Mooiweer, Dirk Jan

Dirk Jan Mooiweer was bij de Duitse inval op 10 mei 1940 als korporaal van het 22e Grensbataljon (22 GB) gelegerd in Beek. Hij werd op 18 juni 1905 geboren in Enschede als zoon van Dirk Jan Mooiweer en Rika Jongman.

Mooiweer hoorde bij de 3e compagnie van het 22e Grensbataljon (3-22 GB), waar hij was ingedeeld bij grenswachtdetachement 5 van deze compagnie. Dit grenswachtdetachement was gelegerd aan de "kunstweg" Beek–Elten, 300 meter van de grens.

Het detachement had als onderkomen een houten barak niet ver van het Peeske, maar de militairen waren ingekwartierd bij particulieren in de buurt. Korporaal Mooiweer en in elk geval ook soldaat Filippo waren ingekwartierd bij de familie Reijers op boerderij Groot Averbeek.

Grenswachtdetachement 5 heeft zich op 10 mei na het uitvoeren van zijn taken in een vrachtwagen kunnen terugtrekken, maar raakte daarbij verwikkeld in een vuurgevecht met een groep Duitsers. Bij dit treffen sneuvelde soldaat Hogeweg, zoals te lezen is op de pagina van soldaat Van den Meerendonk. Het is de groep gelukt de IJssel over te steken en werd niet krijgsgevangen genomen.

Korporaal Mooiweer en soldaat Filippo werden echter wel krijgsgevangen genomen. De commandant van grenswachtdetachement 5, sergeant Kruithof, had in de vroege uren van 10 mei een patrouille van drie man had uitgestuurd, maar die patrouille niet is teruggekeerd. Het ligt dan voor de hand dat korporaal Mooiweer en soldaat Filippo deel hebben uitgemaakt van deze patrouille en gevangen werden genomen.

Mooiweer werd afgevoerd naar Duitsland, waar hij werd geïnterneerd in het krijgsgevangenenkamp Stalag VI-F. Zijn registratienummer als krijgsgevangene was 30336. Stalag staat voor Stammlager of voluit Mannschaftsstamm- und Straflager, een krijgsgevangenenkamp voor manschappen en onderofficieren. Stalag VI-F lag net over de grens bij Bocholt. Op 20 mei werd hij overgebracht naar Stalag II-D bij Stargard, zo'n veertig kilometer ten oosten van Stettin in het huidige Polen. Op 6 juni 1940 werd hij vrijgelaten en via Bentheim naar Nederland vervoerd.

Begin juli 1940 is Mooiweer langsgegaan op Groot Averbeek om persoonlijke spullen op te halen die hij daar had moeten achterlaten. Hij heeft toen ook de achtergelaten spullen van soldaat Filippo meegenomen. Blijkbaar heeft hij die niet direct naar Filippo gebracht, want laatstgenoemde heeft begin 1941 een brief aan de politie in 's-Heerenberg geschreven met de vraag of zij inlichtingen kon verstrekken over zijn vermiste spullen. In zijn brief gaf hij een opsomming van wat er nog op Groot Averbeek zou moeten zijn. In verband hiermee is veldwachter Moorman op 24 maart 1941 op Groot Averbeek geweest. Hij sprak daar met Dora Reijers-Heisterkamp, die vertelde dat veel achtergelaten spullen door Duitse militairen waren meegenomen, maar dat zij het grootste deel van wat Filippo opnoemde aan Mooiweer had meegegeven. Op 26 maart heeft veldwachter Moorman een rapport opgemaakt van zijn bevindingen en dit aan burgemeester Nederveen gestuurd. Hoe dit verder is afgelopen, is niet bekend.

Verdere gegevens over Mooiweers levensloop zijn niet voorhanden.

Bronnen

• Archieven.nl
• 22e Grensbataljon op de website Westervoort1945
• Liste der Kriegsgefangenenlager der Wehrmacht op Wikipedia
• Gemeentearchief Bergh, inventarisnummer 1587 (Stukken betreffende dienstplichtigen, waaronder inzake lotgevallen van militairen uit de gemeente gedurende de meidagen van 1940)