Verre neef: /* Aan de Oudste Poortstraat van 1929 tot 1954 */ foto toegevoegd

2025-05-30T10:23:34Z

‎Aan de Oudste Poortstraat van 1929 tot 1954: foto toegevoegd

Verre neef: Nieuwe pagina aangemaakt met ''''Theodor Wilhelm Verwaijen''' was kastelein en drukker in 's-Heerenberg. Daar werd hij op 17 febr...'

2025-05-25T10:12:45Z

Nieuwe pagina aangemaakt met ''''Theodor Wilhelm Verwaijen''' was kastelein en drukker in 's-Heerenberg. Daar werd hij op 17 febr...'

Nieuwe pagina

'''Theodor Wilhelm Verwaijen''' was [[:Categorie:Horeca 's-Heerenberg|kastelein]] en
[[:Categorie:Drukkers|drukker]] in [['s-Heerenberg]]. Daar werd hij op 17 februari [[1880]] geboren als zoon van Gerhard Verwaijen en Wilhelmina Convent.

== Aan de Markstraat van 1904 tot 1929 ==
[[Bestand: Verwaijen 19210702 Officieele kerklijst voor Bergh.jpg|thumb|right|200px|'''Een advertentie van Verwaijen in de door hemzelf gedrukte ''Officieele Kerklijst voor Bergh'' van 2 juli 1921.]]
Verwaijen was vanaf [[1904]] de laatste herbergier en hotelhouder van het logement ''[[Woonhuis T.119|In den Swaen]]'' aan de [[Marktstraat]]. In maart [[1905]] publiceerde de ''Nederlandsche Staatscourant'' het besluit van [[Politiek|B&W]] van de [[gemeente Bergh]] waarmee zij hem ''vergunning verleenen tot den verkoop van sterken drank in het klein, in de beide voorkamers links, respectievelijk met eene oppervlakte van 40,80 M2. en 25,29 M2. van het huis № 212 van 's Heerenberg.''

In [[1927]] werd in het café de [[Teetje|biljardclub Teetje]] opgericht.

In ''In den Swaen" had Verwaijen ook een drukkerij. Naast ander drukwerk drukte hij daar vanaf 1 januari [[1921]] de [[Officieele Kerklijst voor Bergh]]. In [[1929]] verkocht hij het pand aan de gemeente Bergh, die het restaureerde en inrichtte als ambtswoning voor de [[Politiek#Burgemeesters|burgemeester]].
{|
|- valign=top
|[[Bestand:Drukkerij Verwaaijen.jpg|250px|thumb|'''<center>Brievenhoofd</center>]]
[[Bestand:003.jpg|thumb|250px]]
|[[Bestand:004.jpg|thumb|272px|<center>'''Drukwerk</center>]]
|}
 
== Aan de Oudste Poortstraat van 1929 tot 1954 ==
Verwaijen stopte als kastelein en ging verder met zijn ''Drukkerij Verwaijen'' in een nieuw pand in de [[Oudste Poortstraat]] tegenover de [[Openbare school 's-Heerenberg|openbare school]]. Het gebouw was ontworpen door [[Architecten|architect]] [[Venhoven, Johann Heinrich|J.H. Venhoven]] en omvatte behalve de drukkerij een woning, een winkel en een garage.

Het pand was vermoedelijk eind 1929 gereed, want op 24 december 1929 hield [[Knot, Gerhard|notaris Knot]] een openbare verkoping van de inboedel van het café aan de Marktstraat. Te koop aangeboden werden onder meer een biljart en een tapkast.
{|
|- valign=top
|[[Bestand: Oudstepoortstraat ansichtkaart.jpg|400px|thumb|'''Een ansichtkaart van de Oudste Poortstraat. Achter de middelste twee bomen staat drukkerij Verwaijen. Ertegenover is nog net de [[Onderwijzerswoning_(1871)|onderwijzerswoning]] van de openbare school te zien.]]
|[[Bestand:Drukkerij en boekhandel Ulli Callahan Verwaijen.jpg|350px|thumb|<center>'''Drukkerij Verwaijen''' Deze foto is afkomstig van Verwaijens kleindochter Ursula Callahan.</center>]]
|}

In de [[Tweede Wereldoorlog]] was Verwaijen lid van de [[Nationaal Socialistische Beweging|NSB]]. Kort na het begin van de [[Tweede Wereldoorlog]] liet hij weten de Kerklijst niet meer te kunnen drukken. Hierop heeft [[Galama, Johannes IJsbrands|pastoor Galama]] het [[Kerkblad voor Bergh]] opgericht.

Verwaijen adverteerde in NSB-publicaties.
{|
|- valign=top
|[[Bestand: Verwaijen Th 19421126 DZS.jpg|thumb|450px|<center>'''Uit ''De Zwarte Soldaat'' van 26 november 1942''' Dit was het blad voor de WA, de geüniformeerde ordedienst van de NSB.</center>]]
|[[Bestand: Drukkerij Verwaijen NSalmanak 1943, 357.jpg|thumb|450px|<center>'''Uit de ''Nationaal Socialistische Almanak'' van 1943</center>]]
|}

Na Verwaijens overlijden in [[1954]] werd de drukkerij gesloten. Het pand is daarna in gebruik geweest bij de douane. Verwaijens zoon [[Verwaijen, Theodor Josef|Theodor Josef]] emigreerde in [[1955]] naar de Verenigde Staten en heeft toen de drukpers en de snijmachine meegenomen. Zijn kleindochter Ursula vertelde hierover: 
::''Mijn vader nam de drukpers en de snijmachine mee naar Amerika. Hij verliet Holland in februari 1955 en mijn moeder en ik volgden in september. Mijn vader werkte daar als een drukker bij Ridgewood News. Hij huurde een appartement en had het al helemaal ingericht, toen mijn moeder en ik aankwamen.

== Zijn strafdossier in het CABR ==
Na de oorlog is er in het kader van de Bijzondere Rechtspleging over Verwaijen een strafdossier aangelegd. Bij zijn zaak waren betrokken de [[Politieke Opsporingsdienst|Politieke Recherche Afdeling]] in [[Doetinchem]] en de procureur-fiscaal in [[Arnhem]]. Slechts een klein aantal van degenen over wie een strafdossier is aangelegd, heeft daadwerkelijk voor de rechter moeten verschijnen. In de landelijke en regionale dagbladen zijn geen berichten gevonden dat Verwaijen ooit veroordeeld is.

Zijn dossier wordt bewaard in het [[Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging]] (CABR), dat is ondergebracht bij het Nationaal Archief in Den Haag. Dit archief is sinds 1 januari [[2025]] beperkt openbaar via de online databank ''[https://oorlogvoorderechter.nl Oorlog voor de rechter]''. Hierin zijn de namen van de betrokkenen te vinden, maar de dossiers zelf zijn vooralsnog alleen na reservering in een studiezaal van het Nationaal Archief in te zien.

== Huwelijk en gezin ==
Verwaijen trouwde 25 augustus 1905 in Anholt ([[Duitsland|D]]) met Maria Wilhelmina Schütt, op 16 januari [[1881]] te Hueth/Anholt als dochter van Theodor Schütt en Johanna Convent. Uit dit huwelijk werden twaalf kinderen geboren.
*Johanna Gerharda Maria ([[1905]]–…)
*Dorothea Wilhelmina Maria ([[1907]]–1907)
*Maria Dorothea Huberta ([[1908]]–…)
*Gerhard Theodor ([[1909]]–[[1974]])
*Wilhelmina Theodora ([[1910]]–…)
*[[Verwaijen, Theodor Josef|Theodor Josef]] ([[1912]]–…)
*Antonia Dorothea Maria ([[1914]]–[[1915]])
*[[Verwaijen, Josef Johannes|Josef Johannes]] ([[1915]]–…)
*Hendrikus Wilhelmus ([[1917]]–[[1947]])
*Clara Antonia ([[1919]]–…)
*Mathilda Johanna Theodora ([[1920]]–[[1946]])
*Hubertus Gerhardus Maria ([[1922]]–1922)

Verwaijen overleed op 5 september 1954, 74 jaar oud. Zijn vrouw was op 19 augustus [[1927]] al overleden, 46 jaar oud.

== Bronnen ==
*[https://www.archieven.nl/ Archieven.nl]
*[https://www.tomverwaijen.nl/genealogien/verwaijen.htm Stamboom Verwaijen]
*''[https://www.yumpu.com/nl/document/read/42446432/nachkommen-von-reiner-nielen-und-elisabeth-wegh-landgrebe- Nachkommen von-Reiner Nielen und Elisabeth Wegh]''
*[[Bergh; Heren, Land en Volk]], blz. 463
*[[Old Ni-js 038|Old Ni-js nr. 38]], blz. 59
*Op [http://www.delpher.nl Delpher]
**''Nederlandsche Staatscourant'' van 4 maart 1905
**''[[Graafschapbode|De Graafschapbode]] van 17 mei en 13 december 1929
**''De Zwarte Soldaat'' van 26 november 1942
**''Nationaal-Socialistische Almanak 1943'', blz. 357
*[https://oorlogvoorderechter.nl Oorlog voor de rechter], inventarisnummers 88014 (dossier 576), 88086 (dossier 2610) en 108318 (dossier BV8702/47)

[[Categorie:Horeca 's-Heerenberg]] [[Categorie:Drukkers]] [[Categorie:CABR]]

@@ Regel 24: / Regel 24: @@
 |[[Bestand: Oudstepoortstraat ansichtkaart.jpg|400px|thumb|'''Een ansichtkaart van de Oudste Poortstraat. Achter de middelste twee bomen staat drukkerij Verwaijen. Ertegenover is nog net de [[Onderwijzerswoning_(1871)|onderwijzerswoning]] van de openbare school te zien.]]
 |[[Bestand:Drukkerij en boekhandel Ulli Callahan Verwaijen.jpg|350px|thumb|<center>'''Drukkerij Verwaijen'''<br>Deze foto is afkomstig van Verwaijens<br>kleindochter Ursula Callahan.</center>]]
 |}

Verwaijen, Theodor Wilhelm - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: /* Aan de Oudste Poortstraat van 1929 tot 1954 */ foto toegevoegd

Verre neef: Nieuwe pagina aangemaakt met ''''Theodor Wilhelm Verwaijen''' was kastelein en drukker in 's-Heerenberg. Daar werd hij op 17 febr...'