Wapenboek Gelre - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: /* Het wapen van de graven van Bergh in het Wapenboek Gelre */ redactie

2021-12-12T15:13:51Z

‎Het wapen van de graven van Bergh in het Wapenboek Gelre: redactie

Verre neef: interne links

2021-04-26T09:31:50Z

interne links

Verre neef: interne link

2020-10-13T05:35:17Z

interne link

Verre neef: /* Het wapen van de graven van Bergh in het Wapenboek Gelre */ Wapen De Stuers

2019-09-26T11:52:04Z

‎Het wapen van de graven van Bergh in het Wapenboek Gelre: Wapen De Stuers

Verre neef: /* Bron */ Categorie:Oude boeken

2018-06-08T12:29:31Z

‎Bron: Categorie:Oude boeken

Verre neef: /* Het wapen van de graven van Bergh in het Wapenboek Gelre */ Kroniekenhandschrift

2018-06-08T12:17:15Z

‎Het wapen van de graven van Bergh in het Wapenboek Gelre: Kroniekenhandschrift

Verre neef: /* Het wapen van de graven van Bergh in het Wapenboek Gelre */ interne link

2018-01-04T15:21:05Z

‎Het wapen van de graven van Bergh in het Wapenboek Gelre: interne link

Verre neef: /* Bron */ ON

2017-11-24T10:57:02Z

‎Bron: ON

Verre neef: enkele aanvullingen

2017-11-17T09:27:31Z

enkele aanvullingen

Verre neef: Nieuwe pagina aangemaakt met '== Inleiding == Het '''Wapenboek Gelre''' is een boek uit de late middeleeuwen, waarin de heraldische wapens van vorsten, bisschoppen en hun leenmannen uit West-, Midd…'

2017-11-15T16:55:58Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '== Inleiding == Het '''Wapenboek Gelre''' is een boek uit de late middeleeuwen, waarin de heraldische wapens van vorsten, bisschoppen en hun leenmannen uit West-, Midd…'

Nieuwe pagina

== Inleiding ==
Het '''Wapenboek Gelre''' is een boek uit de late middeleeuwen, waarin de heraldische wapens van vorsten, bisschoppen en hun leenmannen uit West-, Midden- en Oost-Europa staan afgebeeld. De wapens werden getekend door Claes Heynenzoon (±[[1345]]–[[1414]]), die als heraut in dienst was van hertog Willem I van [[Gelderland|Gelre]]. Hij voerde daarbij de ambtsnaam Gelre, die zodoende ook de naam van het wapenboek werd. Dit is enigszins misleidend, omdat er wapens uit een veel groter gebied dan het hertogdom Gelre in het boek staan.

Een van de taken van een heraut was zijn heer te vertellen welke ridders er aan een toernooi of veldslag deelnamen. Hij moest dus de wapenschilden van de ridders kunnen herkennen. Afbeeldingen van wapens werden daarom in wapenboeken verzameld. Een heraut voerde zo'n boek altijd met zich mee, zodat hij altijd een naslagwerk bij de hand had.

Zo heeft Claes Heynenzoon in opdracht van hertog Willem I tussen ongeveer [[1395]] en [[1402]] meer dan 1700 afbeeldingen van heraldische wapens en hun helmtekens gemaakt. Een helmteken was een versiering die op de helm werd gedragen en als aanvullend herkenningsteken gold. Alle bladen zijn van perkament. Het Wapenboek Gelre wordt tegenwoordig bewaard in de Koninklijke Bibliotheek van België in Brussel. Het staat ook bekend als ''Armorial Gelre'', ''Codex Gelre'', ''Wappenbuch Gelre'' en vertalingen in andere talen.

Het boek is in fasen ontstaan. De afbeeldingen van de wapens worden voorafgegaan door een verzameling teksten die in een latere fase zijn toegevoegd.

== Het wapen van de graven van Bergh in het Wapenboek Gelre ==
[[Bestand:Wapenboek_Heraut_van_Gelre_fol._88_verso_en_fol._89.jpg|right|thumb|500px|''' ''Fol. 88 verso'' en ''fol. 89 recto'' in het Wapenboek Gelre.'''<br>Klik op de afbeelding voor een vergroting.]]
In het Wapenboek Gelre staan de wapens van de hogere vorsten en bisschoppen steeds in groot formaat aan het begin van een bladzijde, waarna de wapens van hun leenmannen volgen in volgorde van belangrijkheid. Daarbij zijn niet de bladzijden genummerd, maar de bladen. Elk blad (''folium'') heeft een voorkant (''recto'') en een achterkant (''verso''). Bij bladzijdenummering komt ''recto'' overeen met de oneven bladzijden en ''verso'' met de even bladzijden.

Zo vinden we het [[Wapen van de graven van Bergh|wapen van de (toen nog) heren van Bergh]] op ''folium 88 verso'' (''fol. 88v.''). Als eerste is op die pagina in groot formaat het wapen met helmteken van de hertog van Gelre afgebeeld. Het wapen is een gouden leeuw op een azuur veld; pas in de [[:Categorie:Jaartallen 1500-1599|zestiende eeuw]] is de combinatie met het wapen van Gulik ontstaan, zoals het wapen van de provincie Gelderland nu nog is.

Meteen na het wapen van Gelre volgt het wapen van de heer van Bergh. In de tijd dat het Wapenboek gemaakt werd, was dit [[Frederik III van den Bergh|heer Frederik III]]: hij was toen dus de belangrijkste leenman van de hertog van Gelre. Links naast het wapen staat geschreven ''Die Joncker v.d. Berge''. Het helmteken is een gekroonde helm met een baniervlucht.

Daarna volgt het wapen van de graven van Meurs. Hoewel hun graafschap in het hertogdom [[Kleef]] lag, hadden zij van de hertog van Gelre (onder meer) het kasteel in [[Didam]] in leen gekregen. Bergh en Meurs waren blijkbaar van gelijke stand, zoals ook het huwelijk in [[1456]] van [[Oswald I van den Bergh]] met Elisabeth van Meurs kan worden afgeleid. De wapens van Bergh en Meurs vormen samen [[Media:Wapen gemeente Didam.jpg|het wapen]] van de voormalige gemeente Didam.

Het derde wapen is dat van de heren van Bronkhorst. Het derde (laatste) wapen in de rij daaronder is van de heren van Baer, die net als de heren en graven van Bergh bannerheren waren. Het middelste wapen in de bovenste rij op de rechter bladzijde is van de heren van [[Ulft]].
<br clear=all/>
== Bron ==
*[http://nl.wikipedia.org/wiki/Wapenboek_Gelre Wapenboek Gelre] op Wikipedia en verwante pagina's

[[Categorie:Graven van den Bergh]] [[Categorie:Literatuur]]

@@ Regel 16: / Regel 16: @@
 Zo vinden we het [[Wapen van de graven van Bergh|wapen van de (toen nog) heren van Bergh]] op ''folium 88 verso'' (''fol. 88v.''). Als eerste is op die pagina in groot formaat het wapen met helmteken van de hertog van Gelre afgebeeld. Het wapen is nog een gouden leeuw op een azuur veld; pas later is door de personele unie met het hertogdom Gulik het gecombineerde wapen ontstaan, zoals [[Media:Wapen Gelderland.png|het wapen]] van de provincie Gelderland nu nog is. Ook in het [[Kroniekenhandschrift van 's-Heerenberg]] is het wapen van Gelre gecombineerd met dat van Gulik.
-Meteen na het wapen van Gelre volgt het wapen van de heer van Bergh. In de tijd dat het Wapenboek gemaakt werd, was dit [[Frederik III van den Bergh|heer Frederik III]]: hij was toen dus de belangrijkste leenman van de hertog van Gelre. Links naast het wapen staat geschreven ''Die Joncker v.d. Berge''. Boven het wapen is [[Media:Bergh wapen met helmteken.png|een helm]] getekend, bedekt met een loshangende doek en een helmkroon. Uit de helmkroon steekt het eigenlijke helmteken, een baniervlucht. Dit is een versiering aan weerskanten van de helm, die bestaat uit langgerekte vleugels. Als de heer van Bergh in vol ornaat uitreed, droeg hij een helm die op deze manier versierd was. Ook het [[Wapen De Stuers|wapen van De Stuers]] heeft een baniervlucht.
+Meteen na het wapen van Gelre volgt het wapen van de heer van Bergh. In de tijd dat het Wapenboek gemaakt werd, was dit [[Frederik III van den Bergh|heer Frederik III]]: hij was toen dus de belangrijkste leenman van de hertog van Gelre. Links naast het wapen staat geschreven ''Die Joncker v.d. Berge''. Boven het wapen is [[Media:Bergh wapen met helmteken.png|een helm]] getekend, bedekt met een loshangende doek en een helmkroon. Uit de helmkroon steekt het eigenlijke helmteken, een [[baniervlucht]]. Dit is een versiering aan weerskanten van de helm, die bestaat uit langgerekte vleugels. Als de heer van Bergh in vol ornaat uitreed, droeg hij een helm die op deze manier versierd was. Nu is de baniervlucht een gestileerd vleugelpaar zoals die de wapens van [[Wapen De Stuers|De Stuers]] en [[Familiewapen Kleinpenning|Kleinpenning]] sieren.
 Daarna volgt het wapen van de graven van Meurs. Hoewel hun graafschap in het hertogdom [[Kleef]] lag, hadden zij van de hertog van Gelre (onder meer) het kasteel in [[Didam]] in leen gekregen. Bergh en Meurs waren blijkbaar van gelijke stand, zoals ook het huwelijk in [[1456]] van [[Oswald I van den Bergh]] met Elisabeth van Meurs kan worden afgeleid. De wapens van Bergh en Meurs vormen samen [[Media:Wapen gemeente Didam.jpg|het wapen]] van de voormalige gemeente Didam.

@@ Regel 2: / Regel 2: @@
 Het '''Wapenboek Gelre''' is een boek uit de late middeleeuwen, waarin de heraldische wapens van vorsten, bisschoppen en hun [[Leenrecht|leenmannen]] uit West-, Midden- en Oost-Europa staan afgebeeld. De wapens werden getekend door Claes Heynenzoon (±[[1345]]–[[1414]]), die als heraut in dienst was van hertog Willem I van [[Gelderland|Gelre]]. Hij voerde daarbij de ambtsnaam Gelre, die zodoende ook de naam van het wapenboek werd. Dit is enigszins misleidend, omdat er wapens uit een veel groter gebied dan het hertogdom Gelre in het boek staan.
-Een van de taken van een heraut was zijn heer te vertellen welke ridders er aan een toernooi of veldslag deelnamen. Hij moest dus de wapenschilden van de ridders kunnen herkennen. Afbeeldingen van wapens werden daarom in wapenboeken verzameld. Een heraut voerde zo'n boek altijd met zich mee, zodat hij altijd een naslagwerk bij de hand had.
+Een van de taken van een heraut was zijn heer te vertellen welke ridders er aan een toernooi of veldslag deelnamen. Hij moest dus de [[wapenschild]]en van de ridders kunnen herkennen. Afbeeldingen van wapens werden daarom in wapenboeken verzameld. Een heraut voerde zo'n boek altijd met zich mee, zodat hij altijd een naslagwerk bij de hand had.
 Het woord heraut (''herald'' in het Engels, ''Herold'' in het Duits) hangt samen met het woord heraldiek ofwel wapenkunde.
-In opdracht van hertog Willem I heeft heraut Claes Heynenzoon tussen ongeveer [[1395]] en [[1402]] meer dan 1700 afbeeldingen gemaakt van heraldische wapens en hun helmtekens. Een helmteken was een versiering die op de helm werd gedragen en als aanvullend herkenningsteken gold. Alle bladen van het boek zijn van perkament. Het Wapenboek Gelre wordt tegenwoordig bewaard in de Koninklijke Bibliotheek van België in Brussel. Het staat ook bekend als ''Armorial Gelre'', ''Codex Gelre'', ''Wappenbuch Gelre'' en vertalingen in andere talen.
+In opdracht van hertog Willem I heeft heraut Claes Heynenzoon tussen ongeveer [[1395]] en [[1402]] meer dan 1700 afbeeldingen gemaakt van heraldische wapens en hun [[helmteken]]s. Een helmteken was een versiering die op de helm werd gedragen en als aanvullend herkenningsteken gold. Alle bladen van het boek zijn van perkament. Het Wapenboek Gelre wordt tegenwoordig bewaard in de Koninklijke Bibliotheek van België in Brussel. Het staat ook bekend als ''Armorial Gelre'', ''Codex Gelre'', ''Wappenbuch Gelre'' en vertalingen in andere talen.
 Het boek is in fasen ontstaan. De afbeeldingen van de wapens worden voorafgegaan door een verzameling teksten die in een latere fase zijn toegevoegd.

@@ Regel 16: / Regel 16: @@
 Zo vinden we het [[Wapen van de graven van Bergh|wapen van de (toen nog) heren van Bergh]] op ''folium 88 verso'' (''fol. 88v.''). Als eerste is op die pagina in groot formaat het wapen met helmteken van de hertog van Gelre afgebeeld. Het wapen is nog een gouden leeuw op een azuur veld; pas later is door de personele unie met het hertogdom Gulik het gecombineerde wapen ontstaan, zoals [[Media:Wapen Gelderland.png|het wapen]] van de provincie Gelderland nu nog is. Ook in het [[Kroniekenhandschrift van 's-Heerenberg]] is het wapen van Gelre gecombineerd met dat van Gulik.
-Meteen na het wapen van Gelre volgt het wapen van de heer van Bergh. In de tijd dat het Wapenboek gemaakt werd, was dit [[Frederik III van den Bergh|heer Frederik III]]: hij was toen dus de belangrijkste leenman van de hertog van Gelre. Links naast het wapen staat geschreven ''Die Joncker v.d. Berge''. Boven het wapen is [[Media:Bergh wapen met helmteken.png|een helm]] getekend, bedekt met een loshangende doek en een helmkroon. Uit de helmkroon steekt het eigenlijke helmteken, een baniervlucht. Dit is een versiering aan weerskanten van de helm, die bestaat uit langgerekte vleugels. Als de heer van Bergh in vol ornaat uitreed, droeg hij een helm die op deze manier versierd was.
+Meteen na het wapen van Gelre volgt het wapen van de heer van Bergh. In de tijd dat het Wapenboek gemaakt werd, was dit [[Frederik III van den Bergh|heer Frederik III]]: hij was toen dus de belangrijkste leenman van de hertog van Gelre. Links naast het wapen staat geschreven ''Die Joncker v.d. Berge''. Boven het wapen is [[Media:Bergh wapen met helmteken.png|een helm]] getekend, bedekt met een loshangende doek en een helmkroon. Uit de helmkroon steekt het eigenlijke helmteken, een baniervlucht. Dit is een versiering aan weerskanten van de helm, die bestaat uit langgerekte vleugels. Als de heer van Bergh in vol ornaat uitreed, droeg hij een helm die op deze manier versierd was. Ook het [[Wapen De Stuers|wapen van De Stuers]] heeft een baniervlucht.
 Daarna volgt het wapen van de graven van Meurs. Hoewel hun graafschap in het hertogdom [[Kleef]] lag, hadden zij van de hertog van Gelre (onder meer) het kasteel in [[Didam]] in leen gekregen. Bergh en Meurs waren blijkbaar van gelijke stand, zoals ook het huwelijk in [[1456]] van [[Oswald I van den Bergh]] met Elisabeth van Meurs kan worden afgeleid. De wapens van Bergh en Meurs vormen samen [[Media:Wapen gemeente Didam.jpg|het wapen]] van de voormalige gemeente Didam.

← Oudere versie		Versie van 8 jun 2018 om 12:29
Regel 27:		Regel 27:
	*[[Old Ni-js 013\|Old Ni-js nr. 13]], [[Media:Kopie van Old Ni-js 13 aangepast blz 18.jpg\|blz. 18]] en [[Media:Kopie van Old Ni-js 13 aangepast blz 19.jpg\|blz. 19]]		*[[Old Ni-js 013\|Old Ni-js nr. 13]], [[Media:Kopie van Old Ni-js 13 aangepast blz 18.jpg\|blz. 18]] en [[Media:Kopie van Old Ni-js 13 aangepast blz 19.jpg\|blz. 19]]

−	[[Categorie:Graven van den Bergh]] [[Categorie:Literatuur]]	+	[[Categorie:Graven van den Bergh]] [[Categorie:Literatuur]] [[Categorie:Oude boeken]]

@@ Regel 14: / Regel 14: @@
 In het Wapenboek Gelre staan de wapens van de hogere vorsten en bisschoppen steeds in groot formaat aan het begin van een bladzijde, waarna de wapens van hun leenmannen volgen in volgorde van belangrijkheid. Daarbij zijn niet de bladzijden genummerd, maar de bladen. Elk blad (''folium'') heeft een voorkant (''recto'') en een achterkant (''verso''). Bij bladzijdenummering komt ''recto'' overeen met de oneven bladzijden en ''verso'' met de even bladzijden.
-Zo vinden we het [[Wapen van de graven van Bergh|wapen van de (toen nog) heren van Bergh]] op ''folium 88 verso'' (''fol. 88v.''). Als eerste is op die pagina in groot formaat het wapen met helmteken van de hertog van Gelre afgebeeld. Het wapen is een gouden leeuw op een azuur veld; pas in de [[:Categorie:Jaartallen 1500-1599|zestiende eeuw]] is de combinatie met het wapen van Gulik ontstaan, zoals [[Media:Wapen Gelderland.png|het wapen]] van de provincie Gelderland nu nog is.
+Zo vinden we het [[Wapen van de graven van Bergh|wapen van de (toen nog) heren van Bergh]] op ''folium 88 verso'' (''fol. 88v.''). Als eerste is op die pagina in groot formaat het wapen met helmteken van de hertog van Gelre afgebeeld. Het wapen is nog een gouden leeuw op een azuur veld; pas later is door de personele unie met het hertogdom Gulik het gecombineerde wapen ontstaan, zoals [[Media:Wapen Gelderland.png|het wapen]] van de provincie Gelderland nu nog is. Ook in het [[Kroniekenhandschrift van 's-Heerenberg]] is het wapen van Gelre gecombineerd met dat van Gulik.
 Meteen na het wapen van Gelre volgt het wapen van de heer van Bergh. In de tijd dat het Wapenboek gemaakt werd, was dit [[Frederik III van den Bergh|heer Frederik III]]: hij was toen dus de belangrijkste leenman van de hertog van Gelre. Links naast het wapen staat geschreven ''Die Joncker v.d. Berge''. Boven het wapen is [[Media:Bergh wapen met helmteken.png|een helm]] getekend, bedekt met een loshangende doek en een helmkroon. Uit de helmkroon steekt het eigenlijke helmteken, een baniervlucht. Dit is een versiering aan weerskanten van de helm, die bestaat uit langgerekte vleugels. Als de heer van Bergh in vol ornaat uitreed, droeg hij een helm die op deze manier versierd was.

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 == Inleiding ==
-Het '''Wapenboek Gelre''' is een boek uit de late middeleeuwen, waarin de heraldische wapens van vorsten, bisschoppen en hun leenmannen uit West-, Midden- en Oost-Europa staan afgebeeld. De wapens werden getekend door Claes Heynenzoon (±[[1345]]–[[1414]]), die als heraut in dienst was van hertog Willem I van [[Gelderland|Gelre]]. Hij voerde daarbij de ambtsnaam Gelre, die zodoende ook de naam van het wapenboek werd. Dit is enigszins misleidend, omdat er wapens uit een veel groter gebied dan het hertogdom Gelre in het boek staan.
+Het '''Wapenboek Gelre''' is een boek uit de late middeleeuwen, waarin de heraldische wapens van vorsten, bisschoppen en hun [[Leenrecht|leenmannen]] uit West-, Midden- en Oost-Europa staan afgebeeld. De wapens werden getekend door Claes Heynenzoon (±[[1345]]–[[1414]]), die als heraut in dienst was van hertog Willem I van [[Gelderland|Gelre]]. Hij voerde daarbij de ambtsnaam Gelre, die zodoende ook de naam van het wapenboek werd. Dit is enigszins misleidend, omdat er wapens uit een veel groter gebied dan het hertogdom Gelre in het boek staan.
 Een van de taken van een heraut was zijn heer te vertellen welke ridders er aan een toernooi of veldslag deelnamen. Hij moest dus de wapenschilden van de ridders kunnen herkennen. Afbeeldingen van wapens werden daarom in wapenboeken verzameld. Een heraut voerde zo'n boek altijd met zich mee, zodat hij altijd een naslagwerk bij de hand had.

@@ Regel 20: / Regel 20: @@
 Daarna volgt het wapen van de graven van Meurs. Hoewel hun graafschap in het hertogdom [[Kleef]] lag, hadden zij van de hertog van Gelre (onder meer) het kasteel in [[Didam]] in leen gekregen. Bergh en Meurs waren blijkbaar van gelijke stand, zoals ook het huwelijk in [[1456]] van [[Oswald I van den Bergh]] met Elisabeth van Meurs kan worden afgeleid. De wapens van Bergh en Meurs vormen samen [[Media:Wapen gemeente Didam.jpg|het wapen]] van de voormalige gemeente Didam.
-Het derde wapen is dat van de heren van Bronkhorst. Het derde (laatste) wapen in de rij daaronder is van de heren van Baer, die net als de heren en graven van Bergh bannerheren waren. Het middelste wapen in de bovenste rij op de rechter bladzijde is van de heren van [[Ulft]]. Dit heeft geen helmteken.
+Het derde wapen is dat van de heren van Bronkhorst. Het derde (laatste) wapen in de rij daaronder is van de heren van Baer, die net als de heren en graven van Bergh bannerheren waren. Het middelste wapen in de bovenste rij op de rechter bladzijde is van de [[Kasteel Ulft|heren van Ulft]]. Dit heeft geen helmteken.
 <br clear=all/>
 == Bron ==
 *[http://nl.wikipedia.org/wiki/Wapenboek_Gelre Wapenboek Gelre] op Wikipedia en verwante pagina's