Woldenburg - Bewerkingsoverzicht

Verre neef: afbeelding toegevoegd

2022-01-28T14:00:40Z

afbeelding toegevoegd

Verre neef: interne link

2021-05-04T09:00:12Z

interne link

Verre neef: aanvulling uit genoemde bronnen

2021-05-04T08:59:35Z

aanvulling uit genoemde bronnen

Verre neef: wiu

2021-05-02T14:08:19Z

wiu

Verre neef: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Bestand: Woldenburg Jan de Beijer 1743 GA 988.jpg|thumb|right|400px|'''De Woldenborg op een ets van Hendrik Spilman naar een tekening van [[Beijer, Jan de...'

2021-05-01T12:27:36Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'Bestand: Woldenburg Jan de Beijer 1743 GA 988.jpg|thumb|right|400px|<center>'''De Woldenborg op een ets van Hendrik Spilman naar een tekening van [[Beijer, Jan de...'

Nieuwe pagina

[[Bestand: Woldenburg Jan de Beijer 1743 GA 988.jpg|thumb|right|400px|<center>'''De Woldenborg op een ets van Hendrik Spilman naar een tekening van [[Beijer, Jan de|Jan de Beijer]] uit [[1743]].</center>]]
De '''Woldenburg''' was een [[Kastelen en Havezaten|havezate]] bij [[Netterden]]. Ook de spellingen ''Woldenberg'', ''Volderborg'', ''Woldenborg'', ''Woldenburch'', ''Wolden Burch'' en vergelijkbare varianten komen voor.

De [[Woldenburgseweg]], een doodlopende weg aan de noordkant van het dorp Netterden, herinnert aan deze havezate. Het lijkt erop dat het gebouw werkelijk aan deze weg heeft gestaan, want in het [[Sint_Walburgisgilde#Het_Gildeboek|Gildeboek van Netterden]] is meermaals sprake van een straatje tussen de boomgaard van de havezate en de Papekamp, een voormalige boerderij pal ten noorden van Netterden. Aangenomen wordt hierbij dat genoemde boomgaard naast de havezate lag.

In het begin van de [[vorige eeuw]] waren er nog fundamenten en overblijfselen van de gracht zichtbaar, nadat de havezate "in de eerste helft van de [[:Categorie:Jaartallen 1800-1899|19e eeuw]]" was afgebroken. Ter plekke stond toen een ruime woning die door de dorpsbewoners nog steeds "het kasteel" werd genoemd. Deze woning werd destijds bewoond door de familie Kroes.

De bouw van de havezate Woldenborg is mogelijk in [[1632]] begonnen. Tot die tijd was het grondstuk, dat eigendom was van de [[Graven Van den Bergh|graven van Bergh]], niet bebouwd. Op 18 mei van dat jaar gaf [[Albert van den Bergh]] toestemming aan Herman van Woldenborch en Johanna Gommersbach er ''mit eerster mochelicher gelegentheit ein adelick getimmer ''[…]'' aen te vangen en toe setten''. Johanna van Gommersbach had het grondstuk geërfd van haar ouders, die er door de graaf van Bergh mee beleend waren. Tegelijk met deze bouwvergunning werd de leen vernieuwd en de naam veranderd van ''Gommerbachgoet'' in ''den Woldenborch'' (even verderop in de akte gespeld als ''Woldenborgh''). Graaf Albert verklaarde dat de ''adelicke haeffsaet […] alsulke privilegien, vrijheyten, rechten und emolumenten, gelich ander adelicke haeffsaeten, in onsse [[Land van den Bergh|graeffschap Bergh]] liggende, gebruyken und genieten'' [kon], ''geene overall uytgesundert.''

Op 2 september [[1754]] verkocht Bertrudis van Erp, douairière van Andries van Woldenburg, de havezate voor 10.500 gulden aan Joanne Mechtildis van Doys, douairière van Dorth. Zij liet op de Woldenburg een huiskerk inrichten. Na haar dood erfde haar neef Johan Herman Winold van Hövell het goed. Zelf heeft hij er niet gewoond, maar zijn dochter Anna Mechteld van Hövell ([[1738]]–[[1780]]) vestigde zich er na haar huwelijk in [[1757]] met Henricus Wilhelmus Radzitsky d'Ostrowick ([[1734]]–[[1820]]). Het [[wapenschild|wapen]] van Radzitsky d'Ostrowick is de inspiratiebron voor het [[wapen van Netterden]].

Door het huwelijk van Johanna Henriette van Hövell (Hoevel; of en hoe zij met Anna Mechteld van Hövell verwant was, kon nog niet worden achterhaald) kwam Woldenburg in handen van [[Baustetter, Amandus Franciscus van|Amandus Franciscus van Baustetter]]. Hij was in de jaren [[1792]]–[[1793]] medefinancier van de renovatie van de huiskerk die de douairière van Dorth had gesticht. Baustetter overleed in [[1813]], zijn vouw in [[1819]]. Hun erven droegen de havezate in [[1822]] over aan [[Janssen, Theodorus|Theodorus Janssen]], die van [[1806]] tot [[1814]] [[Pastoors en Kapelaans|pastoor]] was geweest in [['s-Heerenberg]] en sindsdien in Netterden stond. Na pastoor Janssens dood in [[1830]] werd de Woldenburg geveild door [[Notarissen|notaris]] [[Kolfschoten, George Joachim|Kolfschoten]] uit [[Gendringen]]. De koper was Cornelis Kroes. Waarschijnlijk was hij het die de Woldenburg "in de eerste helft van de 19e eeuw" had laten afbreken en er de eerdergenoemde ruime woning heeft laten bouwen. Zij nazaten hebben daar nog lang gewoond.

== Bronnen ==
*[[Graafschapbode|De Graafschapbode]] van 7 juli 1906 op [http://www.delpher.nl Delpher], met een transcriptie van de akte van graaf Albert uit 1632
*[https://www.heemkundekringbergh.nl Heemkundekring Bergh], Gildeboek van Netterden (zoekterm: gildeboek)
*[http://www.ecal.nu Erfgoedcentrum Achterhoek Liemers], archieftoegang 1307, inventarisnummers 248 en 249

[[Categorie: Havezaten en Kastelen]] [[Categorie:Verdwenen Bergh]] [[Categorie:Jan de Beijer]]

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 [[Bestand: Woldenburg Jan de Beijer 1743 GA 988.jpg|thumb|right|400px|<center>'''De Woldenborg op een ets van Hendrik Spilman naar een tekening van [[Beijer, Jan de|Jan de Beijer]] uit [[1743]].</center>]]
 [[Bestand:Netterden met Woldenburg kadaster 1822.jpg| thumb|right|400px|<center>'''Netterden op de kadastrale kaart uit 1822.'''<br>De Woldenburg is nr. 228a in perceel 228. Nr. 231 is een "elzenpas"; de gedempte gracht begroeid met elzen (''pas'' komt dan van het Latijnse adjectief ''pascuus'', weide-). De huiskerk van de Woldenburg is nr. 306, aangegeven in blauw.</center>]]
@@ Regel 35: / Regel 36: @@
 *[http://www.hisgis.nl HisGis]
-[[Categorie: Havezaten en Kastelen]] [[Categorie:Verdwenen Bergh]] [[Categorie:Jan de Beijer]] [[Categorie:Brand]]
+[[Categorie: Havezaten en Kastelen]] [[Categorie:Verdwenen Bergh]] [[Categorie:Jacobus Stellingwerff]] [[Categorie:Jan de Beijer]] [[Categorie:Brand]]

@@ Regel 12: / Regel 12: @@
 Harmen van Woldenburg overleed op 17 december [[1669]], tachtig jaar oud. Zijn vrouw werd ook tachtig en overleed op 1 januari [[1680]]. Hun kleinzoon Andries van Woldenburg was de laatste nakomeling die op de Woldenborg heeft gewoond. Zijn douairière Bertrudis van Erp verkocht de havezate op 2 september [[1754]] voor 10.500 gulden aan Joanne Mechtildis van Doys, douairière van Dorth.
-De douairière van Dorth liet bij de Woldenburg een huiskerk bouwen. Hoewel er in Netterden naar verluidt maar één protestants gezin woonde – dat van de koster en schoolmeester – was de Sint Walburgiskerk daar tot [[1800]] in gebruik bij de protestanten. De gemeente was qua ledental natuurlijk te klein voor een eigen dominee, zodat onder meer [[Predikanten|dominee]] [[Bloemendaal, Adrianus|Bloemendaal]] uit [['s-Heerenberg]] ook Netterden heeft bediend. Met een huiskerk op haar terrein stelde de douairière de katholieken van Groot- en [[Klein-Netterden]] toch een eigen kerk ter beschikking.
+De douairière van Dorth liet bij de Woldenburg een huiskerk bouwen. Hoewel er in Netterden naar verluidt maar één protestants gezin woonde – dat van de koster en schoolmeester – was de Sint Walburgiskerk daar tot [[1800]] in gebruik bij de protestanten. De gemeente was qua ledental natuurlijk te klein voor een eigen dominee, zodat onder meer [[Dominees|dominee]] [[Bloemendaal, Adrianus|Bloemendaal]] uit [['s-Heerenberg]] ook Netterden heeft bediend. Met een huiskerk op haar terrein stelde de douairière de katholieken van Groot- en [[Klein-Netterden]] toch een eigen kerk ter beschikking.
 Toen de douairière overleed, erfde haar neef Johan Herman Winold van Hövell het goed. Die heeft er zelf niet gewoond, maar zijn dochter Anna Mechteld van Hövell ([[1738]]–[[1780]]) vestigde zich er na haar huwelijk in [[1757]] met  Henricus Wilhelmus Radzitsky d'Ostrowick ([[1734]]–[[1820]]). Het [[wapenschild|wapen]] van Radzitsky d'Ostrowick is de inspiratiebron voor het [[wapen van Netterden]].

← Oudere versie		Versie van 2 mei 2021 om 14:08
Regel 1:		Regel 1:
		+	{{wiu2}}
	[[Bestand: Woldenburg Jan de Beijer 1743 GA 988.jpg\|thumb\|right\|400px\|<center>'''De Woldenborg op een ets van Hendrik Spilman naar een tekening van [[Beijer, Jan de\|Jan de Beijer]] uit [[1743]].</center>]]		[[Bestand: Woldenburg Jan de Beijer 1743 GA 988.jpg\|thumb\|right\|400px\|<center>'''De Woldenborg op een ets van Hendrik Spilman naar een tekening van [[Beijer, Jan de\|Jan de Beijer]] uit [[1743]].</center>]]
	De '''Woldenburg''' was een [[Kastelen en Havezaten\|havezate]] bij [[Netterden]]. Ook de spellingen ''Woldenberg'', ''Volderborg'', ''Woldenborg'', ''Woldenburch'', ''Wolden Burch'' en vergelijkbare varianten komen voor.		De '''Woldenburg''' was een [[Kastelen en Havezaten\|havezate]] bij [[Netterden]]. Ook de spellingen ''Woldenberg'', ''Volderborg'', ''Woldenborg'', ''Woldenburch'', ''Wolden Burch'' en vergelijkbare varianten komen voor.

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 [[Bestand: Woldenburg Jan de Beijer 1743 GA 988.jpg|thumb|right|400px|<center>'''De Woldenborg op een ets van Hendrik Spilman naar een tekening van [[Beijer, Jan de|Jan de Beijer]] uit [[1743]].</center>]]
-De '''Woldenburg''' was een [[Kastelen en Havezaten|havezate]] bij [[Netterden]]. Ook de spellingen ''Woldenberg'', ''Volderborg'', ''Woldenborg'', ''Woldenburch'', ''Wolden Burch'' en vergelijkbare varianten komen voor.
+[[Bestand:Netterden met Woldenburg kadaster 1822.jpg| thumb|right|400px|<center>'''Netterden op de kadastrale kaart uit 1822.'''<br>De Woldenburg is nr. 228a in perceel 228. Nr. 231 is een "elzenpas"; de gedempte gracht begroeid met elzen (''pas'' komt dan van het Latijnse adjectief ''pascuus'', weide-). De huiskerk van de Woldenburg is nr. 306, aangegeven in blauw.</center>]]
-De [[Woldenburgseweg]], een doodlopende weg aan de noordkant van het dorp Netterden, herinnert aan deze havezate. Het lijkt erop dat het gebouw werkelijk aan deze weg heeft gestaan, want in het [[Sint_Walburgisgilde#Het_Gildeboek|Gildeboek van Netterden]] is meermaals sprake van een straatje tussen de boomgaard van de havezate en de Papekamp, een voormalige boerderij pal ten noorden van Netterden. Aangenomen wordt hierbij dat genoemde boomgaard naast de havezate lag.
+De [[Woldenburgseweg]], een doodlopende weg aan de noordkant van het huidige dorp Netterden, herinnert aan deze havezate. Het kasteeltje heeft aan het einde van deze weg gestaan, zoals op de kaart van de [[kadastrale gemeente Netterden]] uit [[1822]] te zien is.
-In het begin van de [[vorige eeuw]] waren er nog fundamenten en overblijfselen van de gracht zichtbaar, nadat de havezate "in de eerste helft van de [[:Categorie:Jaartallen 1800-1899|19e eeuw]]" was afgebroken. Ter plekke stond toen een ruime woning die door de dorpsbewoners nog steeds "het kasteel" werd genoemd. Deze woning werd destijds bewoond door de familie Kroes.
+In het begin van de [[vorige eeuw]] waren er nog fundamenten en overblijfselen van de gracht zichtbaar, nadat de havezate "in de eerste helft van de [[:Categorie:Jaartallen 1800-1899|19e eeuw]]" was afgebroken. Daarna stond er nog een ruime woning die door de dorpsbewoners nog steeds "het kasteel" werd genoemd. Dit restant van de havezate werd op 29 april [[1933]] door [[brand]] verwoest. Er werd vervolgens een aanbesteding uitgeschreven om de puinhoop op te ruimen en de bakstenen af te bikken. Het werk werd voor 99 gulden gegund aan een inwoner van Netterden, waarna de Woldenburg voorgoed verdwenen was.
-De bouw van de havezate Woldenborg is mogelijk in [[1632]] begonnen. Tot die tijd was het grondstuk, dat eigendom was van de [[Graven Van den Bergh|graven van Bergh]], niet bebouwd. Op 18 mei van dat jaar gaf [[Albert van den Bergh]] toestemming aan Herman van Woldenborch en Johanna Gommersbach er ''mit eerster mochelicher gelegentheit ein adelick getimmer ''[…]'' aen te vangen en toe setten''. Johanna van Gommersbach had het grondstuk geërfd van haar ouders, die er door de graaf van Bergh mee beleend waren. Tegelijk met deze bouwvergunning werd de leen vernieuwd en de naam veranderd van ''Gommerbachgoet'' in ''den Woldenborch'' (even verderop in de akte gespeld als ''Woldenborgh''). Graaf Albert verklaarde dat de ''adelicke haeffsaet […] alsulke privilegien, vrijheyten, rechten und emolumenten, gelich ander adelicke haeffsaeten, in onsse [[Land van den Bergh|graeffschap Bergh]] liggende, gebruyken und genieten'' [kon], ''geene overall uytgesundert.''
+De Woldenborg was oorspronkelijk eigendom van de [[Graven Van den Bergh|graven van Bergh]] en werd waarschijnlijk al rond [[1330]] aangeduid als '' 't gued tot Netterden''. Rond [[1600]] was de familie Gommersbach ermee [[Leenrecht|beleend]]. Johanna van Gommersbach, de oudste dochter van Derrik van Gommersbach en Megteld van Rijswijk trouwde op 13 december [[1622]] in de [[St. Martini Münsterkirche|Sint Martinuskerk]] in [[Emmerik]] met Harmen tot Manhorst (onder [[Didam]]). Als huwelijksgeschenk kreeg zij '' 't gued tot Netterden'' mee.  Het huis op het leengoed was echter bouwvallig, zodat het echtpaar na enige tijd toestemming voor nieuwbouw vroeg aan [[Albert van den Bergh]]. Op 18 mei [[1632]] stond hij toe er ''mit eerster mochelicher gelegentheit ein adelick getimmer ''[…]'' aen te vangen en toe setten''. Tegelijk met toekenning van de bouwvergunning werd de leen vernieuwd en werd de naam veranderd van ''Gommerbachgoet'' in ''den Woldenborch'' (even verderop in de akte gespeld als ''Woldenborgh''). Dit is ook de achternaam die Harmen sindsdien voerde. Graaf Albert verklaarde verder dat de ''adelicke haeffsaet […] alsulke privilegien, vrijheyten, rechten und emolumenten, gelich ander adelicke haeffsaeten, in onsse [[Land van den Bergh|graeffschap Bergh]] liggende, gebruyken und genieten'' [kon], ''geene overall uytgesundert.''
-Op 2 september [[1754]] verkocht Bertrudis van Erp, douairière van Andries van Woldenburg, de havezate voor 10.500 gulden aan Joanne Mechtildis van Doys, douairière van Dorth. Zij liet op de Woldenburg een huiskerk inrichten. Na haar dood erfde haar neef Johan Herman Winold van Hövell het goed. Zelf heeft hij er niet gewoond, maar zijn dochter Anna Mechteld van Hövell ([[1738]]–[[1780]]) vestigde zich er na haar huwelijk in [[1757]] met  Henricus Wilhelmus Radzitsky d'Ostrowick ([[1734]]–[[1820]]). Het [[wapenschild|wapen]] van Radzitsky d'Ostrowick is de inspiratiebron voor het [[wapen van Netterden]].
+Harmen van Woldenburg overleed op 17 december [[1669]], tachtig jaar oud. Zijn vrouw werd ook tachtig en overleed op 1 januari [[1680]]. Hun kleinzoon Andries van Woldenburg was de laatste nakomeling die op de Woldenborg heeft gewoond. Zijn douairière Bertrudis van Erp verkocht de havezate op 2 september [[1754]] voor 10.500 gulden aan Joanne Mechtildis van Doys, douairière van Dorth.
-Door het huwelijk van Johanna Henriette van Hövell (Hoevel; of en hoe zij met Anna Mechteld van Hövell verwant was, kon nog niet worden achterhaald) kwam Woldenburg in handen van [[Baustetter, Amandus Franciscus van|Amandus Franciscus van Baustetter]]. Hij was in de jaren [[1792]]–[[1793]] medefinancier van de renovatie van de huiskerk die de douairière van Dorth had gesticht. Baustetter overleed in [[1813]], zijn vouw in [[1819]]. Hun erven droegen de havezate in [[1822]] over aan [[Janssen, Theodorus|Theodorus Janssen]], die van [[1806]] tot [[1814]] [[Pastoors en Kapelaans|pastoor]] was geweest in [['s-Heerenberg]] en sindsdien in Netterden stond. Na pastoor Janssens dood in [[1830]] werd de Woldenburg geveild door [[Notarissen|notaris]] [[Kolfschoten, George Joachim|Kolfschoten]] uit [[Gendringen]]. De koper was Cornelis Kroes. Waarschijnlijk was hij het die de Woldenburg "in de eerste helft van de 19e eeuw" had laten afbreken en er de eerdergenoemde ruime woning heeft laten bouwen. Zij nazaten hebben daar nog lang gewoond.
+De douairière van Dorth liet bij de Woldenburg een huiskerk bouwen. Hoewel er in Netterden naar verluidt maar één protestants gezin woonde – dat van de koster en schoolmeester – was de Sint Walburgiskerk daar tot [[1800]] in gebruik bij de protestanten. De gemeente was qua ledental natuurlijk te klein voor een eigen dominee, zodat onder meer [[Predikanten|dominee]] [[Bloemendaal, Adrianus|Bloemendaal]] uit [['s-Heerenberg]] ook Netterden heeft bediend. Met een huiskerk op haar terrein stelde de douairière de katholieken van Groot- en [[Klein-Netterden]] toch een eigen kerk ter beschikking.
 == Bronnen ==
-*[[Graafschapbode|De Graafschapbode]] van 7 juli 1906 op [http://www.delpher.nl Delpher], met een transcriptie van de akte van graaf Albert uit 1632
+*De Woldenburg op [http://www.netterden.net Netterden.net]
-*[https://www.heemkundekringbergh.nl Heemkundekring Bergh], Gildeboek van Netterden (zoekterm: gildeboek)
+*Op [http://www.delpher.nl Delpher]
 *[http://www.ecal.nu Erfgoedcentrum Achterhoek Liemers], archieftoegang 1307, inventarisnummers 248 en 249
-[[Categorie: Havezaten en Kastelen]] [[Categorie:Verdwenen Bergh]] [[Categorie:Jan de Beijer]]
+[[Categorie: Havezaten en Kastelen]] [[Categorie:Verdwenen Bergh]] [[Categorie:Jan de Beijer]] [[Categorie:Brand]]