Romijn, Willem

Willem Romijn was bij de Duitse inval op 10 mei 1940 als soldaat van het 19e Grensbataljon (19 GB) gelegerd in 's-Heerenberg. Hij werd op 18 mei 1912 geboren in Rotterdam als zoon van Arie Romijn en Aaltje van 't Hof.

Romijn was ingedeeld bij de 1e sectie van de 3e compagnie van 19 GB. Deze 3e compagnie was bij een reorganisatie op 9 april 1940 toegevoegd aan het 22e Grensbataljon (22 GB) ter vervanging van 1-22 GB, die naar de IJssellinie was verplaatst.

Romijns sectiecommandant was luitenant Van Heemskerck Veeckens. De sectie was verdeeld over twee grensdetachementen; grensdetachement 7 in 's-Heerenberg en grensdetachement 8 in Netterden. Grensdetachement 7, waar Romijn bij was ingedeeld, was (althans voor een deel) ingekwartierd in het Hajeniushuis, Oudste Poortstraat 7.

Nadere gegevens over de belevenissen van de grensdetachement 7 ontbreken nog, maar waarschijnlijk werd iedereen op 10 mei, de dag van de Duitse inval, krijgsgevangen genomen. Romijn werd afgevoerd naar Duitsland, waar hij werd geïnterneerd in het krijgsgevangenenkamp Stalag II-D. Zijn registratienummer als krijgsgevangene was 30348. Stalag staat voor Stammlager of voluit Mannschaftsstamm- und Straflager, een krijgsgevangenenkamp voor manschappen en onderofficieren. Stalag II-D lag bij Stargard in Pommeren (de stad ligt nu in Noordoost-Polen). Op 6 juni 1940 werd hij vrijgelaten en via Bentheim naar Nederland vervoerd.

Na terugkeer in Nederland is Romijn in 's-Heerenberg geweest om daar persoonlijke spullen op te halen die hij in het Hajeniushuis had moeten achterlaten. Die bleken daar niet meer te zijn. Het betrof een fiets, een koffer met kleren, een voetbaltenue, een voetbalpomp, een rijgpen, een zaklantaarn en toiletbenodigdheden. Hij heeft toen op 24 september 1940 een brief geschreven aan het Informatiebureau van het Nederlandse Rode Kruis in Den Haag, om hulp te vragen bij de opsporing van zijn spullen.

Romijn werd een beetje van het kastje naar de muur gestuurd. Het Rode Kruis schreef op 16 oktober een brief aan burgemeester Nederveen met het verzoek "ter zake een onderzoek te doen willen instellen". Nederveen antwoordde op 19 oktober dat "de door Romijn bedoelde goederen alhier niet aanwezig zijn". Hij veronderstelde dat de "Duitsche Weermacht" ze in bezit had genomen en verzocht het Rode Kruis om Romijn te verwijzen naar de Wehrmacht Kommandantur Gelderland in Arnhem, Bothaplein 6.

Of het Rode Kruis dit gedaan heeft, en zo ja of Romijn daarna contact heeft opgenomen met de Kommandantur is niet bekend, maar zo te zien heeft hij de zoektocht opgegeven. Hij heeft toen een verzoek tot schadevergoeding ingediend bij het Afwikkelingsbureau van het Departement van Defensie, die het verzoek heeft doorgestuurd naar de Koninklijke Nationale Vereeniging tot Steun aan Miliciens "STAMIL" (opvallend is dat deze vereniging tijdens de bezetting het predicaat koninklijk nog voerde).

De STAMIL stuurde op 1 februari 1941 een brief aan burgemeester Nederveen, waarin hem werd gevraagd een voorstel te doen voor de hoogte van de schadevergoeding. Daarbij wees de STAMIL erop dat zij verzoeken tot schadevergoeding slechts in bijzondere gevallen in overweging nam.

In zijn antwoord van 8 februari deelde Nederveen mee dat de "gewezen militair W. Romijn" op dat moment in de kost was bij H. Hakfoort in Stokkum en als fabrieksarbeider werkte in Emmerik. Daar verdiende hij 25 gulden per week. Nederveens advies was aan Romijn een schadevergoeding van 25 gulden toe te kennen. Of dit gebeurd is, kon niet worden achterhaald.

Romijn had het blijkbaar naar zijn zin bij Hakfoort, want op 24 juli 1941 trouwde hij in het gemeentehuis in 's-Heerenberg met Gerharda Maria Hakfoort, geboren in Stokkum op 21 mei 1920 als dochter van Hendrikus Gerrardus Johannes Hakfoort en Everdina Wilhelmina Huenders.

Verdere gegevens over Romijns levensloop zijn niet voorhanden, maar het lijkt erop dat hij nog een tijdlang in Stokkum is blijven wonen. In een artikel in De Zandhaas van februari 2023 worden herinneringen aan de Voetbalvereniging Stokkum opgehaald, waarin Willem Romijn een vedette wordt genoemd.

Bronnen

• Archieven.nl
• 22e Grensbataljon op de website Westervoort1945
• der Kriegsgefangenenlager der Wehrmacht op Wikipedia
• Gemeentearchief Bergh, inventarisnummer 1587 (Stukken betreffende dienstplichtigen, waaronder inzake lotgevallen van militairen uit de gemeente gedurende de meidagen van 1940)