Short Stirling EF330 - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: /* Bronnen */ link ARGA

2026-04-06T05:44:14Z

‎Bronnen: link ARGA

Verre neef: /* Het verhaal */ nieuw straatnaambord

2025-04-12T10:34:54Z

‎Het verhaal: nieuw straatnaambord

Verre neef: Foto toegevoegd, redactie

2024-12-30T06:59:03Z

Foto toegevoegd, redactie

Verre neef: /* Bronnen */ Freriks

2023-01-27T13:17:36Z

‎Bronnen: Freriks

Verre neef: /* De bemanning */ foto vervangen

2022-08-18T03:54:03Z

‎De bemanning: foto vervangen

Verre neef: /* Het verhaal */ redactie

2021-01-25T07:29:11Z

‎Het verhaal: redactie

Verre neef: /* De bemanning */ foto Skinner vervangen

2020-11-16T14:23:38Z

‎De bemanning: foto Skinner vervangen

Verre neef: /* Bronnen */ nieuwe bron

2020-11-16T14:05:21Z

‎Bronnen: nieuwe bron

Verre neef: /* Het verhaal */ DormanN

2020-06-14T11:06:02Z

‎Het verhaal: DormanN

Verre neef: /* Het verhaal */ Roos

2018-02-21T15:32:56Z

‎Het verhaal: Roos

@@ Regel 91: / Regel 91: @@
 ==Bronnen ==
-*''Aircraft Research Group Achterhoek''
+*''[https://www.facebook.com/groups/354496069657175/ Aircraft Research Group Achterhoek]''
 *''Air Battle of the Ruhr'', Alan Cooper, Shrewsbury 2000, blz. 42
 *[http://www.cwgc.org ''Commonwealth War Graves Commission'']

@@ Regel 16: / Regel 16: @@
 Alle acht bemanningsleden staan op de plaquette bij het [[Canadees kanon op de Bleek#De plaquette|Canadese kanon op de Bleek]] in [['s-Heerenberg]], dat op 5 mei [[2010]] werd onthuld.
-|[[Bestand:Stirlingstraat.jpg|right|300px|thumb]]
+|[[Bestand:Stirlingstraat (versie 2025).jpg|right|300px|thumb]]
 |}

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 == Het verhaal ==
-Op 12 maart [[1943]] stortte de Britse '''Short Stirling Mk I''' bommenwerper van 149 Squadron met serienummer '''EF330''' neer ten noorden van [[Beek]]. De avond tevoren had de bemanning nog met hetzelfde toestel deelgenomen aan een aanval op Stuttgart, maar had voortijdig moeten terugkeren met alle bommen nog aan boord. Nu was het een van de 457 Britse bommenwerpers die die avond opstegen voor een bombardementsvlucht op de enorme staalfabrieken van Krupp in Essen (D). Een eerdere aanval in de nacht van 5 op 6 maart 1943 had al grote schade aangericht; na deze aanval zou de productie er zo goed als stil komen te liggen. Ook in de omliggende wijk Borbeck richtten de bommen zware schade aan.
+Op 12 maart [[1943]] stortte de Britse '''Short Stirling Mk I''' bommenwerper van 149 Squadron met serienummer '''EF330''' neer ten noorden van [[Beek]]. De avond tevoren had de bemanning nog met hetzelfde toestel deelgenomen aan een aanval op Stuttgart, maar had voortijdig moeten terugkeren met alle bommen nog aan boord. Nu was het een van de 457 Britse bommenwerpers die die avond opstegen voor een bombardementsvlucht op de enorme staalfabrieken van Krupp in Essen. Een eerdere aanval in de nacht van 5 op 6 maart 1943 had al grote schade aangericht; na deze aanval zou de productie er zo goed als stil komen te liggen. Ook in de omliggende wijk Borbeck richtten de bommen zware schade aan.
 De meeste bommenwerpers keerden behouden op hun bases terug, waaronder 52 toestellen die door luchtafweergeschut of nachtjagers geraakt waren. Onder de 23 vliegtuigen die deze nacht verloren gingen, was ook '''EF330'''. Het was om 19.38 (Britse tijd) opgestegen van de RAF-vliegbasis Lakenheath in het Engelse graafschap Suffolk. Nadat de bommen met succes boven Essen waren afgeworpen, werd het vliegtuig boven de [[Achterhoek]] neergeschoten door ''Hauptmann'' Wilhelm Dormann van de 3e ''Gruppe'' van ''Nachtjagdgeschwader 1''. Twee maanden later zou Dormann een [[Halifax DK143|Halifax bommenwerper]] bij [[Kilder]] neerschieten. De Stirling stortte om 22.03 (Britse tijd) neer vlak bij de boerderij van [[Giezen, Johannes Wilhelmus|J. W. Giezen]] aan de [[Zuidermarkweg]]. De boerderij en de wrakstukken van het vliegtuig vlogen in brand, terwijl Giezen, zijn twee oudste zoons en de acht bemanningsleden van de Stirling werden gedood. Het is onduidelijk waarom er twintig minuten zijn verlopen tussen het neerschieten door Dormann en het moment dat de Stirling de grond raakte. Waarom heeft geen van de bemanningsleden met zijn parachute het vliegtuig verlaten? Hebben zij tot het einde toe hoop gehad dat het toestel in de lucht zou blijven?
 Nadat de Duitsers de rampplek hadden vrijgegeven, hebben omwonenden geholpen de stoffelijke overschotten van de slachtoffers te bergen. Een van de bergers was [[Neijenhuis, Gerhardus Josephus|Gerard Neijenhuis]]. Tot de begrafenis op 15 maart werden de lichamen van zeven bemanningsleden geborgen. Hiervan kon alleen de staartkoepelschutter [[Miller, George William|George Miller]] geïdentificeerd worden, omdat hij de enige was op wie een naamplaatje gevonden werd. Op zich is het niet vreemd dat het achtste lichaam pas later gevonden werd, want doorgaans bestond de bemanning van een Short Stirling inderdaad uit zeven man. Zoals uit onderstaand proces-verbaal blijkt, waren de Duitsers van dit aantal op de hoogte. Toen er zeven lijken geborgen waren, zal men gedacht hebben dat alle doden geborgen waren. De reden voor een achtste man op deze vlucht van Short Stirling EF330 is dat sergeant [[Page, Victor|Victor Page]] als copiloot meevloog om ervaring op te doen. Hij had net zijn opleiding voltooid en vloog nu pas zijn derde operationele vlucht onder begeleiding van een ervaren piloot. Doorgaans was er maar één piloot aan boord van een Short Stirling. Page's eigen bemanning bleef die avond aan de grond.
-Op 15 maart werden de zeven tot dan toe geborgen bemanningsleden door de Duitsers met militaire eer begraven op het rooms-katholieke kerkhof in Beek. Hiervan heeft [[Neijenhuis, Jacobus Theodorus|Keub Neijenhuis]] stiekem filmopnamen gemaakt vanuit een bovenraam van [[Hotel-Café de Roos]]. Eerder had hij al gelegenheid gehad close-ups te maken van de kisten. Die van de zes doden die niet geïdentificeerd konden worden, zijn voorzien van bordjes met de tekst "№ II ONBEKEND" tot en met "№ VII ONBEKEND" ("№ I" was de kist van Miller). Het ligt voor de hand dat ze door Neijenhuis in zijn timmerfabriek zijn gemaakt. Er beelden zijn van het verwoeste huis van Giezen, waarbij we van een afstand kunnen zien hoe (waarschijnlijk) twee doden geborgen worden. We zien ook hoe inwoners van Beek de kisten begeleiden naar de begraafplaats, waar het toegestroomde publiek, plaatselijke notabelen en een Duitse erewacht de plechtigheid gadeslaan. Een Duitse geestelijke in officiersuniform (maar met een kruis op de borst) spreekt met een bijbel in de hand, waarna hij een zegenend gebaar maakt en een handvol aarde over de kisten uitstrooit. Dan vuurt de erewacht saluutschoten af en worden de kisten naast elkaar in de grafkuil neergelaten. De afsluitende beelden zijn later gemaakt. Hierop leggen Neijenhuis' kinderen Gerard en Lenie een krans op het graf dat al gesloten is, maar nog zonder kruizen. Na de kranslegging knielen zij neer om te bidden. Vervolgens zien we Neijenhuis met zijn kinderen aan de hand bij het graf staan. Aan de krans zitten linten met de tekst "Rust in Vrede" en "Als mensch tegenover mensch – Parochie Beek".
+Neijenhuis' film bevat ook beelden van het verwoeste huis van Giezen, waarbij we van een afstand kunnen zien hoe (waarschijnlijk) twee doden geborgen worden. We zien ook hoe inwoners van Beek de kisten begeleiden naar de begraafplaats, waar het toegestroomde publiek, plaatselijke notabelen en een Duitse erewacht de plechtigheid gadeslaan. Een Duitse geestelijke in officiersuniform (maar met een kruis op de borst) spreekt met een bijbel in de hand, waarna hij een zegenend gebaar maakt en een handvol aarde over de kisten uitstrooit. Dan vuurt de erewacht saluutschoten af en worden de kisten naast elkaar in de grafkuil neergelaten. De afsluitende beelden zijn later gemaakt. Hierop leggen Neijenhuis' kinderen Gerard en Lenie een krans op het graf dat al gesloten is, maar nog zonder kruizen. Na de kranslegging knielen zij neer om te bidden. Vervolgens zien we Neijenhuis met zijn kinderen aan de hand bij het graf staan. Aan de krans zitten linten met de tekst "Rust in Vrede" en "Als mensch tegenover mensch – Parochie Beek".
-Het achtste bemanningslid werd na 15 maart gevonden en op 20 maart samen met de stoffelijke resten van Giezen en zijn zoons naast die van de andere gesneuvelde militairen ter aarde besteld. Een aantal van de oorspronkelijke kruizen is te zien op de foto van de herbegrafenis van [[Moorman, Wilhelmus|Wim Moorman]].
+Het achtste bemanningslid werd na 15 maart gevonden en op 20 maart samen met de stoffelijke resten van Giezen en zijn zoons naast die van de andere gesneuvelde militairen ter aarde besteld. Op de graven werden witte kruizen geplaatst met de datum van overlijden. Miller, die al meteen geïdentificeerd kon worden, ligt in het eerste graf. Waarschijnlijk stonden er op zijn kruis meer gegevens, maar daar is geen foto van. Wel is er een foto van de zeven graven van de niet geïdentificeerde bemanningsleden. Voor de kruizen stonden twee borden met nadere gegevens: naam, rang en ''service number'' en de afkortingen R.A.F., R.C.A.F. en R.N.Z.A.F voor de luchtmachten waartoe de vliegeniers behoorden. In [[1947]] kon rugkoepelschutter [[Binning, Lionel Hubert Rogers|Lionel Binning]] geïdentificeerd worden; hij ligt nu in het tweede graf. De overige zes vliegeniers liggen in de graven 3 t/m 8, maar niet noodzakelijk onder hun eigen grafsteen.
 {|
 |- valign=top
@@ Regel 16: / Regel 16: @@
 Alle acht bemanningsleden staan op de plaquette bij het [[Canadees kanon op de Bleek#De plaquette|Canadese kanon op de Bleek]] in [['s-Heerenberg]], dat op 5 mei [[2010]] werd onthuld.
-|[[Bestand:Stirlingstraat.jpg|right|300px]]
+|[[Bestand:Stirlingstraat.jpg|right|300px|thumb]]
 |}
@@ Regel 36: / Regel 36: @@
 == Het proces-verbaal ==
-[[Moorman, Antonius Wilhelmus Franciscus|De vader]] van Wim Moorman, die onbezoldigd rijksveldwachter in Beek was, heeft van het neerstorten van dit vliegtuig een proces-verbaal opgemaakt. Hieruit blijkt dat tot 14 maart slecht zeven van de acht omgekomen bemanningsleden werden gevonden. De tekst van dit proces-verbaal volgt hieronder.
+[[Moorman, Antonius Wilhelmus Franciscus|De vader]] van [[Moorman, Wilhelmus|Wim Moorman]], die [[Politie|onbezoldigd rijksveldwachter]] in Beek was, heeft van het neerstorten van dit vliegtuig een proces-verbaal opgemaakt. Hieruit blijkt dat tot 14 maart slecht zeven van de acht omgekomen bemanningsleden werden gevonden. De tekst van dit proces-verbaal volgt hieronder.
 ----
 <div style="background:Khaki">
@@ Regel 50: / Regel 50: @@
 PROCES-VERBAAL
-<br/>Nadat wij, [[Moorman, Antonius Wilhelmus Franciscus|Antonius Wilhelmus Franciscus Moorman]], onbezoldigd rijksveldwachter behorende tot opgemelde groep Marechaussee, en Johannes Busser, Marechaussee, eveneens behorende tot opgemelde groep, in den avond van vrijdag 12 maart 1943 te omstreeks 21.45 hadden waargenomen dat er te Beek gemeente Bergh ter hoogte van de woning van zekeren Giezen, een vliegtuig was neergestort, waardoor een ernstige explosie was ontstaan, gevolgd door een omvangrijke brand, hebben wij ons onmiddellijk naar de plaats van het voorval begeven. Wij constateerden op datum voormeld te omstreeks 21.55 uur dat kort achter de landbouwerswoning van J.W. Giezen te Beek gemeente Bergh een vliegtuig was neergestort. Het had een sleuf in de grond geslagen van circa 25 meter lengte in de richting van het woonhuis van Giezen. Deze sleuf vertoonde bij het begin een diepte van circa 50 centimeter en liep uit in drie explosiegaten ter diepte van circa 1,80 meter en met een doorsnede van circa 3,50 meter. Voorts zagen wij dat bedoeld vliegtuig geheel uit elkaar was gerukt en de brokstukken en vernielde onderdelen over een oppervlakte van naar schatting 3 hectare waren verspreid en gedeeltelijk brandend op de grond lagen. Bovendien constateerden wij dat het middelmatig grote landbouwerswoonhuis met twee schuren, toebehorende aan en in gebruik zijnde bij J.W. Giezen voornoemd, geheel in brand stonden, evenals twee daar dichtbij staande mijten met koren of althans veldgewassen, toebehorende aan B. Willemsen te Beek gemeente Bergh No 34.
+<br/>Nadat wij, Antonius Wilhelmus Franciscus Moorman, onbezoldigd rijksveldwachter behorende tot opgemelde groep Marechaussee, en Johannes Busser, Marechaussee, eveneens behorende tot opgemelde groep, in den avond van vrijdag 12 maart 1943 te omstreeks 21.45 hadden waargenomen dat er te Beek gemeente Bergh ter hoogte van de woning van zekeren Giezen, een vliegtuig was neergestort, waardoor een ernstige explosie was ontstaan, gevolgd door een omvangrijke brand, hebben wij ons onmiddellijk naar de plaats van het voorval begeven. Wij constateerden op datum voormeld te omstreeks 21.55 uur dat kort achter de landbouwerswoning van J.W. Giezen te Beek gemeente Bergh een vliegtuig was neergestort. Het had een sleuf in de grond geslagen van circa 25 meter lengte in de richting van het woonhuis van Giezen. Deze sleuf vertoonde bij het begin een diepte van circa 50 centimeter en liep uit in drie explosiegaten ter diepte van circa 1,80 meter en met een doorsnede van circa 3,50 meter. Voorts zagen wij dat bedoeld vliegtuig geheel uit elkaar was gerukt en de brokstukken en vernielde onderdelen over een oppervlakte van naar schatting 3 hectare waren verspreid en gedeeltelijk brandend op de grond lagen. Bovendien constateerden wij dat het middelmatig grote landbouwerswoonhuis met twee schuren, toebehorende aan en in gebruik zijnde bij J.W. Giezen voornoemd, geheel in brand stonden, evenals twee daar dichtbij staande mijten met koren of althans veldgewassen, toebehorende aan B. Willemsen te Beek gemeente Bergh No 34.
 <br/>In genoemd landbouwershuis en schuren bevonden zich aan levend vee: o.a. een paard, vijf runderen, één varken; voorst een landbouwinventaris en landbouwprodukten, benevens de meubilaire inboedel. Genoemde voorwerpen en vee waren zodanig door brand aangegrepen, dat benadering niet mogelijk was, hetgeen blijkbaar zijn oorzaak vond in het feit dat de in het neergestorte vliegtuig aanwezige benzine en andere licht brandbare stof geheel of gedeeltelijk over de gebouwen was uitgestort. De inmiddels gewaarschuwde brandweer van de gemeente Bergh, waarvan korte tijd nadien personeel aanwezig was, kon wegens gebrek aan water niet tot blussen overgaan.
 <br/>Wij, verbalisanten, namen vervolgens waar, dat genoemd neergestort vliegtuig een Engelsch bombardementsvliegtuig was, hetgeen ons bleek uit de initialen aanwezig op de verspreid liggende onderdelen en brokstukken. Voorst vernamen wij dat drie leden van het gezin J.W. Giezen voornoemd, die tijdens het gebeuren op het erf van de woning vertoefd hadden, niet meer aanwezig waren.
@@ Regel 68: / Regel 68: @@
 |- valign=top
 |[[Bestand:Stirling 149 Squadron at Lakenheath IWM (CH 12677).jpg|thumb|400px| '''Een Short Stirling bommenwerper van 149 Squadron op de vliegbasis Lakenheath. Het toestel op deze foto uit maart 1944 wordt geladen met zeemijnen.'''<br>Klik voor een vergroting.]]
-|[[Bestand:Graven vliegeniers Beek.jpg|thumb|600px|'''De graven van de vliegeniers op het kerkhof van Beek]]
+|[[Bestand:Graven vliegeniers Beek.jpg|thumb|600px|<center>'''De graven van de vliegeniers op het kerkhof van Beek</center>]]
 |}
 {|
@@ Regel 77: / Regel 77: @@
 == Opgraving door ARGA ==
-De [http://www.arga-nl.nl Aircraft Research Group Achterhoek] heeft op 17 november [[2001]] een opgraving verricht op de plaats waar Short Stirling EF330 is neergestort. Hoewel de Duitsers een groot deel van het wrak als oud ijzer hebben laten afvoeren, werd toch nog ongeveer tien procent van het vliegtuig teruggevonden. Daarbij was onder meer een deel van het landingsgestel, zoals op de rechter foto te zien is.
+De ''Aircraft Research Group Achterhoek'' heeft op 17 november [[2001]] een opgraving verricht op de plaats waar Short Stirling EF330 is neergestort. Hoewel de Duitsers een groot deel van het wrak als oud ijzer hebben laten afvoeren, werd toch nog ongeveer tien procent van het vliegtuig teruggevonden. Daarbij was onder meer een deel van het landingsgestel, zoals op de rechter foto te zien is.
 Ook onder de bomenrij links op de foto's werd met de metaaldetector een aanzienlijke hoeveelheid metaal vastgesteld. Intussen is de bomenrij gerooid, zodat er mogelijk nog een keer gegraven zal worden.
@@ Regel 91: / Regel 91: @@
 ==Bronnen ==
-*[http://www.arga-nl.nl ''Aircraft Research Group Achterhoek'']
+*''Aircraft Research Group Achterhoek''
 *''Air Battle of the Ruhr'', Alan Cooper, Shrewsbury 2000, blz. 42
 *[http://www.cwgc.org ''Commonwealth War Graves Commission'']

@@ Regel 96: / Regel 96: @@
 *[http://www.iwm.org.uk Imperial War Museums]. Foto Short Stirling: [http://www.iwm.org.uk/collections/item/object/205218790 © IWM (CH 12677)]
 *[https://arcg.is/1e8Hf WW-2 Crash locations in the province Gelderland]
-*Het artikel uit [[Montferland Nieuws]] op de pagina van [[Binning, Lionel Hubert Rogers|Lionel Binning]].
+*Het artikel uit [[Montferland Nieuws]] op de pagina van [[Binning, Lionel Hubert Rogers|Lionel Binning]]
 *[[Neijenhuis, Gerhardus Josephus|Gerard Neijenhuis]] in [[De achterkant van Montferlands vrijheid]], blz. 75
-*[[Old Ni-js 032|Old Ni-js nr. 32]], blz. 32-38.
+*Artikel door [[Freriks, Hennie|Hennie Freriks]] in [[Old Ni-js 032|Old Ni-js nr. 32]], blz. 32-38
-*Proces-verbaal opgemaakt door de Marechaussee op 14 maart 1943.
+*Proces-verbaal opgemaakt door de Marechaussee op 14 maart 1943
 *[http://www.studiegroepluchtoorlog.nl/verliesregister Verliesregister 1939-1945, lijst 1943]
 [[Categorie:Geallieerde vliegtuigen neergestort in Bergh]]

@@ Regel 23: / Regel 23: @@
 |- valign=top
 |[[Bestand:Binning Lional.jpg|thumb|200px|''Pilot Officer'' [[Binning, Lionel Hubert Rogers| Lionel Binning]], Brit, rugkoepelschutter]]
-|[[Bestand:William Hugh Clayton.jpg|200px|thumb|Sergeant [[Clayton, William Hugh|Willie Clayton]], Brit, radiotelegrafist en neuskoepelschutter]]
+|[[Bestand:Sgt. William Hugh Clayton.jpg|165px|thumb|Sergeant [[Clayton, William Hugh|Willie Clayton]], Brit, radiotelegrafist en neuskoepelschutter]]
 |[[Bestand:George W Miller.png|230px|thumb|''Warrant Officer'' [[Miller, George William|George Miller]], Canadees, staartkoepelschutter]]
 |[[Bestand:Jack Misseldine (klein).jpg|180px|thumb|Sergeant [[Misseldine, Jack|Jack Misseldine]], Brit, boordwerktuigkundige]]
@@ Regel 32: / Regel 32: @@
 |[[Bestand:Fred Alwyn Pearson.jpg|170px|thumb|''Flight Sergeant'' [[Pearson, Fred Alwyn|Fred Pearson]], Brit, piloot]]
 |[[Bestand:Sellers, Greaton Wesley.jpg|230px|thumb|''Flying Officer'' [[Sellers, Greaton Wesley|Greaton Sellers]], Amerikaan, bommenrichter]]
-|[[[[Bestand:Skinner PH.jpg|162px|thumb|''Flight Sergeant'' [[Skinner, Phillip Holmes|Phillip Skinner]], Nieuw-Zeelander, navigator]]
+|[[Bestand:Skinner PH.jpg|162px|thumb|''Flight Sergeant'' [[Skinner, Phillip Holmes|Phillip Skinner]], Nieuw-Zeelander, navigator]]
 |}

@@ Regel 13: / Regel 13: @@
 {|
 |- valign=top
-|[[Politiek|B & W van Montferland]] hebben op 31 maart [[2009]] besloten dat een [[Straten|straat]] op het [[Industrie|industrieterrein]] [[Matjeskolk]] [[Stirlingstraat]] zal worden genoemd als herinnering aan deze bommenwerper en zijn slachtoffers.
+|Volgens het besluit van 31 maart [[2009]] door [[Politiek|B & W]] van de [[gemeente Montferland]] heeft een van de [[straten]] op het [[Industrie|industrieterrein]] [[Matjeskolk]] de naam [[Stirlingstraat]] gekregen ter herinnering aan deze bommenwerper en zijn slachtoffers.
 Alle acht bemanningsleden staan op de plaquette bij het [[Canadees kanon op de Bleek#De plaquette|Canadese kanon op de Bleek]] in [['s-Heerenberg]], dat op 5 mei [[2010]] werd onthuld.