Bijdragen aan Berghapedia? Klik hier om je aan te melden !

Federatie van Gelderse Schuttersgilden en Schutterijen St. Hubertus

Uit Berghapedia
Versie door LuukRaaijman (overleg | bijdragen) op 7 sep 2026 om 11:07
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Ga naar: navigatie, zoeken
Federatie van Gelderse Schuttersgilden Schutterijen St. Hubertus.jpg

De Federatie van Gelderse Schuttersgilden en Schutterijen St. Hubertus is een koepelorganisatie van schuttersgilden en schutterijen in Gelderland en Overijssel. De federatie werd in 1947 opgericht na een initiatief dat al vóór de Tweede Wereldoorlog was ontstaan. Voor het voormalige Bergh vormt de federatie een schakel tussen de plaatselijke schutterijen en schuttersgilden en het regionale en Gelderse schutterswezen. Via de regionale schutterskringen zijn deze verenigingen verbonden met een groter organisatorisch verband. De federatie houdt zich bezig met onderlinge samenwerking, wedstrijden, tradities en de ondersteuning van het schutters- en gildewezen. Zij is aangesloten bij de Europese Gemeenschap van Historische Schuttersgilden (EGS). Het devies van de federatie luidt: Broederschap, Trouw en Dienstbaarheid.

Geschiedenis en indeling

De federatie ontstond in een periode waarin in Gelderland al andere samenwerkingsverbanden tussen schutterijen bestonden. Sinds 1939 was de Gelderse Schuttersbond actief als provinciale samenwerkingsbond. Deze richtte zich voornamelijk op de organisatie van bondsfeesten, schietwedstrijden en het bondskeizerschieten. De Federatie van Gelderse Schuttersgilden en Schutterijen St. Hubertus kreeg een bredere taak binnen het Gelderse schutters- en gildewezen. Beide organisaties bestonden daardoor ruim veertig jaar naast elkaar en vervulden verschillende, maar elkaar aanvullende functies. Na de opheffing van de Gelderse Schuttersbond in 1991 werden de provinciale wedstrijdactiviteiten binnen de federatie voortgezet.

De federatie bestaat uit vier regionale schutterskringen:

De schutterijen en gilden uit het voormalige Bergh zijn aangesloten bij Schutterskring Montferland of Schutterskring De Achterhoek. Beide kringen maken deel uit van de federatie. Daarmee zijn de Berghse schutterijen en gilden via hun regionale kring verbonden met het bredere Gelderse schutters- en gildewezen.

De indeling in schutterskringen loopt niet volledig gelijk met de voormalige gemeentegrenzen. Daardoor nemen naburige schutterijen en gilden uit het voormalige Bergh en de omliggende plaatsen vaak deel aan verschillende kringactiviteiten. Zij ontmoeten elkaar daardoor minder vaak tijdens officiële kringbijeenkomsten, maar blijven elkaar ook buiten het eigen kringverband bezoeken. Schutterijen en gilden uit de voormalige gemeente Bergh nemen op uitnodiging van naburige verenigingen deel aan elkaars schuttersfeesten en kermissen. De organisatorische indeling in schutterskringen vormt daarmee niet de enige structuur waarbinnen de onderlinge contacten tussen de verenigingen plaatsvinden.

Organisatie

Het bestuur van de federatie wordt gevormd door vertegenwoordigers uit de aangesloten schutterskringen en is belast met het dagelijks bestuur en de uitvoering van het federatiebeleid.

Daarnaast kent de federatie een Gilderaad, die op 22 april 1972 in Zevenaar werd ingesteld als hoogste adviesorgaan van de organisatie. De Gilderaad adviseert het federatiebestuur en de aangesloten verenigingen over beleidsvraagstukken, tradities en geschillen binnen het schutters- en gildewezen. Naast personen die hun sporen hebben verdiend in het schutterswezen bestaat de raad daarnaast veelal uit burgemeesters van diverse schuttersgemeenten. Deze bestuurlijke vertegenwoordiging geeft de Gilderaad ook een concrete relatie met de bestuurlijke geschiedenis van het voormalige Bergh.

De federatie kent tevens een beschermheer. Deze functie wordt traditioneel vervuld door de commissaris van de Koning in Gelderland. De beschermheer vertegenwoordigt de federatie bij bijzondere gelegenheden, ondersteunt de doelstellingen van de organisatie en is tevens lid van de Gilderaad.

Activiteiten

De federatie organiseert en ondersteunt uiteenlopende activiteiten op het gebied van het Gelderse schutters- en gildeleven. Zij organiseert onder meer het Landjuweel van Gelderland, het Gelders koningsschieten, het Gelders Kampioenschap Vendelen Indoor en het Gelders kampioenschap Bielemannen.

Daarnaast stelt zij reglementen vast voor concoursen en wedstrijden, ondersteunt zij de aangesloten schutterskringen en verenigingen en bevordert zij de uitwisseling van kennis en ervaring. Tevens onderhoudt de federatie contacten met andere schuttersfederaties en vertegenwoordigt zij het Gelderse schutterswezen op provinciaal, nationaal en internationaal niveau.

Onderscheidingen

De Gelderse Schutters Federatie kent onderscheidingen voor personen en verenigingen die zich bijzonder verdienstelijk hebben gemaakt voor de federatie, haar leden of de aangesloten schuttersgilden en schutterijen.

Voor personen kent de federatie de Medaille van verdienste, de Zilveren kroon, de Gouden kroon en het erelidmaatschap. Voor actieve leden wordt onderscheid gemaakt tussen uitvoerende en bestuurlijke of leidinggevende functies. Voor de Medaille van verdienste geldt een termijn van veertig jaar voor de eerste doelgroep en vijfentwintig jaar voor de tweede doelgroep. Na de Medaille van verdienste kan na tien jaar verdere inzet een Zilveren kroon en na nog eens tien jaar een Gouden kroon worden toegekend. Voor personen die niet tot deze doelgroepen behoren, kan het federatiebestuur op grond van bijzondere verdiensten een Medaille van verdienste toekennen. Het erelidmaatschap wordt toegekend door de algemene ledenvergadering op voordracht van het federatiebestuur.

Bij een persoonlijke onderscheiding ontvangt de betrokkene een oorkonde en bloemen en wordt de uitreiking vermeld in het Gulden Boek van de federatie. Aanvragen worden via de Kring ingediend en door het federatiebestuur beoordeeld. Persoonlijke onderscheidingen worden niet postuum uitgereikt.

Ook aangesloten verenigingen kunnen een verenigingsherinnering ontvangen. Dit gebeurt bij jubilea van vijfentwintig jaar of een veelvoud daarvan en bij bijzondere schuttersevenementen, zoals een Landjuweel of Europees schutterstreffen.

Bronnen