Bijdragen aan Berghapedia? Klik hier om je aan te melden !
B-17G Flying Fortress 44-8199: verschil tussen versies
k (→Bronnen: cat) |
(Redactie, informatiepaneel toegevoegd) |
||
| (4 tussenliggende versies door 2 gebruikers niet weergegeven) | |||
| Regel 1: | Regel 1: | ||
| − | [[Bestand:Flying Fortress B-17G.jpg|thumb|right|600px|'''Een Flying Fortress B-17G''']] | + | [[Bestand:Flying Fortress B-17G.jpg|thumb|right|600px|<center>'''Een Flying Fortress B-17G</center>'''']] |
| − | In de middag van 28 oktober [[1944]] landden | + | In de middag van 28 oktober [[1944]] landden vijf Amerikanen aan parachutes op verschillende plaatsen in de [[gemeente Bergh]]. Het waren bemanningsleden van de '''B-17G bommenwerper ''Flying Fortress'' 44-8199. |
| − | + | Dit toestel behoorde tot het ''603rd Squadron'' van de ''398th Bomb Group'' van de ''8th United States Army Airforce''. Het was die ochtend opgestegen van vliegbasis Nuthampstead in Hertfordshire, Engeland. De bemanning werd gevormd door: | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | De bemanning | ||
| − | |||
#Kapitein Talma A. Scott (piloot) | #Kapitein Talma A. Scott (piloot) | ||
| − | #Eerste luitenant Roy M. Sheely ( | + | #Eerste luitenant Roy M. Sheely (copiloot) |
#Tweede luitenant Robert H. Robinson (navigator) | #Tweede luitenant Robert H. Robinson (navigator) | ||
#Eerste luitenant Dale E. Brown (bommenrichter en neuskoepelschutter) | #Eerste luitenant Dale E. Brown (bommenrichter en neuskoepelschutter) | ||
| Regel 21: | Regel 14: | ||
#Sergeant Marvin G. Bell (staartkoepelschuter) | #Sergeant Marvin G. Bell (staartkoepelschuter) | ||
| + | Op deze vlucht was 44-8199 de leider van zijn formatie, wat inhield dat de mitrailleur in de buikkoepel was vervangen door een geavanceerde radar (de H2X of ''Mickey set''). Hiermee kon het doel ook bij bewolkt weer gelokaliseerd worden. Het doel van deze vlucht was een rangeerterrein in Münster. Kort nadat het vliegtuig rond 14:30 uur zijn bommen had laten vallen, werd het geraakt door luchtafweergeschut. De twee rechtermotoren werden hierdoor uitgeschakeld. Piloot Scott moest toen van koers veranderen en gaf de leiding van de formatie over aan een ander toestel. Hij kon Engeland niet meer bereiken, maar probeerde zijn toestel te landen in bevrijd gebied ten westen van de [[Rijn]], ten zuiden van Nijmegen. Om deze poging zo veel mogelijk kans van slagen te geven, gooide de bemanning alle overbodige ballast zoals wapens en munitie overboord. Toen echter bij [[Emmerik]] de derde van de vier motoren werd geraakt, was verder vliegen niet meer mogelijk. Scott gaf de bemanning bevel zich klaar te maken om het vliegtuig te verlaten. | ||
| + | [[Bestand: Rapport 398 Bomber Group oktober 1944.png|thumb|right|500px|'''Uit het statistisch rapport van de ''398th Bomber Group'' over oktober 1944.<br>Op de missie van de 28e zijn in totaal drie toestellen verloren gegaan.''']] | ||
| + | Staartkoepelschutter Bell sprong als eerste en landde in de wei van de familie Hegeman in [[Braamt]]. Hij stak een sigaret op en ging zitten wachten op de Duitsers. Als tweede sprong radiotelegrafist Menard. Hij moest zijn best doen om molenwieken en elektriciteitsleidingen te ontwijken, en landde in de perenboom van de familie Kroesen in Braamt. Toen hij daar hing zag hij een Amerikaanse jeep naderen, en hij vroeg zich af of hij niet toch in bevrijd gebied was geland. Dat bleek niet het geval, want wat hij zag was een groep SS'ers in een buitgemaakte jeep. | ||
| + | |||
| + | De SS'ers bevrijdden Menard uit zijn benarde positie, namen hem zijn pistool en zijn horloge af, en reden met hem naar het [[Bergherbos]]. Daar was navigator Robinson neergekomen. De Duitsers hadden gezien waar hij ongeveer geland was, en nu dwongen zij Menard om Robinson te roepen, zodat die uit het bos kwam. De twee Amerikanen werden daarna naar [[Zevenaar]] gebracht. | ||
| + | |||
| + | Bommenrichter Brown en ''Mickey operator'' Potter zijn ook in het Bergherbos geland. Brown hing daar in een boom, maar kon zich uit zijn parachutenharnas lossnijden. Kort daarop rekende een Duitse patrouille hem in. Potter kon zich vier dagen verborgen houden, maar werd toen alsnog gevangengenomen. | ||
| + | De overige vijf bemanningsleden kwamen in de gemeente Zevenaar aan de grond. Piloot Talma en copiloot Sheely sprongen als laatsten. Hun vliegtuig stortte rond kwart over drie neer in de huidige Rosande Polder in het Rijnstrangengebied bij Ooij en Oud-Zevenaar. | ||
| + | |||
| + | De bemanning werd opgesloten in de r.-k. kleuterschool op de hoek van de Stadsgracht en de Didamsestraat in Zevenaar. Toen na vier dagen ook het tiende bemanningslid was gepakt, vertrok de groep van tien te voet naar Emmerik en van daar per trein naar Frankfurt om verhoord te worden. Zij brachten de rest van [[Tweede Wereldoorlog|de oorlog]] door in een ''Stalag Luft'' (''Luftwaffe-Stammlager''), een krijgsgevangenenkamp van de ''Luftwaffe''. Alle tien overleefden zij hun gevangenschap en konden naar huis terugkeren. | ||
| + | |||
| + | == Over de B-17 bommenwerper == | ||
De B-17 bommenwerper werd niet voor niets ''Flying Fortress'' (Vliegend Fort) genoemd. In de standaarduitvoering had het toestel mitrailleurs in maar liefst vier geschutskoepels (in de neus, in de buik, op de rug en in de staart) en nog twee mitrailleurs die door open ramen in de beide flanken schoten. De bommenrichter en de boordwerktuigkundige bedienden elk tevens een geschutskoepel, terwijl de buikkoepelschutter ook de bommenluiken bediende. Ter vergelijking: de meeste types Britse bommenwerpers hadden maar drie geschutskoepels; in de neus, op de rug en in de staart. | De B-17 bommenwerper werd niet voor niets ''Flying Fortress'' (Vliegend Fort) genoemd. In de standaarduitvoering had het toestel mitrailleurs in maar liefst vier geschutskoepels (in de neus, in de buik, op de rug en in de staart) en nog twee mitrailleurs die door open ramen in de beide flanken schoten. De bommenrichter en de boordwerktuigkundige bedienden elk tevens een geschutskoepel, terwijl de buikkoepelschutter ook de bommenluiken bediende. Ter vergelijking: de meeste types Britse bommenwerpers hadden maar drie geschutskoepels; in de neus, op de rug en in de staart. | ||
<br clear=all/> | <br clear=all/> | ||
| + | == Het informatiepaneel ter nagedachtenis == | ||
| + | Op 4 mei [[2025]] werd op de plek in de Rosandepolder waar de bommenwerper 44-8199 neerstortte een informatiepaneel onthuld ter nagedachtenis aan zowel het vliegtuig als zijn bemanning. | ||
| + | |||
| + | De initiatiefnemers voor dit paneel zijn Maarten en Pieter Polman. Hun grootvader Martinus heeft na de oorlog nog vaak over het vliegtuig verteld, waarna hun vader Rudi vanaf [[1985]] jarenlang onderzoek heeft gedaan naar de geschiedenis van deze gebeurtenis. De uitvoering van het plan was daarna een gezamenlijk project van de werkgroep Mooy Oud-Zevenaar (MOZ) en de gemeente Zevenaar. | ||
| + | |||
| + | Melissa Ledlow, dochter van radiotelegrafist Don Menard, heeft het paneel samen met burgemeester Lucien van Riswijk onthuld. Onder de vele aanwezigen waren onder meer Maarten en Pieter Polman, Melissa's man Jim Ledlow en een aantal veteranen. | ||
| + | |||
| + | {| | ||
| + | |- valign=top | ||
| + | |[[Bestand: Vliegend fort 44-8199 a.jpg|thumb|420px|<center>'''Burgemeester Van Riswijk spreekt Melissa Ledlow en haar man toe.</center>]] | ||
| + | |[[Bestand: Vliegend fort 44-8199 b.jpg|thumb|300px|<center>'''De onthulling</center>]] | ||
| + | |} | ||
| + | {| | ||
| + | |- valign=top | ||
| + | |[[Bestand: Vliegend fort 44-8199 c.jpg|thumb|420px|<center>'''Het informatiepaneel. Klik op de foto om de tekst te lezen.</center>]] | ||
| + | |[[Bestand: Vliegend fort 44-8199 d.jpg|thumb|420px]] | ||
| + | |} | ||
== Bronnen == | == Bronnen == | ||
*[[Kets, Henk|Oorlogsherinneringen van Henk Kets]] | *[[Kets, Henk|Oorlogsherinneringen van Henk Kets]] | ||
| Regel 29: | Regel 51: | ||
*[http://www.studiegroepluchtoorlog.nl/verliesregister Verliesregister 1939-1945, lijst 1944] | *[http://www.studiegroepluchtoorlog.nl/verliesregister Verliesregister 1939-1945, lijst 1944] | ||
*[http://en.wikipedia.org/wiki/B-17_Flying_Fortress Flying Fortress B-17 op de Wikipedia] | *[http://en.wikipedia.org/wiki/B-17_Flying_Fortress Flying Fortress B-17 op de Wikipedia] | ||
| + | *[https://arcg.is/1e8Hf WW-2 Crash locations in the province Gelderland] | ||
| + | *[https://www.zevenaarpost.nl Zevenaar Post] van 12 mei 2025 | ||
[[Categorie:Geallieerde vliegtuigen neergestort in Bergh]] | [[Categorie:Geallieerde vliegtuigen neergestort in Bergh]] | ||
Huidige versie van 24 mrt 2026 om 12:22
In de middag van 28 oktober 1944 landden vijf Amerikanen aan parachutes op verschillende plaatsen in de gemeente Bergh. Het waren bemanningsleden van de B-17G bommenwerper Flying Fortress 44-8199.
Dit toestel behoorde tot het 603rd Squadron van de 398th Bomb Group van de 8th United States Army Airforce. Het was die ochtend opgestegen van vliegbasis Nuthampstead in Hertfordshire, Engeland. De bemanning werd gevormd door:
- Kapitein Talma A. Scott (piloot)
- Eerste luitenant Roy M. Sheely (copiloot)
- Tweede luitenant Robert H. Robinson (navigator)
- Eerste luitenant Dale E. Brown (bommenrichter en neuskoepelschutter)
- Tweede luitenant George Potter (Mickey operator)
- Sergeant Donald M. Menard (radiotelegrafist)
- Technical sergeant Earl M. Cornett (boordwerktuigkundige en rugkoepelschutter)
- Sergeant Albert J. Richards (flankschutter)
- Sergeant John J. Bawduniak (flankschutter)
- Sergeant Marvin G. Bell (staartkoepelschuter)
Op deze vlucht was 44-8199 de leider van zijn formatie, wat inhield dat de mitrailleur in de buikkoepel was vervangen door een geavanceerde radar (de H2X of Mickey set). Hiermee kon het doel ook bij bewolkt weer gelokaliseerd worden. Het doel van deze vlucht was een rangeerterrein in Münster. Kort nadat het vliegtuig rond 14:30 uur zijn bommen had laten vallen, werd het geraakt door luchtafweergeschut. De twee rechtermotoren werden hierdoor uitgeschakeld. Piloot Scott moest toen van koers veranderen en gaf de leiding van de formatie over aan een ander toestel. Hij kon Engeland niet meer bereiken, maar probeerde zijn toestel te landen in bevrijd gebied ten westen van de Rijn, ten zuiden van Nijmegen. Om deze poging zo veel mogelijk kans van slagen te geven, gooide de bemanning alle overbodige ballast zoals wapens en munitie overboord. Toen echter bij Emmerik de derde van de vier motoren werd geraakt, was verder vliegen niet meer mogelijk. Scott gaf de bemanning bevel zich klaar te maken om het vliegtuig te verlaten.
Staartkoepelschutter Bell sprong als eerste en landde in de wei van de familie Hegeman in Braamt. Hij stak een sigaret op en ging zitten wachten op de Duitsers. Als tweede sprong radiotelegrafist Menard. Hij moest zijn best doen om molenwieken en elektriciteitsleidingen te ontwijken, en landde in de perenboom van de familie Kroesen in Braamt. Toen hij daar hing zag hij een Amerikaanse jeep naderen, en hij vroeg zich af of hij niet toch in bevrijd gebied was geland. Dat bleek niet het geval, want wat hij zag was een groep SS'ers in een buitgemaakte jeep.
De SS'ers bevrijdden Menard uit zijn benarde positie, namen hem zijn pistool en zijn horloge af, en reden met hem naar het Bergherbos. Daar was navigator Robinson neergekomen. De Duitsers hadden gezien waar hij ongeveer geland was, en nu dwongen zij Menard om Robinson te roepen, zodat die uit het bos kwam. De twee Amerikanen werden daarna naar Zevenaar gebracht.
Bommenrichter Brown en Mickey operator Potter zijn ook in het Bergherbos geland. Brown hing daar in een boom, maar kon zich uit zijn parachutenharnas lossnijden. Kort daarop rekende een Duitse patrouille hem in. Potter kon zich vier dagen verborgen houden, maar werd toen alsnog gevangengenomen. De overige vijf bemanningsleden kwamen in de gemeente Zevenaar aan de grond. Piloot Talma en copiloot Sheely sprongen als laatsten. Hun vliegtuig stortte rond kwart over drie neer in de huidige Rosande Polder in het Rijnstrangengebied bij Ooij en Oud-Zevenaar.
De bemanning werd opgesloten in de r.-k. kleuterschool op de hoek van de Stadsgracht en de Didamsestraat in Zevenaar. Toen na vier dagen ook het tiende bemanningslid was gepakt, vertrok de groep van tien te voet naar Emmerik en van daar per trein naar Frankfurt om verhoord te worden. Zij brachten de rest van de oorlog door in een Stalag Luft (Luftwaffe-Stammlager), een krijgsgevangenenkamp van de Luftwaffe. Alle tien overleefden zij hun gevangenschap en konden naar huis terugkeren.
Over de B-17 bommenwerper
De B-17 bommenwerper werd niet voor niets Flying Fortress (Vliegend Fort) genoemd. In de standaarduitvoering had het toestel mitrailleurs in maar liefst vier geschutskoepels (in de neus, in de buik, op de rug en in de staart) en nog twee mitrailleurs die door open ramen in de beide flanken schoten. De bommenrichter en de boordwerktuigkundige bedienden elk tevens een geschutskoepel, terwijl de buikkoepelschutter ook de bommenluiken bediende. Ter vergelijking: de meeste types Britse bommenwerpers hadden maar drie geschutskoepels; in de neus, op de rug en in de staart.
Het informatiepaneel ter nagedachtenis
Op 4 mei 2025 werd op de plek in de Rosandepolder waar de bommenwerper 44-8199 neerstortte een informatiepaneel onthuld ter nagedachtenis aan zowel het vliegtuig als zijn bemanning.
De initiatiefnemers voor dit paneel zijn Maarten en Pieter Polman. Hun grootvader Martinus heeft na de oorlog nog vaak over het vliegtuig verteld, waarna hun vader Rudi vanaf 1985 jarenlang onderzoek heeft gedaan naar de geschiedenis van deze gebeurtenis. De uitvoering van het plan was daarna een gezamenlijk project van de werkgroep Mooy Oud-Zevenaar (MOZ) en de gemeente Zevenaar.
Melissa Ledlow, dochter van radiotelegrafist Don Menard, heeft het paneel samen met burgemeester Lucien van Riswijk onthuld. Onder de vele aanwezigen waren onder meer Maarten en Pieter Polman, Melissa's man Jim Ledlow en een aantal veteranen.
