Op 16 juni 2018 is een nieuwe versie van Berghapedia geïnstalleerd. Eventuele problemen a.u.b. hier melden.

Pancratiuskerk

Uit Berghapedia
Ga naar: navigatie, zoeken

De Pancratiuskerk

St Pancratius in glas in lood.jpg
R.K. Kerk 's-Heerenberg kopie.jpg

De Baustetterkerk is de voorganger van de tegenwoordige R.K. Pancratiuskerk in 's-Heerenberg in de voormalige gemeente Bergh, dit staat beschreven in Old Ni-js 38, het Pancratiusnummer. De nieuwe Pancratiuskerk is in 1895-1897 gebouwd naar een ontwerp van de bekende bouwmeester van de neogotiek, Alfred Tepe op initiatief van pastoor Nales. Het meubilair en de kruiswegstaties komen uit de ateliers van W. Mengelberg. In de toren hangen de drie luidklokken, die in 1496 door Geert van Wou zijn gegoten. In het kerkgebouw boven het priesterkoor hangt een kruis dat in de volksmond het botterkruus wordt genoemd. Het is geschonken door een inwoner van 's-Heerenberg, die rijk was geworden van de botersmokkel.

In de Tweede Wereldoorlog zijn de pastoor van deze kerk, pastoor Galama en zijn kapelaan Van Rooijen in concentratiekamp Dachau vermoord. Ter herinnering zijn er na de Tweede Wereldoorlog enkele gebrandschilderde ramen over hun deportatie en moord in de kerk aangebracht.

In 1967 zijn een tweetal gebrandschilderde ramen geplaatst die een geschenk waren van de heer Eugen Reintjes. De ramen zijn van de hand van G. Lelivelt uit Doetinchem.
Pastoor Jan IJsbrands Galama en zijn kapelaans Marinus Adrianus van Rooijen en Regnerus Hendricus Franciscus Hegge (niet afgebeeld in het herdenkingsraam) worden door de Duitsers opgepakt en weggevoerd. Alleen kapelaan Hegge komt terug; de pastoor en kapelaan van Rooijen sterven kort na elkaar in juni 1942 in het concentratiekamp Dachau.

Het is niet bekend wie 'Het Driemanschap' verraadt. De aanleiding om deze principiële mannen te liquideren is een protestbrief van de Nederlandse bisschoppen die op zondag 25-07-1941 in de kerk wordt voorgelezen. Daarin wordt geprotesteerd tegen het streven van de bezetter het hele economische en sociale leven onder de NSB te brengen.

De voormalige pastorie in de Hofstraat waar de priesters woonden heette het Groenenhuis, een middeleeuws monumentaal gebouw dat in de jaren zestig van de vorige eeuw is afgebroken door de gemeente. Nu is daar de pastorietuin.

Het kerkelijk zangkoor draagt de naam Pancratiuskoor.

De Sint Pancratiusparochie is opgegaan in het parochieverband Didam-'s-Heerenberg-Wehl, waaruit op 1 januari 2010 de nieuwe Parochie Heilige Gabriël is voortgekomen.

Rijksmonument

Gemeente: Montferland
Provincie:Gelderland
Plaatselijke aanduiding: Hofstraat 2 7041 AD 's-Heerenberg
Kadastrale gemeente: Sectie: Kad.object: App: Grondperceel: 's-Heerenberg H 1081

Omschrijving:

R.K. Kerk (St. Pancratius). Driebeukige kruisbasiliek in neogotische trant met 5/8 gesloten koor, geflankeerd door 3/8 gesloten kapellen en driezijdig gesloten dwarsschipsarmen. Hoge toren met ingesnoerde naaldspits. Het bouwwerk is ontworpen door Alfred Tepe en gebouwd van 1895-'97. Meubilair van Willem Mengelberg. Klokkenstoel met gelui van drie klokken van G. van Wou, 1496, respectievelijk diam. 142,2 cm., 127 cm. en 113,8 cm. Oorspronkelijk hebben deze klokken in de Hervormde Kerk (voormalige R.K.Kerk H.H. Georgius en Pancratius) gehangen. Sedert 1839 in deze kerk. Mechanisch torenuurwerk, is buiten gebruik gesteld. Kerk en toren vervullen een belangrijke stedebouwkundige functie in het harmonische geheel van het kasteel met het daaraangrenzende deel van het stadje.

Orgel met tweeklavieren en pedaal uit 1906 van de orgelmaker Maarschalkerweerd & Zoon. Hoofdcategorie: Subcategorie: Oorspronkelijke functie: Religieuze gebouwen Kerk en kerkonderdeel Kerk Actualiteit gegevens: 02-12-2011 Pagina 1/1

Het Maarschalkerweerdorgel

In de eerste jaren van haar bestaan had de kerk nog geen beschikking over een orgel, maar deed een harmonium in plaats hiervan dienst. Het orgel is in 1906 in gebruik genomen, en gebouwd door de fa. Maarschalkerweerd & Zoon uit Utrecht. Deze firma was destijds een vooraanstaande en vernieuwende orgelbouwer.

De dispositie van het orgel luidt als volgt:

Hoofdklavier

  • Bourdon 16'
  • Prestant 8'
  • Bourdon 8'
  • Fluit Harmonique 8'
  • Violoncello 8'
  • Octaaf 4'
  • Fluit dolce 4'
  • Octaaf 2'
  • Mixtuur
  • Trompet 8'

Bovenmanuaal

  • Dolce 8'
  • Gamba 8'
  • Holpijp 8'
  • Fluit travers 8'
  • Salicet 4'
  • Fluit amabilis 4'

Pedaal

  • Subbas 16'

Tevens zijn er (uiteraard) twee pedaalkoppels en een manueelkoppel aanwezig. Opmerkelijk is dat de Salicet 4' in werkelijkheid een 8' voet is, en iets lager dan gebruikelijk gestemd is, zodat in combinatie met de Gamba 8' feitelijk het geluid van een Voix Celeste ontstaat.

Kruiswegstaties

Kruiswegstaties uit het atellier van W. Mengelberg aan de wand, links en rechts in de kerk. Klik op de afbeeldingen voor een vergroting.

Kruiswegfoto's: Benny

Voortgangers huidige Pancratiuskerk

Old Ni-js nummer 38

Old Ni-js nr. 38 is een themanummer over 100 jaar Sint-Pancratius 's-Heerenberg. Aan deze uitgave werkten mee: Netje Berndzen, Rob Dunnwald, Ruth Esselink, Jan Hoogakker, Annette Kneepkens, Jan Loskamp, Jan Lukkezen, Herman Nollen, Ans te Pas, John Thoben (eindredactie), Edwin Zweers. Pastoor G. Bruggink schreef het Ten Geleide.

Onderwerpen:

  • 1399-1897 Voorgeschiedenis en bouw van de kerk, blz. 28-47
  • 1897-1940 Het feest van de kerkwijding en het Rijke Roomse Leven, blz. 48-67
  • 1940-1945 Sint-Pancratius tijdens Wereldoorlog II, en De 'Martelaren van 's-Heerenberg', blz. 68-75
  • 1945-1965 Sint-Pancratius na de oorlog, blz. 76-85
  • 1965-1997 Na het tweede Vaticaans Concilie. Grote veranderingen. De restauratie van de Pancratiuskerk, blz. 86-90

Adres

Hofstraat 2
7041AD
's-Heerenberg
Telefoon: 0314-661224

Kaart

Bezig met het laden van de kaart...

Bron

  • Foto-Archief Benny Schuurman (B.C.J.A)