Teeling, Johannis - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: Aanvulling uit genoemde bronnen

2022-02-14T06:14:38Z

Aanvulling uit genoemde bronnen

Verre neef: /* Bronnen */ cat

2017-04-28T08:51:30Z

‎Bronnen: cat

Verre neef: afbeelding, inv. nr.

2017-04-17T08:32:12Z

afbeelding, inv. nr.

Verre neef: /* Bronnen */ cat

2017-03-05T10:49:53Z

‎Bronnen: cat

Verre neef: /* De Franse tijd */ interne link

2017-02-17T11:19:17Z

‎De Franse tijd: interne link

Verre neef: Nieuwe pagina aangemaakt met ''''Johannis Teeling''' had een bijzonder veelzijdige loopbaan als militair. Hij was infanterist, cavalerist en artillerist en heeft veel van de wereld gezien. Hij werd…'

2017-02-14T16:10:12Z

Nieuwe pagina aangemaakt met ''''Johannis Teeling''' had een bijzonder veelzijdige loopbaan als militair. Hij was infanterist, cavalerist en artillerist en heeft veel van de wereld gezien. Hij werd…'

Nieuwe pagina

'''Johannis Teeling''' had een bijzonder veelzijdige loopbaan als militair. Hij was infanterist, cavalerist en artillerist en heeft veel van de wereld gezien. Hij werd in [[1789]] in [['s-Heerenberg]] geboren als zoon van Albert Teeling en Alida (Aaltje) Kraan. Uit de beschikbare militaire stamboeken kan het volgende verhaal gereconstrueerd worden.

== De Franse tijd ==
Teelings militaire loopbaan begon bij de Pruisische Infanterie, waar hij drie jaar had gediend toen hij daar in [[1810]] was "achtergebleven". Wat dit precies betekent is onduidelijk. Het kan zijn dat hij in het leger van [[Pruisen]] heeft gediend, maar er kan ook een onderdeel van de ''Grande Armée'' van Napoleon Bonaparte mee bedoeld worden. Diverse regimenten van Napoleons leger bestonden uit niet-Fransen.

Hij is in elk geval van de Pruisische Infanterie teruggekomen naar 's-Heerenberg. Dit was zijn woonplaats toen hij op 30 oktober [[1811]] als dienstplichtige werd ingelijfd bij het 123e Regiment Infanterie van Linie van de ''Grande Armée''. Onder nummer 3220 werd ingeschreven in het stamboek van dit regiment, waarmee hij in [[1812]] tijdens Napoleons Veldtocht naar Rusland twee verwondingen heeft opgelopen: een lanssteek in zijn rechterbeen en een sabelhouw in zijn rechterarm. Dit is in [[Duitsland]] gebeurd, maar het is niet bekend of dit op weg naar Rusland of tijdens de terugtocht is gebeurd. Ook is niet bekend of de verwondingen bij dezelfde gelegenheid werden toegebracht.

Teeling is goed hersteld van zijn verwondingen, want na terugkeer in [[1813]] heeft hij gediend bij de Pruisische Jagers. Nadere informatie hierover is niet voorhanden, maar aangezien jagers een bepaald type infanteristen zijn, kan dit hetzelfde onderdeel zijn geweest als dat waar hij voor 1810 al had gediend.

Bij het 123e Regiment Infanterie van Linie dienden ook:
*[[Bodt, Franciscus|Franciscus Bodt]]
*[[Boers, Theodoricus|Theodorus Boers]]
*[[Damen, Wilhelmus|Wilhelmus Damen]]
*[[Loving, Gerrit Jan|Gerrit Jan Loving]]
*[[Raaij, Assuerus van|Assuerus van Raaij]]
*[[Tempel, Joannes Stephanus|Jan Stephan Tempel]]
*[[Tervoert, Hendrik Jan| Hendrik Jan Tervoert]]
Boers, Damen, Van Raaij, Tervoert en Teeling<br>hadden de opeenvolgende stamboeknummers<br>
3216, 3217, 3218, 3219, 3220.

== In Nederlandse dienst ==
Op 9 januari [[1814]] werd de Koninklijke Landmacht opgericht. Op dezelfde dag werd Teeling als kanonnier 2e klas ingedeeld bij de veldartillerie. Twee keer werd hij bevorderd tot kanonnier 1e klas, maar in beide gevallen na enige tijd weer tot kanonnier 2e klas gedegradeerd. In maart [[1820]] verliet hij na zes jaar de dienst. Het ligt voor de hand dat hij als vrijwilliger bij de veldartillerie heeft gediend, want zes jaar (en twee maanden) was een normale lengte van een verbandakte.

Op 21 april [[1821]] meldde Teeling zich opnieuw vrijwillig aan, nu bij de Afdeling Kurassiers no. 1. Kurassiers waren zwaar bewapende cavaleristen (soldaten te paard) met een borstharnas – een kuras. Teeling tekende voor de duur van zes jaren en twee maanden met een handgeld van twaalf gulden en werd ingeschreven onder stamboeknummer 2469. Op 16 augustus [[1825]] veroordeelde de krijgsraad in [[Gelderland]] hem tot 25 klingslagen en 3 maanden detentie wegens belediging van een meerdere in rang met woorden en gebaren. Klingslagen waren klappen met de platte kant van een sabel.

Nog voor afloop van zijn dienstverband bij de kurassiers is Teeling op 10 juni [[1826]] als soldaat overgegaan naar de 3e Divisie van het Algemeen Depot der Landmacht no. 33 in Harderwijk. Hier werden militairen opgeleid voor dienst in de koloniën, zoals duidelijker blijkt uit de naam Koloniaal Werfdepot, die in [[1844]] werd ingevoerd. In juni [[1827]] liep zijn verbandakte af, maar op 10 juli heeft hij voor nog eens zes jaar bijgetekend, nu zonder handgeld. Dit kan betekenen dat hij voor straf naar Nederlands-Indië werd gestuurd. Een maand later, op 16 augustus, werd hij binnen het Depot overgeplaatst naar de 1e Divisie. Nog datzelfde jaar, op 6 november, maakte hij deel uit van een detachement dat Harderwijk verliet om in Amsterdam aan boord te gaan van het schip ''Cornelis Houtman'' voor de reis naar Indië.

De ''Cornelis Houtman'' vertrok op 14 november van Amsterdam. Bijzonderheden over de zeereis zijn niet bekend, maar op 19 maart [[1828]] is het schip de Straat van Soenda binnengezeild. Dit is de zeestraat tussen Sumatra en Java, vanwaar het nog een paar dagen varen was naar Batavia. De precieze dag van aankomst aldaar is niet gevonden, maar de hele reis had vier maanden geduurd.

Nederland had in 1828 al reguliere troepen in zijn koloniën, maar het [[KNIL-militairen|Koninklijk Nederlands-Indisch Leger]] (KNIL) werd pas in 1830 opgericht. Als Teeling zijn zes jaren dienst heeft volgemaakt (en misschien zelfs heeft bijgetekend), dan is hij vanzelf KNIL-soldaat geworden. Maar wat er van hem geworden is na zijn vertrek uit Amsterdam, weten we helaas niet.

== Teeling en Teeling ==
De beschikbare militaire stamboeken waar Teeling in vermeld staat zijn dat van het 123e Regiment Infanterie van Linie (in het Frans) en dat van het Algemeen Depot der Landmacht no. 33. De gegevens komen niet precies overeen, maar de overeenkomsten zijn zo groot dat we ervan kunnen uitgaan dat ze een en dezelfde persoon betreffen.

De geboorteplaats en de naam van de vader komen exact overeen en de naam van de moeder heeft ook voldoende overeenkomst: Alida Kram en Aaltje Kraan. Zijn ouders trouwden op 17 april [[1784]], zo blijkt uit het huwelijksregister van de [[Hervormde kerk in 's-Heerenberg|protestantse kerk]] in 's-Heerenberg.

Teelings geboortedatum is onduidelijk; het Franse stamboek vermeld 13 december 1789, het Nederlandse 4 februari 1789. Helaas zijn de 's-Heerenbergse doopregisters uit dat jaar niet bewaard gebleven.

Met wat fantasie zijn de twee signalementen wel met elkaar te rijmen, alleen is het lengteverschil wat groot. Had Teeling in Harderwijk zijn laarzen nog aan toen zijn lengte gemeten werd?
{|
|valign=top width=300 |
Zijn signalement volgens het stamboek van het<br>123e Regiment Infanterie van Linie:
*Lengte: 1 meter en 66,9 centimeter
*Gezicht: ovaal
*Voorhoofd: laag
*Ogen: blauw
*Neus: spits
*Mond: middelmatig
*Kin: lang
*Haar: blond
*Wenkbrauwen: blond
*Bijzondere kenmerken: geen
|valign=top width=350 |
Zijn signalement volgens het stamboek van het<br>Algemeen Depot der Landmacht no. 33:
*Lengte: 1 meter en 74,5 centimeter
*Gezicht: lang
*Voorhoofd: plat
*Ogen: blauw
*Neus: middelmatig
*Mond: middelmatig
*Kin: rond
*Haar: bruin
*Wenkbrauwen: bruin
*Bijzondere kenmerken: geen
|}

== Bronnen ==
*[http://www.archieven.nl Archieven.nl]
*''Databank Nederlandse militairen in het leger van Napoleon'', toegankelijk via [http://www.archieven.nl Archieven.nl] en het [http://www.defensie.nl/nimh Nederlands Instituut voor Militaire Historie]
*[http://www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr/fr/article.php?larub=202&titre=registres-matricules-de-la-garde-imperiale-et-de-l-infanterie-de-ligne ''Memoires des Hommes. Registres matricules de la Garde impériale et de l'Infanterie de ligne]
*Nationaal Archief, Den Haag, Stamboeken Onderofficieren Minderen na 1813, nummer toegang 2.13.09, inventarisnummer 635. Te raadplegen via [http://zoekakten.nl/zoekmil.php Militaire Stamboeken]
*''Javaasche Courant'' van 22 maart 1828 op [http://www.delpher.nl Delpher]

[[Categorie:Militairen uit de tijd van Napoleon]] [[Categorie:KNIL-militairen]]

← Oudere versie		Versie van 28 apr 2017 om 08:51
Regel 75:		Regel 75:
	*''Javaasche Courant'' van 22 maart 1828 op [http://www.delpher.nl Delpher]		*''Javaasche Courant'' van 22 maart 1828 op [http://www.delpher.nl Delpher]

−	[[Categorie:Militairen uit de tijd van Napoleon]] [[Categorie:KNIL-militairen voor 1830]]	+	[[Categorie:Militairen uit de tijd van Napoleon]] [[Categorie:Napoleon 's-Heerenberg]] [[Categorie:KNIL-militairen voor 1830]]

← Oudere versie		Versie van 5 mrt 2017 om 10:49
Regel 72:		Regel 72:
	*''Javaasche Courant'' van 22 maart 1828 op [http://www.delpher.nl Delpher]		*''Javaasche Courant'' van 22 maart 1828 op [http://www.delpher.nl Delpher]

−	[[Categorie:Militairen uit de tijd van Napoleon]] [[Categorie:KNIL-militairen]]	+	[[Categorie:Militairen uit de tijd van Napoleon]] [[Categorie:KNIL-militairen voor 1830]]

@@ Regel 22: / Regel 22: @@
 Boers, Damen, Van Raaij, Tervoert en Teeling hadden de opeenvolgende stamboeknummers<br>3216, 3217, 3218, 3219, 3220.
 |}
 == In Nederlandse dienst ==
 Op 9 januari [[1814]] werd de Koninklijke Landmacht opgericht. Op dezelfde dag werd Teeling als kanonnier 2e klas ingedeeld bij de veldartillerie. Twee keer werd hij bevorderd tot kanonnier 1e klas, maar in beide gevallen na enige tijd weer tot kanonnier 2e klas gedegradeerd. In maart [[1820]] verliet hij na zes jaar de dienst. Het ligt voor de hand dat hij als vrijwilliger bij de veldartillerie heeft gediend, want zes jaar (en twee maanden) was een normale lengte van een verbandakte.
-Op 21 april [[1821]] meldde Teeling zich opnieuw vrijwillig aan, nu bij de Afdeling Kurassiers no. 1. Kurassiers waren zwaar bewapende cavaleristen (soldaten te paard) met een borstharnas – een kuras. Teeling tekende voor de duur van zes jaren en twee maanden met een handgeld van twaalf gulden en werd ingeschreven onder stamboeknummer 2469. Op 16 augustus [[1825]] veroordeelde de krijgsraad in [[Gelderland]] hem tot 25 klingslagen en 3 maanden detentie wegens belediging van een meerdere in rang met woorden en gebaren. Klingslagen waren klappen met de platte kant van een sabel.
+Op 21 april [[1821]] meldde Teeling zich opnieuw vrijwillig aan, nu bij de Afdeling Kurassiers no. 1. Kurassiers waren zwaarbewapende cavaleristen (soldaten te paard) met een borstharnas – een kuras. Teeling tekende voor de duur van zes jaren en twee maanden met een handgeld van twaalf gulden en werd ingeschreven onder stamboeknummer 2469. Op 16 augustus [[1825]] veroordeelde de krijgsraad in [[Gelderland]] hem tot 25 klingslagen en 3 maanden detentie wegens belediging van een meerdere in rang met woorden en gebaren. Klingslagen waren klappen met de platte kant van een sabel.
 Nog voor afloop van zijn dienstverband bij de kurassiers is Teeling op 10 juni [[1826]] als soldaat overgegaan naar de 3e Divisie van het Algemeen Depot der Landmacht no. 33 in Harderwijk. Hier werden militairen opgeleid voor dienst in de koloniën, zoals duidelijker blijkt uit de naam Koloniaal Werfdepot, die in [[1844]] werd ingevoerd. In juni [[1827]] liep zijn verbandakte af, maar op 10 juli heeft hij voor nog eens zes jaar bijgetekend, nu zonder handgeld. Dit kan betekenen dat hij voor straf naar Nederlands-Indië werd gestuurd. Een maand later, op 16 augustus, werd hij binnen het Depot overgeplaatst naar de 1e Divisie. Nog datzelfde jaar, op 6 november, maakte hij deel uit van een detachement dat Harderwijk verliet om in Amsterdam aan boord te gaan van het schip ''Cornelis Houtman'' voor de reis naar Indië.
@@ Regel 31: / Regel 32: @@
 De ''Cornelis Houtman'' vertrok op 14 november van Amsterdam. Bijzonderheden over de zeereis zijn niet bekend, maar op 19 maart [[1828]] is het schip de Straat van Soenda binnengezeild. Dit is de zeestraat tussen Sumatra en Java, vanwaar het nog een paar dagen varen was naar Batavia. De precieze dag van aankomst aldaar is niet gevonden, maar de hele reis had vier maanden geduurd.
-Nederland had in 1828 al reguliere troepen in zijn koloniën, maar het [[KNIL-militairen|Koninklijk Nederlands-Indisch Leger]] (KNIL) werd pas in 1830 opgericht. Als Teeling zijn zes jaren dienst heeft volgemaakt (en misschien zelfs heeft bijgetekend), dan is hij vanzelf KNIL-soldaat geworden. Maar wat er van hem geworden is na zijn vertrek uit Amsterdam, weten we helaas niet.
+Nederland had in 1828 al reguliere troepen in zijn koloniën, maar het [[KNIL-militairen|Koninklijk Nederlands-Indisch Leger]] (KNIL) werd pas in 1830 opgericht. Teeling leefde toen helaas niet meer. Op 31 oktober 1828 overleed hij in Soerakarta, Midden-Java, ruim een half jaar na zijn aankomst in de Oost. Hij is 39 jaar oud geworden.
 == Teeling en Teeling ==
 De beschikbare militaire stamboeken waar Teeling in vermeld staat zijn dat van het 123e Regiment Infanterie van Linie (in het Frans) en dat van het Algemeen Depot der Landmacht no. 33. De gegevens komen niet precies overeen, maar de overeenkomsten zijn zo groot dat we ervan kunnen uitgaan dat ze een en dezelfde persoon betreffen.
@@ Regel 72: / Regel 76: @@
 *''Databank Nederlandse militairen in het leger van Napoleon'', toegankelijk via [http://www.archieven.nl Archieven.nl] en het [http://www.defensie.nl/nimh Nederlands Instituut voor Militaire Historie]
 *[http://www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr/fr/article.php?larub=202&titre=registres-matricules-de-la-garde-imperiale-et-de-l-infanterie-de-ligne ''Memoires des Hommes. Registres matricules de la Garde impériale et de l'Infanterie de ligne], inventarisnummer GR21YC866
-*Nationaal Archief, Den Haag, Stamboeken Onderofficieren Minderen na 1813, nummer toegang 2.13.09, inventarisnummer 635. Te raadplegen via [http://zoekakten.nl/zoekmil.php Militaire Stamboeken]
+*Nationaal Archief, [https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/zoekhulpen/militairen-nederlands-indie-knil-1815-1950-onderofficieren-en-soldaten Onderofficieren en soldaten KNIL 1815-1950], toegangsnummer 2.10.50, suppletiefolium 2894
 *''Javaasche Courant'' van 22 maart 1828 op [http://www.delpher.nl Delpher]
 [[Categorie:Militairen uit de tijd van Napoleon]] [[Categorie:Napoleon 's-Heerenberg]] [[Categorie:KNIL-militairen voor 1830]]

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-'''Johannis Teeling''' had een bijzonder veelzijdige loopbaan als militair. Hij was infanterist, cavalerist en artillerist en heeft veel van de wereld gezien. Hij werd in [[1789]] in [['s-Heerenberg]] geboren als zoon van Albert Teeling en Alida (Aaltje) Kraan. Uit de beschikbare militaire stamboeken kan het volgende verhaal gereconstrueerd worden.
+'''Johannis Teeling''' had een bijzonder veelzijdige loopbaan als militair. Hij was infanterist, cavalerist en artillerist en heeft veel van de wereld gezien. Hij werd in [[1789]] in [['s-Heerenberg]] geboren als zoon van Albert Teeling en Alida (Aaltje) Kraan, maar een doopinschrijving van hem is niet gevonden. Uit de beschikbare militaire stamboeken kan het volgende verhaal gereconstrueerd worden.
 == De Franse tijd ==
 Teelings militaire loopbaan begon bij de Pruisische Infanterie, waar hij drie jaar had gediend toen hij daar in [[1810]] was "achtergebleven". Wat dit precies betekent is onduidelijk. Het kan zijn dat hij in het leger van [[Pruisen]] heeft gediend, maar er kan ook een onderdeel van de [[Militairen uit de tijd van Napoleon|''Grande Armée'' van Napoleon Bonaparte]] mee bedoeld worden. Diverse regimenten van Napoleons leger bestonden uit niet-Fransen.
@@ Regel 9: / Regel 10: @@
 Bij het 123e Regiment Infanterie van Linie dienden ook:
 *[[Bodt, Franciscus|Franciscus Bodt]]
 *[[Boers, Theodoricus|Theodorus Boers]]
@@ Regel 16: / Regel 19: @@
 *[[Tempel, Joannes Stephanus|Jan Stephan Tempel]]
 *[[Tervoert, Hendrik Jan| Hendrik Jan Tervoert]]
-Boers, Damen, Van Raaij, Tervoert en Teeling<br>hadden de opeenvolgende stamboeknummers<br>
+| valign=top width=250 |
-, 3217, 3218, 3219, 3220.
+Boers, Damen, Van Raaij, Tervoert en Teeling hadden de opeenvolgende stamboeknummers<br>3216, 3217, 3218, 3219, 3220.
+|}
 == In Nederlandse dienst ==
 Op 9 januari [[1814]] werd de Koninklijke Landmacht opgericht. Op dezelfde dag werd Teeling als kanonnier 2e klas ingedeeld bij de veldartillerie. Twee keer werd hij bevorderd tot kanonnier 1e klas, maar in beide gevallen na enige tijd weer tot kanonnier 2e klas gedegradeerd. In maart [[1820]] verliet hij na zes jaar de dienst. Het ligt voor de hand dat hij als vrijwilliger bij de veldartillerie heeft gediend, want zes jaar (en twee maanden) was een normale lengte van een verbandakte.
@@ Regel 68: / Regel 71: @@
 *[http://www.archieven.nl Archieven.nl]
 *''Databank Nederlandse militairen in het leger van Napoleon'', toegankelijk via [http://www.archieven.nl Archieven.nl] en het [http://www.defensie.nl/nimh Nederlands Instituut voor Militaire Historie]
-*[http://www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr/fr/article.php?larub=202&titre=registres-matricules-de-la-garde-imperiale-et-de-l-infanterie-de-ligne ''Memoires des Hommes. Registres matricules de la Garde impériale et de l'Infanterie de ligne]
+*[http://www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr/fr/article.php?larub=202&titre=registres-matricules-de-la-garde-imperiale-et-de-l-infanterie-de-ligne ''Memoires des Hommes. Registres matricules de la Garde impériale et de l'Infanterie de ligne], inventarisnummer GR21YC866
 *Nationaal Archief, Den Haag, Stamboeken Onderofficieren Minderen na 1813, nummer toegang 2.13.09, inventarisnummer 635. Te raadplegen via [http://zoekakten.nl/zoekmil.php Militaire Stamboeken]
 *''Javaasche Courant'' van 22 maart 1828 op [http://www.delpher.nl Delpher]
 [[Categorie:Militairen uit de tijd van Napoleon]] [[Categorie:KNIL-militairen voor 1830]]

@@ Regel 2: / Regel 2: @@
 == De Franse tijd ==
-Teelings militaire loopbaan begon bij de Pruisische Infanterie, waar hij drie jaar had gediend toen hij daar in [[1810]] was "achtergebleven". Wat dit precies betekent is onduidelijk. Het kan zijn dat hij in het leger van [[Pruisen]] heeft gediend, maar er kan ook een onderdeel van de ''Grande Armée'' van Napoleon Bonaparte mee bedoeld worden. Diverse regimenten van Napoleons leger bestonden uit niet-Fransen.
+Teelings militaire loopbaan begon bij de Pruisische Infanterie, waar hij drie jaar had gediend toen hij daar in [[1810]] was "achtergebleven". Wat dit precies betekent is onduidelijk. Het kan zijn dat hij in het leger van [[Pruisen]] heeft gediend, maar er kan ook een onderdeel van de [[Militairen uit de tijd van Napoleon|''Grande Armée'' van Napoleon Bonaparte]] mee bedoeld worden. Diverse regimenten van Napoleons leger bestonden uit niet-Fransen.
 Hij is in elk geval van de Pruisische Infanterie teruggekomen naar 's-Heerenberg. Dit was zijn woonplaats toen hij op 30 oktober [[1811]] als dienstplichtige werd ingelijfd bij het 123e Regiment Infanterie van Linie van de ''Grande Armée''. Onder nummer 3220 werd ingeschreven in het stamboek van dit regiment, waarmee hij in [[1812]] tijdens Napoleons Veldtocht naar Rusland twee verwondingen heeft opgelopen: een lanssteek in zijn rechterbeen en een sabelhouw in zijn rechterarm. Dit is in [[Duitsland]] gebeurd, maar het is niet bekend of dit op weg naar Rusland of tijdens de terugtocht is gebeurd. Ook is niet bekend of de verwondingen bij dezelfde gelegenheid werden toegebracht.