11Z

‎Bronnen: ON 112

Verre neef: /* Haar bouwactiviteiten */ Briemer

2022-07-30T09:56:33Z

‎Haar bouwactiviteiten: Briemer

Verre neef: /* Haar bouwactiviteiten */ interne link

2020-09-27T10:48:43Z

‎Haar bouwactiviteiten: interne link

Verre neef: /* Haar grafmonument in Vreden */ aanvulling

2019-06-29T13:25:18Z

‎Haar grafmonument in Vreden: aanvulling

Verre neef: /* Bronnen */

2019-06-29T12:03:51Z

‎Bronnen

Verre neef: /* Haar grafmonument in Vreden */Maria-Franziska-Straße

2019-06-29T12:03:20Z

‎Haar grafmonument in Vreden: Maria-Franziska-Straße

Verre neef: Revisie en foto's

2019-06-21T10:36:03Z

Revisie en foto's

Verre neef op 17 jun 2019 om 14:15

2019-06-17T14:15:51Z

Verre neef: Revisie coadjutrix

2019-04-29T12:02:33Z

Revisie coadjutrix

Verre neef: correctie

2019-04-22T14:20:54Z

correctie

@@ Regel 38: / Regel 38: @@
 *[http://www.stgeorgvreden.de St. Georg Vreden], zoekterm Manderscheid
 *[http://www.heimatverein-vreden.de ''Heimatverein Vreden'']
 [[Categorie:Abdissen Stift Elten]]

@@ Regel 12: / Regel 12: @@
 ::<center>''M(aria) F(ranziska) Z(u) M(anderscheid) B(lankenheim)<br> D(echantin) Z(u) E(lten) P(röpstin) Z(u) V(reden).''</center>
 ''Dechantin''  is een Duits woord voor decanes; een ''Pröpstin'' is een proostin. Deze functies heeft zij in de betreffende stiften waarschijnlijk gehad voor zij daar abdis werd.
 <br clear=all/>

@@ Regel 9: / Regel 9: @@
 Abdis Maria Francisca voltooide het herstel van de stiftsgebouwen, dat al door haar twee voorgangsters was aangevangen na de verwoestingen in de [[Tachtigjarige Oorlog]]. Boven de hoofdingang van de [[Sint-Vituskerk]] in [[Hoog-Elten]] liet zij een inscriptie aanbrengen ter ere van haar voorgangster Maria Sophia, die de nieuwbouw van deze kerk uit eigen middelen had betaald.
-Van de stiftsgebouwen zijn nog drie huizen en de kerk over. De muurankers op een van de huizen herinneren aan abdis Maria Francisca. Het ligt voor de hand dat zij dit huis heeft laten bouwen.
+Van de stiftsgebouwen zijn nog drie huizen en de kerk over. De [[muurankers]] op een van de huizen herinneren aan abdis Maria Francisca. Het ligt voor de hand dat zij dit huis heeft laten bouwen.
 ::<center>''M(aria) F(ranziska) Z(u) M(anderscheid) B(lankenheim)<br> D(echantin) Z(u) E(lten) P(röpstin) Z(u) V(reden).''</center>
 ''Dechantin''  is een Duits woord voor decanes; een ''Pröpstin'' is een proostin. Deze functies heeft zij in de betreffende stiften waarschijnlijk gehad voor zij daar abdis werd.
 <br clear=all/>
 == Haar grafmonument in Vreden ==
 Abdis Maria Francisca overleed op 9 maart [[1708]] op 73-jarige leeftijd in Vreden. Zij werd begraven in de stiftskerk aldaar, gewijd aan Sint Felicitas. De ''Maria-Franziska-Straße'' in Vreden is zowel naar haar als haar latere opvolgster Maria Francisca II vernoemd. Daarnaast is er een een ''Von Manderscheidt-Straße'', die alle Vredense adbissen uit dit gravengeslacht herdenkt. Hoewel ook het Stift Elten zes abdissen uit dit gravengeslacht heeft gehad, is daar geen straat naar hen vernoemd.

@@ Regel 14: / Regel 14: @@
 <br clear=all/>
 == Haar grafmonument in Vreden ==
-Abdis Maria Francisca overleed op 9 maart [[1708]] op 73-jarige leeftijd in Vreden. Zij werd begraven in de stiftskerk aldaar, gewijd aan Sint Felicitas. De ''Maria-Franziska-Straße'' in Vreden is zowel naar haar als haar latere opvolgster Maria Francisca II vernoemd.
+Abdis Maria Francisca overleed op 9 maart [[1708]] op 73-jarige leeftijd in Vreden. Zij werd begraven in de stiftskerk aldaar, gewijd aan Sint Felicitas. De ''Maria-Franziska-Straße'' in Vreden is zowel naar haar als haar latere opvolgster Maria Francisca II vernoemd. Daarnaast is er een een ''Von Manderscheidt-Straße'', die alle Vredense adbissen uit dit gravengeslacht herdenkt. Hoewel ook het Stift Elten zes abdissen uit dit gravengeslacht heeft gehad, is daar geen straat naar hen vernoemd.
 Haar grafmonument is nog in deze kerk aanwezig. Zij is hier (ongeveer) levensgroot en levensecht uitgebeeld in vol ornaat van een abdis met hermelijnen mantel, knielend voor de Engel des Doods. Op de sokkel staat een lange Latijnse tekst die begint met de aanroep ''Siste, viator''. Deze formule, die letterlijk "Stop, reiziger" betekent, stond vaak op grafmonumenten om voorbijgangers aan te sporen halt te houden en over de weldaden van de overledene te lezen.

@@ Regel 34: / Regel 34: @@
 *[http://www.archive.nrw.de ''Landesarchiv NRW Abteilung Rheinland''] ''Urkunden AA 0231 120.68.01-02 Stift Elten, Urkunden'' 1j en 367
 *[http://www.stgeorgvreden.de St. Georg Vreden], zoekterm Manderscheid
 [[Categorie:Abdissen Stift Elten]]

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-'''Maria Francisca van Manderscheid-Blankenheim''' werd op 16 februari [[1674]] gekozen tot drieëntwintigste abdis van het [[Stift Elten]]. In hetzelfde jaar werd zij abdis van het Stift Vreden in [[Westfalen]]. In beide stiften was zij de opvolgster van [[Salm-Reifferscheidt, Maria Sophia van|Maria Sophia van Salm-Reifferscheidt]], die op 8 januari 1674 was overleden. Zij wordt aangeduid als abdis Maria Francisca I ter onderscheid van abdis [[Manderscheid-Blankenheim, Maria Francisca II van|Maria Francisca II]], een kleindochter van haar broer Salentijn Ernst, die in [[1740]] aantrad.
+== Abdis van Elten en Vreden ==
-Abdis Maria Francisca werd op 22 april [[1634]] geboren als dochter van Johan Arnold van Manderscheid-Blankenheim en Antonia Elisabeth van Manderscheid-Gerolstein. Zij was een rechtstreeks familielid van de vijf andere Eltense abdissen uit het gravengeslacht van Manderscheid-Blankenheim. Eerder was haar [[Manderscheid-Blankenheim, Margaretha van|oudtante Margaretha]] al abdis geweest. Direct na haar kwamen drie dochters van haar broer Salentijn Ernst, achtereenvolgens [[Manderscheid-Blankenheim, Anna Juliana Helena van|Anna Juliana Helena]], [[Manderscheid-Blankenheim, Maria Eugenia van|Maria Eugenia]] en [[Manderscheid-Blankenheim, Maria Eleonora Ernestine van|Maria Eleonora Ernestine]]. Daarna volgde haar broers kleindochter die hierboven al genoemd is; haar naamgenote Maria Francisca II. Aldus was er van 1674 tot [[1784]] onafgebroken, ruim een eeuwlang, een van Manderscheid-Blankenheim abdis van het Stift Elten. Bovendien had abdis Maria Francisca twee oudere zussen die ook stiftsdame waren. Anna Salome was abdis in Thorn en in Essen, en Clara Elisabeth was kanunnikes in Thorn en Essen, en decanes in Elten.
+Zoals vaker gebeurde, werd al tijdens haar leven een "kroonprinses" benoemd. De titel van zo'n kroonprinses was coadjutrix. Zij was de officiële plaatsvervangster van de abdis, en had het recht de abdis op te volgen. Al op 24 november [[1701]], ruim zes jaar voor haar overlijden, werd haar opvolgster [[Manderscheid-Blankenheim, Anna Juliana Helena van|Anna Juliana Helena van Manderscheid-Blankenheim]] tot "medehelpster" gekozen. Zij was op dat moment decanes in het Stift Thorn. Haar functie in Elten werd op 7 mei [[1702]] geformaliseerd, toen paus Clemens XI haar op aandringen van abdis Maria Francisca benoemde tot coadjutrix.
 [[Bestand:Abdis-huis-manderscheid-blankenheim.jpg‎|thumb|right|300px|<center>'''Het huis met de muurankers van<br>abdis Maria Francisca</center>]]
-Abdis Maria Francisca voltooide het herstel van de stiftsgebouwen, dat al door haar twee voorgangsters was aangevangen na de verwoestingen in de [[Tachtigjarige Oorlog]]. Boven de hoofdingang van de [[Sint-Vituskerk]] in [[Hoog-Elten]] liet zij een inscriptie aanbrengen ter ere van abdis Maria Sophia, die de nieuwbouw van deze kerk uit eigen middelen had betaald.
+Abdis Maria Francisca voltooide het herstel van de stiftsgebouwen, dat al door haar twee voorgangsters was aangevangen na de verwoestingen in de [[Tachtigjarige Oorlog]]. Boven de hoofdingang van de [[Sint-Vituskerk]] in [[Hoog-Elten]] liet zij een inscriptie aanbrengen ter ere van haar voorgangster Maria Sophia, die de nieuwbouw van deze kerk uit eigen middelen had betaald.
 Van de stiftsgebouwen zijn nog drie huizen en de kerk over. De muurankers op een van de huizen herinneren aan abdis Maria Francisca. Het ligt voor de hand dat zij dit huis heeft laten bouwen.
 ::<center>''M(aria) F(ranziska) Z(u) M(anderscheid) B(lankenheim)<br> D(echantin) Z(u) E(lten) P(röpstin) Z(u) V(reden).''</center>
 ''Dechantin''  is een Duits woord voor decanes; een ''Pröpstin'' is een proostin. Deze functies heeft zij in de betreffende stiften waarschijnlijk gehad voor zij daar abdis werd.
-Zoals vaker gebeurde, werd al tijdens haar leven een "kroonprinses" benoemd. De titel van zo'n kroonprinses was  coadjutrix. Zij was de officiële plaatsvervangster van de abdis, en had het recht de abdis op te volgen. Al op 24 november [[1701]], ruim zes jaar voor haar overlijden, werd haar opvolgster Anna Juliana Helena van Manderscheid-Blankenheim tot "medehelpster" gekozen. Zij was op dat moment decanes in het Stift Thorn. Haar functie in Elten werd op 7 mei [[1702]] geformaliseerd, toen paus Clemens XI haar op aandringen van abdis Maria Francisca benoemde tot coadjutrix.
+Haar grafmonument is nog in deze kerk aanwezig. Zij is hier (ongeveer) levensgroot en levensecht uitgebeeld in vol ornaat van een abdis met hermelijnen mantel, knielend voor de Engel des Doods. Op de sokkel staat een lange Latijnse tekst die begint met de aanroep ''Siste, viator''. Deze formule, die letterlijk "Stop, reiziger" betekent, stond vaak op grafmonumenten om voorbijgangers aan te sporen halt te houden en over de weldaden van de overledene te lezen.
 ==Bronnen==
 *Op [http://books.google.com Google Books]:

@@ Regel 9: / Regel 9: @@
 ''Dechantin''  is een Duits woord voor decanes; een ''Pröpstin'' is een proostin. Deze functies heeft zij in de betreffende stiften waarschijnlijk gehad voor zij daar abdis werd.
-Mogelijk leed abdis Maria Francisca in haar laatste levensjaren aan een slechte gezondheid. Al op 24 november [[1701]], ruim zes jaar voor haar overlijden, werd haar opvolgster Anna Juliana Helena van Manderscheid-Blankenheim tot "medehelpster" gekozen. Zij was op dat moment decanes in het Stift Thorn. Haar functie in Elten werd op 7 mei [[1702]] geformaliseerd, toen paus Clemens XI haar op aandringen van abdis Maria Francisca benoemde tot coadjunctix, de officiële term voor de plaatsvervangster van de abdis. De coadjunctix was na de abdis niet alleen de hoogste in rang, maar had ook het recht de abdis op te volgen. Er is geen bewijs gevonden dat Anna Juliana Helena van Manderscheid-Blankenheim ook in Vreden tot coadjunctix werd benoemd, maar dit ligt wel voor de hand.
+Mogelijk leed abdis Maria Francisca in haar laatste levensjaren aan een slechte gezondheid. Al op 24 november [[1701]], ruim zes jaar voor haar overlijden, werd haar opvolgster Anna Juliana Helena van Manderscheid-Blankenheim tot "medehelpster" gekozen. Zij was op dat moment decanes in het Stift Thorn. Haar functie in Elten werd op 7 mei [[1702]] geformaliseerd, toen paus Clemens XI haar op aandringen van abdis Maria Francisca benoemde tot coadjutrix, de officiële term voor de plaatsvervangster van de abdis. De coadjutrix was na de abdis niet alleen de hoogste in rang, maar had ook het recht de abdis op te volgen. Er is geen bewijs gevonden dat Anna Juliana Helena van Manderscheid-Blankenheim ook in Vreden tot coadjutrix werd benoemd, maar dit ligt wel voor de hand.
 Abdis Maria Francisca overleed op 9 maart [[1708]] op 73-jarige leeftijd in Vreden. Zij werd begraven in de stiftskerk aldaar, gewijd aan Sint Felicitas. Haar grafmonument is nog in deze kerk aanwezig.