Bijdragen aan Berghapedia? Klik hier om je aan te melden !
Katholieke Arbeidersjeugd
De Katholieke Arbeiders Jeugd (KAJ) was een arbeidersjeugdorganisatie die na de bevrijding werd opgericht; in 1944 al Zuid-Nederland en op 21 juli 1945 als landelijke vereniging. In de volksmond werden de leden van de KAJ Kajotters genoemd.
De KAJ had het katholieke geloof als uitgangspunt, maar was wezenlijk een maatschappelijke organisatie van, voor en door de arbeidersjeugd.
Artikel 2 van de statuten uit 1945 luidde:
- De KAJ in Nederland, die wil zijn een veroverende apostolische massabeweging, heeft ten doel:
- a. de behartiging van alle belangen, zowel op geestelijk als stoffelijk gebied, der jonge arbeiders in het algemeen en die der leden in het bijzonder;
- b. de herkerstening van het maatschappelijk leven.
- a. de behartiging van alle belangen, zowel op geestelijk als stoffelijk gebied, der jonge arbeiders in het algemeen en die der leden in het bijzonder;
- De KAJ in Nederland, die wil zijn een veroverende apostolische massabeweging, heeft ten doel:
De KAJ was een voortzetting van het vooroorlogse R.K. Verbond De Jonge Werkman, die per bisdom was georganiseerd (en in het bisdom Haarlem Sint Josephsgezellenvereniging heette). Van de KAJ konden alleen mannen lid worden; voor vrouwen kwam in 1954 de Vrouwelijke Katholieke Arbeiders Jeugd (VKAJ) tot stand. In 1965 fuseerden de KAJ en de VKAJ tot de Katholieke Werkende Jongeren (KWJ).
Werkende jongeren van 17 tot 23 jaar konden lid worden van de (V)KAJ. De verenigingen waren per bisdom georganiseerd op parochieniveau. Voor jongeren van 14 tot 17 jaar werden in 1955 de Jong-KAJ en de Jong-VKAJ opgericht.
De KAJ in 's-Heerenberg
De KAJ in 's-Heerenberg werd in januari 1946 opgericht door kapelaan Hegge. Hij was daarmee de aalmoezenier van deze KAJ-afdeling. Na hem werden zijn achtereenvolgende opvolgers aalmoezenier.
Een saillant detail is dat kapelaan Carree, de tweede aalmoezenier, een oud-NSB-er als leider aanstelde. Deze man had hier zelf om gevraagd, omdat hij vond dat hij de jeugd er op moest wijzen dat zij niet zo dom moest zijn als hij was geweest. Dit leiderschap viel bij veel mensen niet in goede aarde, maar kapelaan Carree vond dat ook Petrus zijn Heer driemaal verloochende en desondanks hoofd van de Kerk werd.
Leiders waren Wim Spekking, Johan Nijhof, Piet Welting en Willy Kolenbrander. Johan Nijhof verwoordde in 1952 (hij was toen 43 jaar) het doel van de KAJ als volgt:
- Mijn visie op de jeugd is, dat zij niet slechter is dan vroeger, geenszins, maar dat zij meer nog dan voorheen voorlichting nodig heeft op elk gebied. Zij wordt te veel ingenomen door allerlei andere dingen, dansen en ander vermaak, zodat de jeugdbeweging nimmer uit het oog mag worden verloren. … Een JEUGDBEWEGING is mijns inziens, ik heb het reeds verteld, méér dan voorheen een noodzakelijke eis!
De Kajotters kwamen aanvankelijk samen in het Johannes van Esserenhuis, maar verhuisden al snel naar het Sint Jozefgebouw en later naar het parochielokaal in de Kerkstraat. De VKAJ hield haar bijeenkomsten (altijd?) in het Johannes van Esserenhuis.
Een hoogtepunt voor de Kajotters was een reis naar Rome. Enkelen slaagden erin de paus een hand te geven en zij waren daar bijzonder trots op.
Bronnen
- KAJ op Wikipedia
- Een schets van de katholieke arbeidersjeugdbewegingen
- Het uur van de arbeidersjeugd: de Katholieke Arbeiders Jeugd, de Vrouwelijke Katholieke Arbeidersjeugd en de emancipatie van de werkende jongeren in Nederland, 1944-1969, J.M. Peet, dissertatie, Nijmegen 1987
- In Old Ni-js:
