Smederij Marcelis

Smederij Marcelis

Hendricus Johannes Marcelis nam in 1874 aan het Botteramstraatje in Wijnbergen een smederij over van Arnoldus Berntsen.

Deze Smederij Marcelis is daarna vier generaties lang van vader op zoon in handen geweest van de familie Marcelis. Na H.J. Marcelis volgde zijn zoon Johannes Hendrikus, daarna zijn kleinzoon Hendrikus Johannes en ten slotte zijn achterkleinzoon Ton Marcelis, geboren in 1940. Hij heeft als jongeman nog een aantal jaren in de smederij gewerkt. Toen het bedrijf sloot, is hij leraar elektrotechniek geworden.

De smederij is met zijn originele inboedel enige tijd een museum geweest. De Foto- en Filmgroep van de Heemkundekring Bergh heeft er in 2006 een videodocumentaire over gemaakt. Ton Marcelis leidde de filmploeg rond.

Ton Marcelis smeedt het ijzer als het heet is.

Ton geeft uitleg over de hoefstal, ook genoemd noodstal of travalje. Het woord noodstal duidt op het feit dat makke paarden niet in de hoefstal hoefden te worden vastgezet om ze te beslaan.

Ton liet ook zien hoe een ijzeren hoepel om een houten wiel werd gelegd. De hoepel werd in het smidsvuur gloeiend heet gemaakt en daarna vliegensvlug naar buiten gerold, waar het wiel al klaarlag.

De gloeiend hete hoepel werd om het wiel gelegd en daarna meteen met emmers water afgekoeld om te voorkomen dat het hout in brand vloog.

Daarna werd het wiel rondgedraaid in een gemetselde put met water om verder af te koelen. Door de afkoeling kromp de hoepel en klemde zich muurvast om het houten wiel.