Straus, Joseph (1915) - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: /* Bronnen */ cat

2026-03-08T11:09:20Z

‎Bronnen: cat

Verre neef: /* In de Tweede Wereldoorlog */ Bellaard en Dekker

2026-01-25T10:58:59Z

‎In de Tweede Wereldoorlog: Bellaard en Dekker

Verre neef: Aanvulling krijgsgevangene

2025-12-24T06:55:09Z

Aanvulling krijgsgevangene

Verre neef: Tirosh

2023-08-28T12:13:04Z

Tirosh

Verre neef: /* Bronnen */ cat

2023-01-26T05:12:25Z

‎Bronnen: cat

Verre neef: /* Bronnen */ Twee bronnen toegevoegd

2022-12-01T13:03:46Z

‎Bronnen: Twee bronnen toegevoegd

Verre neef: /* Nederlands-Indië */ Joodse geestelijke verzorger

2022-12-01T13:01:49Z

‎Nederlands-Indië: Joodse geestelijke verzorger

Verre neef: /* Bronnen */ Delpher

2021-09-18T07:01:15Z

‎Bronnen: Delpher

Verre neef: /* Israël */ eervol ontslag

2021-09-18T06:59:45Z

‎Israël: eervol ontslag

Verre neef: /* Voor de Tweede Wereldoorlog */ aanvulling militaire dienst

2021-09-18T06:55:51Z

‎Voor de Tweede Wereldoorlog: aanvulling militaire dienst

← Oudere versie		Versie van 8 mrt 2026 om 11:09
Regel 122:		Regel 122:
	*Diverse berichten over zijn militaire rang op [http://www.delpher.nl Delpher]		*Diverse berichten over zijn militaire rang op [http://www.delpher.nl Delpher]

−	[[Categorie:Joodse gemeenschap in 's-Heerenberg]] [[Categorie:Straus]] [[Categorie:Militairen van mei 1940 's-Heerenberg]] [[Categorie:Krijgsgevangenen in WO II]] [[Categorie:DPA 's-Heerenberg]] [[Categorie:Emigranten Israël]] [[Categorie:Emigranten 's-Heerenberg]]	+	[[Categorie:Joodse gemeenschap in 's-Heerenberg]] [[Categorie:Straus]] [[Categorie:Militairen van mei 1940 's-Heerenberg]] [[Categorie:Militairen van mei 1940 Artillerie]] [[Categorie:Krijgsgevangenen in WO II]] [[Categorie:DPA 's-Heerenberg]] [[Categorie:Emigranten Israël]] [[Categorie:Emigranten 's-Heerenberg]]

@@ Regel 19: / Regel 19: @@
 De 14e Batterij heeft gedurende de meidagen meermaals op overvliegende Duitse vliegtuigen geschoten, en er ook een aantal neergehaald. Behalve door bovengenoemd technisch defect heeft de batterij geen verliezen geleden. In de dagen na de verloren strijd plaatsten de commandanten van diverse legeronderdelen korte mededelingen in de dagbladen over de toestand van hun eenheid. Ook de commandant van de 14e Batterij Luchtdoelartillerie heeft dit gedaan.
-Op 15 mei [[1942]] moest Jos zich, net als alle officieren van de voormalige Nederlandse krijgsmacht, melden en werd als krijgsgevangene weggevoerd. Voor de Duitsers was hij blijkbaar in de eerste plaats Nederlands officier en pas daarna jood (of hebben dit laatste over het hoofd gezien). Dit heeft hem het leven gered.
+Op 15 mei [[1942]] moest Jos zich, net als alle officieren van de voormalige Nederlandse krijgsmacht, melden en werd als krijgsgevangene weggevoerd. Zo hebben zich die dag ook [[Bellaard, Louis Leonard Henri Hermanus|kapitein Bellaard]] en [[Dekker, Pieter Cornelis|majoor Dekker]] moeten melden. Met laatstgenoemde heeft Jos gedurende dezelfde perioden in dezelfde krijgsgevangenenkampen gezeten. Voor de Duitsers was hij blijkbaar in de eerste plaats Nederlands officier en pas daarna jood (of hebben dit laatste over het hoofd gezien). Dit heeft hem het leven gered.
 Zijn gevangenennummer was 30076. Aanvankelijk werden de officieren geïnterneerd in ''Oflag XIII-B'', voluit ''Offizierslager XIII-B'', een krijgsgevangenenkamp voor officieren. ''Oflag XIII-B'' bevond zich in Neurenberg-Langwasser.

@@ Regel 19: / Regel 19: @@
 De 14e Batterij heeft gedurende de meidagen meermaals op overvliegende Duitse vliegtuigen geschoten, en er ook een aantal neergehaald. Behalve door bovengenoemd technisch defect heeft de batterij geen verliezen geleden. In de dagen na de verloren strijd plaatsten de commandanten van diverse legeronderdelen korte mededelingen in de dagbladen over de toestand van hun eenheid. Ook de commandant van de 14e Batterij Luchtdoelartillerie heeft dit gedaan.
-Op 15 mei [[1942]] moest Jos zich, net als alle officieren van de voormalige Nederlandse krijgsmacht, melden en werd als krijgsgevangene weggevoerd. Aanvankelijk werden de officieren geïnterneerd in een krijgsgevangenenkamp in Langwasser bij Neurenberg. Begin augustus 1942 werden ze overgebracht na ''Stammlager 371'' (''Stalag 371'') bij Stanislau in het oosten van toenmalig bezet Polen. Tegenwoordig ligt de stad in het westen van de Oekraïne en heet Iwano-Frankivsk. In [[1944]] volgde overplaatsing naar ''Offizierslager 67'' (''Oflag 67'') bij Neubrandenburg in Noord-Duitsland, waar de officieren op 28 april [[1945]] door het Rode Leger werden bevrijd. Eind mei 1945 werden ze in twee transporten naar Nederland teruggebracht.
+Op 15 mei [[1942]] moest Jos zich, net als alle officieren van de voormalige Nederlandse krijgsmacht, melden en werd als krijgsgevangene weggevoerd. Voor de Duitsers was hij blijkbaar in de eerste plaats Nederlands officier en pas daarna jood (of hebben dit laatste over het hoofd gezien). Dit heeft hem het leven gered.
-Jos heeft door zijn krijgsgevangenschap de oorlog kunnen overleven.
+Zijn gevangenennummer was 30076. Aanvankelijk werden de officieren geïnterneerd in ''Oflag XIII-B'', voluit ''Offizierslager XIII-B'', een krijgsgevangenenkamp voor officieren. ''Oflag XIII-B'' bevond zich in Neurenberg-Langwasser.
 == Nederlands-Indië ==
@@ Regel 74: / Regel 80: @@
 *[[Berntsen, Wilhelmus Clemens|Wim Berntsen]] uit [[Azewijn]]
 *[[Harmsen, Joseph Wilhelmus|Joep Harmsen]] uit Azewijn
 === Zie ook ===
@@ Regel 103: / Regel 105: @@
 == Bronnen ==
 *[[Straus, Harry|Harry Straus]]
 * Dagboek van Harry Straus in [[Azem van 't Hof tot heden]], blz. 377-378

@@ Regel 5: / Regel 5: @@
 Jos is bij het vervullen van zijn militaire dienstplicht opgeleid tot reserveofficier bij de luchtdoelartillerie. Met ingang van 1 januari [[1937]] werd hij benoemd tot reserve-2e-luitentant bij het Korps Luchtdoelartillerie. Per 1 juli [[1938]] werd hij teruggeroepen in actieve dienst bij het 1e Regiment Luchtdoelartillerie, waarna hij begin [[1939]] beroepsofficier werd. Hij diende bij de 14e Batterij Luchtdoelartillerie van dit regiment toen hij op 11 november [[1939]] in de Grote Synagoge in Groningen trouwde met Heika Cohen, geboren op 21 april [[1917]] in Groningen als dochter van Elias Cohen en Esther Aleida van Dam. Haar ouders en een jongere zus zouden op 12 oktober [[1942]] in Auschwitz vermoord worden.
-Uit Jos' huwelijk met Heika werden na de [[Tweede Wereldoorlog]] een dochter en twee zoons geboren: Hadassa, Benjamin en Chaim.
+Uit Jos' huwelijk met Heika werden na de [[Tweede Wereldoorlog]] een dochter en twee zoons geboren: Hadassa, Benjamin en Chaim. Benjamin (Beni) heeft vanuit Israël samen met zijn vrouw Sofi drie keer Nederland bezocht. In juni [[2023]] hebben zij op de gerenoveerde [[joodse begraafplaats]] de graven van zijn grootouders Joseph Straus en Sara Hertz bezocht (graven 14 en 16). Daarna hebben zij een bezoek gebracht aan het [[Verzetsmonument Azewijn|Verzetsmonument]] in [[Azewijn]].
 {|
 |- valign=top
@@ Regel 89: / Regel 89: @@
 Jos kreeg op 1 juli [[1951]] op eigen verzoek eervol ontslag verleend uit de dienst, waarna hij met zijn gezin naar Israël is geëmigreerd. Daar veranderde hij zijn achternaam in Tirosh. Hij nam dienst in het Israëlische leger en bereikte er de rang van luitenant-kolonel.
-In Israël werden elf kleinkinderen geboren. Zijn kinderen hebben de achternaam Straus behouden, maar de negen kinderen van zijn zoons dragen de achternaam Tirosh.
+In Israël werden elf kleinkinderen geboren.
 In [[1958]] heeft hij voor zijn vader en zijn moeder de hieronder afgebeelde getuigenisbladen ingevuld als bijdrage aan het levend houden door ''Yad Vashem'' van de namen van de slachtoffers van de Holocaust. In [[2005]] heeft zijn dochter Hadassa hetzelfde gedaan.

← Oudere versie		Versie van 26 jan 2023 om 05:12
Regel 119:		Regel 119:
	*Diverse berichten over zijn militaire rang op [http://www.delpher.nl Delpher]		*Diverse berichten over zijn militaire rang op [http://www.delpher.nl Delpher]

−	[[Categorie:Joodse gemeenschap in 's-Heerenberg]] [[Categorie:Straus]] [[Categorie:Militairen van mei 1940 's-Heerenberg]] [[Categorie:Krijgsgevangenen in WO II]] [[Categorie:DPA 's-Heerenberg]] [[Categorie:Emigranten ~~Israel~~]] [[Categorie:Emigranten 's-Heerenberg]]	+	[[Categorie:Joodse gemeenschap in 's-Heerenberg]] [[Categorie:Straus]] [[Categorie:Militairen van mei 1940 's-Heerenberg]] [[Categorie:Krijgsgevangenen in WO II]] [[Categorie:DPA 's-Heerenberg]] [[Categorie:Emigranten Israël]] [[Categorie:Emigranten 's-Heerenberg]]

@@ Regel 113: / Regel 113: @@
 *''Commando Luchtvaarttroepen: Nederlands-Indië 1947-1950'', W.J.A.M. de Kock, [[1990]], blz. 37, 42, 85, 94, 97
 *''De brandende kampongs van Generaal Spoor'', Rémy Limpach, uitgeverij Boom, Amsterdam (2016), blz. 340 en 802
 *[http://www.maxvandam.info Stambomen van Nederlands Joodse families]
 *[http://dutchjewry.org Dutch Jewry]

← Oudere versie		Versie van 1 dec 2022 om 13:01
Regel 51:		Regel 51:

	Jos kwam in 1950 met de rang van majoor terug in Nederland, en werd toen op eigen verzoek uit de dienst ontslagen.		Jos kwam in 1950 met de rang van majoor terug in Nederland, en werd toen op eigen verzoek uit de dienst ontslagen.
		+
		+	=== Joodse geestelijke verzorger ===
		+	Joseph Straus was van het voorjaar van 1948 tot 15 februari 1950 geestelijk verzorger van de joodse militairen in Nederlands-Indië. Dit was geen voor de hand liggende taak. Katholieke en protestantse militairen hadden al sinds de [[Eerste Wereldoorlog]] een goed georganiseerde geestelijke verzorging door aalmoezeniers en veldpredikers. Voor ontspanning konden zij terecht in katholieke en protestante militaire tehuizen (<small>KMT</small>'s en (<small>PMT</small>'s).
		+
		+	De eerste legerrabbijn werd echter pas in de Tweede Wereldoorlog aangesteld bij de Prinses Irene Brigade, die zich toen in ballingschap in Engeland bevond. Bij deze brigade dienden naar verhouding veel joden, zodat in [[1943]] op verzoek van koningin Wilhelmina een legerrabbijn werd aangesteld. Toen na de [[bevrijding]] Nederlandse militairen naar Nederlands-Indië werden verscheept, wilde de legerrabbijn ook daar de geestelijke verzorging voor joodse militairen op zich nemen, maar de legerleiding wees zijn verzoek hiertoe af.
		+
		+	De joodse geestelijke verzorging in Indië kwam zodoende in handen van de kleine joodse gemeenschap die vooral in de grote steden op Java woonde. De geringe aantallen joodse burgers en militairen konden elkaar wederzijds steunen, maar de moeilijkheid was dat de militairen verspreid over Java en ook daarbuiten gelegerd waren. In 1947 waren er zo'n 350 joodse militairen in Indië, maar alleen in Batavia en Bandoeng bevond zich een grotere groep, zodat activiteiten vooral in die twee steden georganiseerd werden. In Bandoeng kon met subsidie van de Nederlandse overheid zelfs een Joods Militair Tehuis geopend worden.
		+
		+	Inhoudelijk verschilde de joodse geestelijke verzorging niet alleen qua religieuze gebruiken van die van andere gezindten, maar ook doordat de joodse militairen de Tweede Wereldoorlog hadden overleefd. Zij waren allemaal aan de Holocaust ontsnapt. Velen hadden meerdere of zelfs alle familieleden verloren en hadden vaak traumatische gebeurtenissen doorgemaakt. Dit vergde een benadering die voor de katholieke en protestante militairen niet nodig was.
		+
		+	Op 1 december 1946 kreeg de joodse geestelijke verzorging vaste vorm met de aanstelling van vaandrig Emile Jozef Seeligman. Hij kwam aan het hoofd te staan van wat het ''Bureau Belangen Joodse Militairen'' ging heten. Het bleek echter dat de legerleiding Seeligman wel had benoemd, maar hem geen geld voor zijn werk gaf. Hij kon echter een beroep doen op het ''Joodse Thuisfront in Nederland'', een tegenhanger van het [[De NIWIN en het Katholiek Thuisfront\|Katholiek Thuisfront]]. Het Joodse Thuisfront financierde niet alleen het Bureau, maar stuurde met joodse feestdagen ook pakketten naar de joodse militairen, zoals de christelijke militairen sinterklaas- en kerstpakketten kregen. Verder kregen alle joodse militairen het ''Contactblad voor de Joodse Militairen in de Indische Archipel'' toegestuurd. Dit blad besteedde weinig aandacht aan de belevenissen van de militairen in Indië, maar des te meer aan het jodendom en met name aan Palestina, waar in mei 1948 de staat Israël werd opgericht. De berichtgeving was duidelijk zionistisch van aard.
		+
		+	Seeligman verliet de dienst in september 1947 en vertrok naar Palestina. Als opvolger kon, na enig zoeken, de KNIL-kapitein Joost Glaser worden benoemd. Hij kreeg korporaal Siegmund ten Brink als assistent. In het voorjaar van 1948 volgde Joseph Straus kapitein Glaser op als laatste joodse geestelijk verzorger in Indië/Indonesië. Als assistent behield hij Siegmund ten Brink.
		+
		+	Het ''Bureau Belangen Joodse Militairen'' werd op 15 februari 1950 opgeheven. De belangenbehartiging voor de nog aanwezige joodse militairen werd toen overgenomen door de protestantse geestelijke verzorging. In februari 1950 verscheen ook het laatste Contactblad. Joseph Straus schreef hierin als afscheid van zijn manschappen:<br>
		+	::''Met de wens dat U militairen uit Nederland, spoedig een gelukkige thuisvaart ten deel moge vallen,<br>
		+	::''dat U militairen van het KNIL een goede en gelukkige toekomst onder nieuwe omstandigheden tegemoet<br>
		+	::''zult gaan, neem ik afscheid van U. Het ga U allen goed.

	=== Andere militairen van de Lichte Luchtdoelartillerie ===		=== Andere militairen van de Lichte Luchtdoelartillerie ===

@@ Regel 69: / Regel 69: @@
 == Israël ==
-Jos emigreerde in [[1951]] naar Israël, waar hij zijn achternaam veranderde in Tirosh. Hij nam dienst in het Israëlische leger en bereikte er de rang van luitenant-kolonel.
+Jos kreeg op 1 juli [[1951]] op eigen verzoek eervol ontslag verleend uit de dienst, waarna hij met zijn gezin naar Israël is geëmigreerd. Daar veranderde hij zijn achternaam in Tirosh. Hij nam dienst in het Israëlische leger en bereikte er de rang van luitenant-kolonel.
-In Israël werden elf kleinkinderen. Zijn kinderen hebben de achternaam Straus behouden, maar de negen kinderen van zijn zoons dragen de achternaam Tirosh.
+In Israël werden elf kleinkinderen geboren. Zijn kinderen hebben de achternaam Straus behouden, maar de negen kinderen van zijn zoons dragen de achternaam Tirosh.
 In [[1958]] heeft hij voor zijn vader en zijn moeder de hieronder afgebeelde getuigenisbladen ingevuld als bijdrage aan het levend houden door ''Yad Vashem'' van de namen van de slachtoffers van de Holocaust. In [[2005]] heeft zijn dochter Hadassa hetzelfde gedaan.

@@ Regel 3: / Regel 3: @@
 '''Joseph Straus''', roepnaam Jos, werd op 8 december [[1915]] geboren in [['s-Heerenberg]] als zoon van [[Straus, Benjamin Joseph|Ben Straus]] en [[Levita, Hedwig|Hedwig Levita]]. Hij was een broer van [[Straus, Bernhardine Else|Diny]], [[Straus, Harry|Harry]] en [[Straus, Sara Betty|Betty Straus]].
-In [[1938]] werd hij beroepsofficier in het Nederlandse leger bij het wapen van de Luchtdoelartillerie. Hij diende als 2e luitenant bij de 14e Batterij Luchtdoelartillerie toen hij op 11 november [[1939]] in de Grote Synagoge in Groningen trouwde met Heika Cohen, geboren op 21 april [[1917]] in Groningen als dochter van Elias Cohen en Esther Aleida van Dam. Haar ouders en een jongere zus zouden op 12 oktober [[1942]] omkomen in Auschwitz.
+Jos is bij het vervullen van zijn militaire dienstplicht opgeleid tot reserveofficier bij de luchtdoelartillerie. Met ingang van 1 januari [[1937]] werd hij benoemd tot reserve-2e-luitentant bij het Korps Luchtdoelartillerie. Per 1 juli [[1938]] werd hij teruggeroepen in actieve dienst bij het 1e Regiment Luchtdoelartillerie, waarna hij begin [[1939]] beroepsofficier werd. Hij diende bij de 14e Batterij Luchtdoelartillerie van dit regiment toen hij op 11 november [[1939]] in de Grote Synagoge in Groningen trouwde met Heika Cohen, geboren op 21 april [[1917]] in Groningen als dochter van Elias Cohen en Esther Aleida van Dam. Haar ouders en een jongere zus zouden op 12 oktober [[1942]] in Auschwitz vermoord worden.
 Uit Jos' huwelijk met Heika werden na de [[Tweede Wereldoorlog]] een dochter en twee zoons geboren: Hadassa, Benjamin en Chaim.
@@ Regel 12: / Regel 12: @@
 |[[Bestand:Joseph Straus en vrouw begin 1940.jpg| thumb|225px |<center>'''Jos en zijn vrouw in 1940 vóór de Duitse inval</center>]]
 |}
 == In de Tweede Wereldoorlog ==
 [[Bestand:Straus J 19400518 AH.jpg|thumb|right|400px|<center>'''Uit het ''Algemeen Handelsblad'' van 18 mei 1940</center>]]